یادداشت‌ها#۲۸۲۷

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۱۹ تا ۲۴ سورهٔ انعام

قُلْ أَيُّ شَيْءٍ أَكْبَرُ شَهَادَةً قُلِ اللَّهُ شَهِيدٌ بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ وَأُوحِيَ إِلَيَّ هَٰذَا الْقُرْآنُ لِأُنْذِرَكُمْ بِهِ وَمَنْ بَلَغَ أَئِنَّكُمْ لَتَشْهَدُونَ أَنَّ مَعَ اللَّهِ آلِهَةً أُخْرَىٰ قُلْ لَا أَشْهَدُ قُلْ إِنَّمَا هُوَ إِلَٰهٌ وَاحِدٌ وَإِنَّنِي بَرِيءٌ مِمَّا تُشْرِكُونَ ﴿۱۹﴾
بگو: «چه چیزی بزرگ‌ترین گواه است؟» بگو: «خدا میان من و شما گواه است و این قرآن به من وحی شده است تا به‌وسیلهٔ آن به شما و هر کس که به او برسد، هشدار دهم. آیا به‌راستی شما گواهی می‌دهید که در کنار خدا معبودهایی دیگر وجود دارد؟» بگو: «من گواهی نمی‌دهم.» بگو: «جز این نیست که او معبودی یگانه است و به‌راستی من از آنچه شریک قرار می‌دهید، بیزارم.»

اغلب مترجمان به قرینهٔ اشاره به گواه بودن خدا در جملهٔ بعد، «أي شيء» را «چه کسی» ترجمه کرده‌اند، در حالی که اگر این معنی مقصود بود، در آیه از «مَن» استفاده می‌شد و به‌نظر می‌رسد در این تعبیر، پرسش گسترده‌تری مطرح شده است.
مادهٔ «برء» در اصل به‌معنی «برکنار و دور بودن» است و «ابراء» برای «برطرف کردن» به‌کار می‌رود. تعبیر رایج برای این مفهوم، «بیزاری» است که گاهی برای «ابراز تنفر» نیز استفاده می‌شود، ولی باید توجه داشت که این ماده در کاربردهای قرآنی و دینی به همان جنبهٔ «دور و برکنار بودن» اشاره دارد.

الَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَعْرِفُونَهُ كَمَا يَعْرِفُونَ أَبْنَاءَهُمُ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ ﴿۲۰﴾
کسانی که به آنها کتاب داده‌ایم همان‌گونه که پسرانشان را می‌شناسند، او را می‌شناسند؛ ولی کسانی که از نظر شخصیت دچار زیان شدند، از همین رو ایمان نمی‌آورند.

توضیح عبارت «الذین خسروا أنفسهم فهم لا یؤمنون» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۲ همین سوره بیان شد.

وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَىٰ عَلَى اللَّهِ كَذِبًا أَوْ كَذَّبَ بِآيَاتِهِ إِنَّهُ لَا يُفْلِحُ الظَّالِمُونَ ﴿۲۱﴾
و چه کسی ستمکارتر از کسی است که بر خدا دروغی ببندد یا نشانه‌های او را دروغ بشمرد؟ به‌راستی ستمکاران رستگار نمی‌شوند.

وَيَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِيعًا ثُمَّ نَقُولُ لِلَّذِينَ أَشْرَكُوا أَيْنَ شُرَكَاؤُكُمُ الَّذِينَ كُنْتُمْ تَزْعُمُونَ ﴿۲۲﴾
و روزی که همگی آنها را بر می‌انگیزیم و گرد می‌آوریم، آن‌گاه به کسانی که شرک ورزیده‌اند می‌گوییم: «آن شُرکایتان که می‌پنداشتید، کجایند؟»

توضیح معنای «حشر» در ترجمهٔ آیهٔ ۲۰۳ سورهٔ بقره بیان شد.

ثُمَّ لَمْ تَكُنْ فِتْنَتُهُمْ إِلَّا أَنْ قَالُوا وَاللَّهِ رَبِّنَا مَا كُنَّا مُشْرِكِينَ ﴿۲۳﴾
آن‌گاه آشفتگی آنها جز این نبود که گفتند: «به خدا که خداوندگار ماست سوگند، ما مشرک نبودیم.»

همان‌گونه که در ترجمهٔ آیهٔ ۱۹۱ سورهٔ بقره بیان شد، «فتن» به‌معنی «آشوب و آشفتگی» است. استفاده از این تعبیر در آیه برای اشاره به این نکته است که آنان با آشکار شدن حقایق و وقایع سهمگین قیامت دچار آشفتگی و اضطراب می‌شوند و این‌گونه پاسخ می‌دهند. اغلب مترجمان به‌ این نکته توجه نکرده و بدون هیچ مبنای علمی واژهٔ «فتنة» را فقط در این آیه با تعابیری چون «پاسخ» یا «عذر» ترجمه نموده‌اند.
با وجود مضارع بودن زمان افعال آیهٔ پیش و امکان استمرار همان روش در این آیه، اینجا از افعال ماضی استفاده شده است و باید به این شیوه بیان که حتماً دارای حکمتی است، در ترجمه وفادار بود.

انْظُرْ كَيْفَ كَذَبُوا عَلَىٰ أَنْفُسِهِمْ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَا كَانُوا يَفْتَرُونَ ﴿۲۴﴾
بنگر چگونه به‌زیان خودشان دروغ گفتند و آنچه می‌بافتند از دستشان رفت و گم شد.

معنای «افتراء» در ترجمهٔ آیهٔ ۲۴ سورهٔ آل‌عمران توضیح داده شد.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن

@hamidhossaini
مشاهده در Telegramقرآن۶:۱۹–۲۴

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».