یادداشت‌ها#۲۵۱۴

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۱۸۱ تا ۱۸۵ سورهٔ آل‌عمران

لَقَدْ سَمِعَ اللَّهُ قَوْلَ الَّذِينَ قَالُوا إِنَّ اللَّهَ فَقِيرٌ وَنَحْنُ أَغْنِيَاءُ سَنَكْتُبُ مَا قَالُوا وَقَتْلَهُمُ الْأَنْبِيَاءَ بِغَيْرِ حَقٍّ وَنَقُولُ ذُوقُوا عَذَابَ الْحَرِيقِ ﴿۱۸۱﴾
قطعاً خدا سخن کسانی را که گفتند: «به‌راستی خدا نیازمند است و ما توانگریم» شنید. به‌زودی آنچه را گفتند و پیامبرکشی‌های ناحقشان را ثبت خواهیم کرد و می‌گوییم: «عذاب سوزان را بچشید.»

مادهٔ «کتب» در اصل به‌معنی «ثبت و ضبط» است و بر همین اساس برای «نوشتن» نیز به‌کار می‌رود.

ذَلِكَ بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيكُمْ وَأَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ ﴿۱۸۲﴾
آن به‌خاطر چیزی است که دستاوردتان از پیش فرستاده است و اینکه به‌راستی خدا روادارندهٔ ستم فراوان در حق بندگان نیست.

توضیح معنای تعبیر «قدّمت أیدیکم» در ترجمهٔ آیهٔ ۹۵ سورهٔ بقره گذشت.
با توجه به مفتوح بودن همزه در «و أنّ» باید آن را عطف به «ما قدّمت» و بیانگر دلیلی دیگر برای «ذلک» دانست؛ اما در ترجمه‌های رایج به این نکته توجه نشده است.
باید به صیغهٔ مبالغه بودن «ظلّام» دقت شود و همچنین با توجه به آمدن حرف «لام» در کنار «ظلم» نباید آن را همچون جایی که بدون این حرف به‌کار می‌رود ترجمه کرد.

الَّذِينَ قَالُوا إِنَّ اللَّهَ عَهِدَ إِلَيْنَا أَلَّا نُؤْمِنَ لِرَسُولٍ حَتَّى يَأْتِيَنَا بِقُرْبَانٍ تَأْكُلُهُ النَّارُ قُلْ قَدْ جَاءَكُمْ رُسُلٌ مِنْ قَبْلِي بِالْبَيِّنَاتِ وَبِالَّذِي قُلْتُمْ فَلِمَ قَتَلْتُمُوهُمْ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ ﴿۱۸۳﴾
کسانی که گفتند: «به‌راستی خدا به ما سفارش کرده است که به هیچ فرستاده‌ای ایمان نیاوریم مگر آنکه برایمان قربانیی بیاورد که آتش آن را در کام کشد.» بگو: «فرستادگانی پیش از من دلایلی روشن و همان چیزی را که گفتید برایتان آوردند، پس اگر راست می‌گویید چرا آنها را کشتید؟»

«عهد» به‌معنی «التزام» است و وقتی با «الی» به‌کار می‌رود به‌معنی «سفارش دربارهٔ التزام به چیزی» است.
«أکل» در اصل به‌معنی «اثرگذاری ملازم با از بین رفتن حالت و صورت عادی» است و در خوردن غذا نیز بر همین اساس استفاده می‌شود. در این آیه نیز منظور از «خورده شدن قربانی با آتش» این است که همچون زمان پیامبران گذشته، آتشی بیاید و قربانی را یک‌باره بسوزاند؛ لذا از تعبیر «در کام کشیدن» استفاده شد.

فَإِنْ كَذَّبُوكَ فَقَدْ كُذِّبَ رُسُلٌ مِنْ قَبْلِكَ جَاءُوا بِالْبَيِّنَاتِ وَالزُّبُرِ وَالْكِتَابِ الْمُنِيرِ ﴿۱۸۴﴾
اما اگر تکذیبت کردند، خوب، پیش از تو فرستادگانی تکذیب شده‌اند که دلایل روشن و نوشته‌های ثابت و کتاب روشنی‌بخش آورده بودند.

«زُبُر» جمع «زبور» به‌معنی «مستحکم و ثابت» است و به «نوشته‌‌ای که ثابت و باقی باشد» نیز زبور گفته می‌شود.

كُلُّ نَفْسٍ ذَائِقَةُ الْمَوْتِ وَإِنَّمَا تُوَفَّوْنَ أُجُورَكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَمَنْ زُحْزِحَ عَنِ النَّارِ وَأُدْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فَازَ وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا مَتَاعُ الْغُرُورِ ﴿۱۸۵﴾
هر شخصی چشندهٔ مرگ است و جز این نیست که در روز قیامت پاداش‌هایتان به‌صورت کامل به شما داده خواهد شد. پس هر کس از آتش دور نگه داشته و به بهشت در آورده شود، قطعاً کامیاب شده است. و زندگی دنیا جز مایهٔ فریب نیست.

اگرچه «نفس» به‌معنی «جان»، «خود» و مانند آن نیز به‌کار می‌رود، ولی در اینجا با توجه به سیاق و کاربردهای مشابهش در قرآن به‌معنی «شخص» یا «کس» است.
معنای «توفي» در ترجمهٔ آیهٔ ۲۷۲ سورهٔ بقره توضیح داده شد.
«فوز» به‌معنی «رسیدن به خیر و خوشی حقیقی» یا »نجات» است که به آن «کامیابی» نیز گفته می‌شود.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن

@hamidhossaini
مشاهده در Telegramقرآن۳:۱۸۱–۱۸۵

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».