ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۲۷ تا ۳۲ سورهٔ مائده

وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ ابْنَيْ آدَمَ بِالْحَقِّ إِذْ قَرَّبَا قُرْبَانًا فَتُقُبِّلَ مِنْ أَحَدِهِمَا وَلَمْ يُتَقَبَّلْ مِنَ الْآخَرِ قَالَ لَأَقْتُلَنَّكَ قَالَ إِنَّمَا يَتَقَبَّلُ اللَّهُ مِنَ الْمُتَّقِينَ ﴿۲۷﴾
و خبر دو فرزند آدم را به‌درستی بر آنان تلاوت کن؛ هنگامی که قربانیی را پیش آوردند، ولی از یکی از آن‌دو پذیرفته شد و از دیگری پذیرفته نشد. گفت: «حتماً تو را خواهم کشت!» گفت: «جز این نیست که خدا از پرواپیشگان می‌پذیرد.

توضیح معنای «ابن» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۴ سورهٔ آل‌عمران بیان شد.
«قرّب» در اصل به‌معنی «نزدیک کردن» است، اما اینجا در کنار و به‌تناسب «قربان» برای بیان مفهوم «تقرب جستن» و «عرضه کردن» به‌کار رفته است. تعبیر «پیش آوردن» می‌تواند هم مفهوم لغوی و هم مقصود جمله را تا حدودی بیان کند.

لَئِنْ بَسَطْتَ إِلَيَّ يَدَكَ لِتَقْتُلَنِي مَا أَنَا بِبَاسِطٍ يَدِيَ إِلَيْكَ لِأَقْتُلَكَ إِنِّي أَخَافُ اللَّهَ رَبَّ الْعَالَمِينَ ﴿۲۸﴾
قطعاً اگر دستت را به‌سویم بگشایی تا مرا بکشی، من دستم را برای کشتنت به‌سویت نخواهم گشود؛ به‌راستی من از خدا، خداوندگار جهانیان بیم دارم.

إِنِّي أُرِيدُ أَنْ تَبُوءَ بِإِثْمِي وَإِثْمِكَ فَتَكُونَ مِنْ أَصْحَابِ النَّارِ وَذَلِكَ جَزَاءُ الظَّالِمِينَ ﴿۲۹﴾
به‌راستی من می‌خواهم تو به‌خاطر تقصیر خودت و تقصیر من در افتی و از اهل آتش شوی؛ و آن مجازات ستمگران است.»

توضیح معنای مادهٔ «بوء» در ترجمهٔ آیهٔ ۶۱ سورهٔ بقره گذشت.
توضیح معنای «اثم» در ترجمهٔ آیهٔ ۸۵ سورهٔ بقره گذشت.
نقل قول که در دو آیهٔ پیش آغاز شده بود، در پایان این آیه تمام می‌شود.

فَطَوَّعَتْ لَهُ نَفْسُهُ قَتْلَ أَخِيهِ فَقَتَلَهُ فَأَصْبَحَ مِنَ الْخَاسِرِينَ ﴿۳۰﴾
پس نفسش او را به کشتن برادرش ترغیب کرد؛ پس او را کشت و از زیانکاران شد.

مادهٔ «طوع» در اصل به‌معنی «اقدام همراه با رغبت و خضوع» است که وقتی به باب افعال می‌رود مفهوم «فرمان بردن با رغبت» و وقتی به باب تفعیل می‌رود مفهوم «ایجاد و تحقق رغبت برای فرمان بردن» را بیان می‌کند. این ماده هم با «لام» و هم بدون آن به‌کار می‌رود و در هر دو حالت به یک معناست.

فَبَعَثَ اللَّهُ غُرَابًا يَبْحَثُ فِي الْأَرْضِ لِيُرِيَهُ كَيْفَ يُوَارِي سَوْءَةَ أَخِيهِ قَالَ يَا وَيْلَتَا أَعَجَزْتُ أَنْ أَكُونَ مِثْلَ هَذَا الْغُرَابِ فَأُوَارِيَ سَوْءَةَ أَخِي فَأَصْبَحَ مِنَ النَّادِمِينَ ﴿۳۱﴾
سپس خدا کلاغی را بر انگیخت که در زمین جستجو می‌کرد تا به او نشان دهد شرمگاه برادرش را چگونه بپوشاند. گفت: «ای وای بر من، آیا از اینکه همچون این کلاغ باشم و شرمگاه برادرم را بپوشانم ناتوان بودم؟» پس از جملهٔ پشیمانان شد.

«سوءة» از مادهٔ «سوء» به‌معنی «زشت و بد» است. تقریباً همهٔ مترجمان جمع این واژه یعنی «سوآت» را در آیات دیگر قرآن به‌معنی «عورت‌ها» و هماهنگ با معنای لغوی آن ترجمه کرده‌اند، اما در این آیه معنایش را «پیکر» یا «جسد» ذکر کرده‌اند که برخوردی دوگانه و نادرست به‌نظر می‌رسد. استفاده از این تعبیر به این نکته اشاره دارد که آن جسد مایهٔ شرم و بر ملا کنندهٔ کار زشت او بوده است؛ نکته‌ای که باید در ترجمه نیز بازتاب پیدا کند.

مِنْ أَجْلِ ذَلِكَ كَتَبْنَا عَلَى بَنِي إِسْرَائِيلَ أَنَّهُ مَنْ قَتَلَ نَفْسًا بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسَادٍ فِي الْأَرْضِ فَكَأَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعًا وَمَنْ أَحْيَاهَا فَكَأَنَّمَا أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعًا وَلَقَدْ جَاءَتْهُمْ رُسُلُنَا بِالْبَيِّنَاتِ ثُمَّ إِنَّ كَثِيرًا مِنْهُمْ بَعْدَ ذَلِكَ فِي الْأَرْضِ لَمُسْرِفُونَ ﴿۳۲﴾
بدان خاطر بر بنی‌اسرائیل مقرر ساختیم که حق چنین است: هر کس انسانی را جز در برابر انسانی یا به‌خاطر فسادی در زمین بکشد، گویا همهٔ مردم را کشته است؛ و هر کس آن را زنده کند، گویا همهٔ مردم را زنده کرده است. و قطعاً فرستادگان ما برایشان دلایل روشن آورده بودند، اما با آن همه، قطعاً بسیاری از آنها در زمین زیاده‌روی می‌کنند.

«أجْل» مصدر و معنایش «فرا رسیدن، سبب شدن و پایان یافتن مهلت» است؛ این واژه وقتی بعد از «من» بیاید، مفهوم «به‌خاطر» را بیان می‌کند.
ضمیر در «أنّه» ضمیر شأن است و مفهومی شبیه «حق چنین است» دارد.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن

@hamidhossaini