یادداشت‌ها#۲۸۱۸

۳ هزار بازدید
دشمنی با علوم انسانی کار را به اینجا رسانده

بخش‌هایی از سخنان مهم حجة‌الاسلام دکتر رضا غلامی، استادیار علوم سیاسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی که پس از سال‌ها تلاش در زمینهٔ اسلامی‌سازی علوم انسانی به اشتباه خود پی برده و شجاعانه، ریشهٔ بسیاری از مشکلات فعلی کشور را معرفی کرده است:

به دلیل عدم درک عمیق و‌ ملموس جامعه علمیِ انقلابی از علم و ساختمان آن، مسیر تحول در علوم انسانی از ابتدا مسیری غلط بوده و این مسیر غلط، نه تنها اصلاح نشده بلکه به همان شکل دائماً تقویت شده است. ابتدا فکر می‌کردند با پالایش متون علوم انسانی از یک‌سری اصطلاحات و‌ واژه‌ها یا حذف برخی دروس مثلاً نظریهٔ داروین، علوم انسانی متحول می‌شود؛ مدتی که گذشت، گفتند علوم انسانی را با بازنگری در سرفصل‌ها، منابع و برنامه‌ریزی آموزشی متحول می‌کنیم. دیگرانی گفتند خوبه بیاییم‌ مانند مواجهه نظام با آموزش و‌پرورش، یک پژوهشگاه مانند سازمان پژوهش و‌ تألیف کتب درسی در آموزش و‌ پرورش تأسیس کنیم و‌ در آنجا یک‌سری کتاب حکومتی و یک‌دست برای دانشگاه‌ها تهیه نموده و فقط بگوییم استاد حق دارد این ‌کتابها را واو‌ به‌ واو تدریس نموده و در پایان ترم، از مطالب آن امتحان بگیرد!

امثال ما هم به اشتباه رفتیم به دنبال شکل‌دهی به علوم انسانی اسلامی که از اساس غلط بود؛ چرا؟ برای اینکه علم، دینی و‌ غیر دینی ندارد و مبانی عقلی دین، حداکثر می‌تواند در فلسفهٔ پشت سر علم، به‌مثابهٔ فلسفه حضور داشته باشد. مسأله جدی‌تری که برای نخستین بار می‌خواهم عرض کنم، توهم دشمنی و‌ توطئه از جانب علوم انسانی در دانشگاه‌ها بود! هر کجا در فرهنگ‌ شکست می‌خوردیم و‌ احساس عقبگرد داشتیم، آن را گردن علوم انسانی می‌انداختیم و فکر می‌کردیم اگر علوم‌ انسانی همان‌ چیزی باشد که ما دوست داریم، دیگر در مواجهه فرهنگی شکست نمی‌خوریم!

تا زمانی که تلقی‌های نادرست و‌ عقب‌افتاده دربارهٔ تحول علوم انسانی وجود داشته باشد و فرصت اصلاح آنها مهیا نشود، تا زمانی که دیدن علوم انسانی با عینک دشمن و‌ منبع توطئه و تباهی کنار زده نشود؛ تا زمانی که کار تحول به دست خود استادان و عقل جمعی نیفتد و‌ تکثر و‌ تنوع فکری به‌رسمیت شناخته نشود، آیندهٔ تحول در علوم انسانی، یک آینده مبهم‌ و مأیوس‌کننده است.

متن کامل گفتگو با روزنامهٔ فرهیختگان.

@hamidhossaini
دکتر رضا غلامی مسیر تحول در علوم‌انسانی از ابتدا اشتباه بوده است! - دکتر رضا غلامی گفتگوی دکتر رضا غلامی، عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم انسانی و‌مطالعات فرهنگی با روزنامه فرهیختگان/ منتشر شده در ویژه نامه آبان ماه ۱۴۰۳ ۱.مسیر طی شده در حوزه تحول علوم انسانی را…
مشاهده در Telegram

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».