آیا قرآن زنان را تحقیر می‌کند؟

مجموعهٔ دیگری از انتقادات به قرآن، با محوریت حقوق زنان مطرح می‌شود و مخالفان، این کتاب را به برخورد تبعیض‌آمیز و تحقیر بانوان متهم می‌کنند. برداشت‌ رایج مسلمانان از آیات مرتبط و برخی قوانین و رفتارهای آنان نیز در تأیید و گسترش این نقدها مؤثر بوده است.

اما اگر بررسی جامع و بی‌طرفانهٔ قرآن را مبنای قضاوت قرار دهیم، به این نتیجه می‌رسیم که این کتاب در جامعه‌ای مردسالار که هیچ حقی برای زن قائل نبود، مبارزه‌ای جدی را برای دفاع از حقوق و کرامت زنان در پیش گرفته و بارها بر ارزش و جایگاه یکسان زن و مرد تأکید کرده است.

بارها تصریح به برابری زن و مرد، حتی در موقعیت‌هایی که بر اساس قواعد زبان عربی نیازی به ذکر جداگانهٔ زنان نبوده، نشان‌دهندهٔ توجه جدی قرآن به این موضوع است. سورهٔ نساء را نیز، برخلاف برداشت‌ مشهور از آیات آن، باید منشوری بی‌نظیر و بی‌سابقه در دفاع از حقوق زنان دانست.

این سوره با بیان بی‌ربط بودن انسانیت به جنسیت آغاز می‌شود و پیام بسیاری از آیات آن، اهمیت حقوق زنان و تأکید بر وظیفهٔ مردان در قبال آنان است. با دقت به این نکته می‌توان به اشتباه رایج در تفسیر تعابیری چون «قوّام بودن مرد بر زن» و «بالاتر بودن درجهٔ مردان» و مانند آن پی برد.