یادداشت‌ها#۲۸۰۵

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۱۱۰ تا ۱۱۵ سورهٔ مائده

إِذْ قَالَ اللَّهُ يَا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ اذْكُرْ نِعْمَتِي عَلَيْكَ وَعَلَى وَالِدَتِكَ إِذْ أَيَّدْتُكَ بِرُوحِ الْقُدُسِ تُكَلِّمُ النَّاسَ فِي الْمَهْدِ وَكَهْلًا وَإِذْ عَلَّمْتُكَ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَالتَّوْرَاةَ وَالْإِنْجِيلَ وَإِذْ تَخْلُقُ مِنَ الطِّينِ كَهَيْئَةِ الطَّيْرِ بِإِذْنِي فَتَنْفُخُ فِيهَا فَتَكُونُ طَيْرًا بِإِذْنِي وَتُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ بِإِذْنِي وَإِذْ تُخْرِجُ الْمَوْتَى بِإِذْنِي وَإِذْ كَفَفْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ عَنْكَ إِذْ جِئْتَهُمْ بِالْبَيِّنَاتِ فَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْهُمْ إِنْ هَذَا إِلَّا سِحْرٌ مُبِينٌ ﴿۱۱۰﴾
آن‌گاه که خدا گفت: «ای عیسی پسر مریم، نعمتم را که بر تو و مادرت بخشیدم یاد کن؛ آن‌گاه که تو را با روح‌ القدس پشتیبانی کردم و در گهواره و بزرگسالی با مردم سخن می‌گفتی و آن‌گاه که کتاب و حکمت و تورات و انجیل را به تو آموختم و آن‌گاه که به اذن من از گل همچون شکل پرنده را می‌آفریدی و در آن می‌دمیدی و به اذن من به پرنده‌‌ای تبدیل می‌شد و کور مادرزاد و مبتلای به پیسی را به اذن من درمان می‌کردی و آن‌گاه که مردگان را به اذن من بیرون می‌آوردی و آن‌گاه که دست بنی‌اسرائیل را از تو کوتاه کردم، وقتی برایشان دلایل روشن آوردی؛ ولی کسانی از آنان که حق‌پوشی کردند گفتند: «این جز جادویی آشکار نیست.»»

توضیح ترکیب «نعمت» و «علی» در ترجمهٔ آیهٔ ۷ سورهٔ حمد بیان شد.
معنای «تأیید» و دلیل ترجمه نشدن «روح‌ القدس» در ترجمهٔ آیهٔ ۸۷ سورهٔ بقره توضیح داده شد.
مادهٔ «کهل» به‌معنی «رسیدن به توانمندی در قوای جسمی و روحی» است که معمولاً بین حدود بیست‌سالگی تا سی‌سالگی به‌دست می‌آید. از آنجا که این واژه در مقابل طفولیت به‌کار رفته، منظور از آن «بزرگسالی» و رسیدن به توانایی‌های آن است و نه «میانسالی» یا دوره‌ای خاص از عمر.
معنای «ابراء» در ترجمهٔ آیهٔ ۴۹ سورهٔ ال‌عمران بیان شد.

وَإِذْ أَوْحَيْتُ إِلَى الْحَوَارِيِّينَ أَنْ آمِنُوا بِي وَبِرَسُولِي قَالُوا آمَنَّا وَاشْهَدْ بِأَنَّنَا مُسْلِمُونَ ﴿۱۱۱﴾
و آن‌گاه که به حواریان وحی کردم: «به من و به فرستاده‌ام ایمان آورید»؛ گفتند: «ایمان آوردیم و شاهد باش که ما تسلیم حقیم.»

معنای واژهٔ «حواري» و دلیل ترجمه نشدن آن در ترجمهٔ آیهٔ ۵۲ سورهٔ آل‌عمران بیان شد.

إِذْ قَالَ الْحَوَارِيُّونَ يَا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ هَلْ يَسْتَطِيعُ رَبُّكَ أَنْ يُنَزِّلَ عَلَيْنَا مَائِدَةً مِنَ السَّمَاءِ قَالَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ ﴿۱۱۲﴾
آن‌گاه که حواریان گفتند: «ای عیسی پسر مریم، آیا خداوندگارت می‌تواند از آسمان خوانی از غذا بر ما فرو فرستد؟» گفت: «اگر مؤمنید از خدا پروا کنید.»

«مائدة» به‌معنی «سفره یا خوان حاوی غذا» است.

قَالُوا نُرِيدُ أَنْ نَأْكُلَ مِنْهَا وَتَطْمَئِنَّ قُلُوبُنَا وَنَعْلَمَ أَنْ قَدْ صَدَقْتَنَا وَنَكُونَ عَلَيْهَا مِنَ الشَّاهِدِينَ ﴿۱۱۳﴾
گفتند: «می‌خواهیم از آن بخوریم و دل‌هایمان آرام گیرد و بدانیم که به ما راست گفته‌ای و از گواهان بر آن باشیم.»

قَالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ اللَّهُمَّ رَبَّنَا أَنْزِلْ عَلَيْنَا مَائِدَةً مِنَ السَّمَاءِ تَكُونُ لَنَا عِيدًا لِأَوَّلِنَا وَآخِرِنَا وَآيَةً مِنْكَ وَارْزُقْنَا وَأَنْتَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ ﴿۱۱۴﴾
عیسی پسر مریم گفت: «خدایا، ای خداوندگار ما، از آسمان خوانی از غذا بر ما فرو فرست تا عیدی برای ما، برای اول و آخرمان، و نشانه‌ای از جانب تو باشد و به ما روزی بده که تو بهترین روزی‌دهندگانی.»

«اللّهمّ» همان «یا الله» است که حرف ندای آن به میم تبدیل شده است.

قَالَ اللَّهُ إِنِّي مُنَزِّلُهَا عَلَيْكُمْ فَمَنْ يَكْفُرْ بَعْدُ مِنْكُمْ فَإِنِّي أُعَذِّبُهُ عَذَابًا لَا أُعَذِّبُهُ أَحَدًا مِنَ الْعَالَمِينَ ﴿۱۱۵﴾
خدا گفت: «به‌راستی من فرو فرستندهٔ آن بر شمایم؛ ولی پس از آن هر کس از شما حق‌پوشی کند، قطعاً او را عذابی خواهم کرد که هیچ‌یک از جهانیان را آن‌گونه عذاب نمی‌کنم.»

استفاده از «منزّل» به‌صورت اسم فاعل بیانگر قطعیت و تحقق موضوع است و این نکته باید در ترجمه لحاظ شود. البته در برخی روایات قرآن، به‌جای این واژه «سأنزّلها» خوانده شده است که در آن صورت باید «آن را فرو خواهم فرستاد» ترجمه کرد.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن

@hamidhossaini
مشاهده در Telegramقرآن۵:۱۱۰–۱۱۵

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».