یادداشت‌ها#۲۶۴۸

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۹۷ تا ۱۰۲ سورهٔ نساء

إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ ظَالِمِي أَنْفُسِهِمْ قَالُوا فِيمَ كُنْتُمْ قَالُوا كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الْأَرْضِ قَالُوا أَلَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُوا فِيهَا فَأُولَئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَسَاءَتْ مَصِيرًا ﴿۹۷﴾
به‌راستی کسانی که فرشتگان جانشان را در حالی که به خود ستم می‌کنند می‌گیرند، گویند: «در چه حالی بودید؟» می‌گویند: «ما مستضعفانی در زمین بودیم.» گویند: «مگر زمین خدا گسترده نبود تا در آن مهاجرت کنید؟» پس آنان منزلگاهشان دوزخ خواهد بود؛ که چه بد سرانجامی است!

معنای «توفي» در ترجمهٔ آیهٔ ۲۳۴ سورهٔ بقره بیان شد.
معنای «مأوی» در ترجمهٔ آیهٔ‌ ۱۵۱ سورهٔ آل‌عمران گذشت.

إِلَّا الْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاءِ وَالْوِلْدَانِ لَا يَسْتَطِيعُونَ حِيلَةً وَلَا يَهْتَدُونَ سَبِيلًا ﴿۹۸﴾
مگر مستضعفان از قبیل مردان و زنان و فرزندانی که توان چاره‌ای ندارند و راه به جایی نمی‌برند.

«من» بیانیه باید با تعابیری چون «از قبیل» ترجمه شود.
«حیلة» در اصل «حولة» بوده و معنای آن «تغییر حالت برای رهایی از مشکل» است که در فارسی به آن «چاره» گفته می‌شود.

فَأُولَئِكَ عَسَى اللَّهُ أَنْ يَعْفُوَ عَنْهُمْ وَكَانَ اللَّهُ عَفُوًّا غَفُورًا ﴿۹۹﴾
که آنان چه‌بسا خدا از ایشان در گذرد و خدا همواره باگذشت و آمرزنده است.

«عفو» به‌معنی «صرف نظر کردن و گذشتن» است.

وَمَنْ يُهَاجِرْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ يَجِدْ فِي الْأَرْضِ مُرَاغَمًا كَثِيرًا وَسَعَةً وَمَنْ يَخْرُجْ مِنْ بَيْتِهِ مُهَاجِرًا إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَحِيمًا ﴿۱۰۰﴾
و هر کس در راه خدا مهاجرت کند، در زمین آرامشگاه‌هایی فراوان و گشایشی خواهد یافت. و هر کس در حال مهاجرت به‌سوی خدا و فرستادهٔ او از خانه‌اش بیرون آید و مرگ او را در یابد، قطعاً پاداشش بر عهدهٔ خدا خواهد افتاد. و خدا همواره آمرزنده و مهربان است.

«مراغم» به‌معنی «مکان‌های فاقد خشونت و دشواری» است.

وَإِذَا ضَرَبْتُمْ فِي الْأَرْضِ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَقْصُرُوا مِنَ الصَّلَاةِ إِنْ خِفْتُمْ أَنْ يَفْتِنَكُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنَّ الْكَافِرِينَ كَانُوا لَكُمْ عَدُوًّا مُبِينًا ﴿۱۰۱﴾
و هر گاه در زمین حرکت کردید، اگر بیم داشتید کسانی که حق‌پوشی کرده‌اند برایتان آشفتگی ایجاد کنند، اینکه نماز را کوتاه کنید، انحرافی برای شما به‌شمار نمی‌رود. به‌راستی حق‌پوشان همواره دشمنی آشکار برای شمایند.

معنای «جناح» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۵۸ سورهٔ بقره توضیح داده شد.

وَإِذَا كُنْتَ فِيهِمْ فَأَقَمْتَ لَهُمُ الصَّلَاةَ فَلْتَقُمْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ مَعَكَ وَلْيَأْخُذُوا أَسْلِحَتَهُمْ فَإِذَا سَجَدُوا فَلْيَكُونُوا مِنْ وَرَائِكُمْ وَلْتَأْتِ طَائِفَةٌ أُخْرَى لَمْ يُصَلُّوا فَلْيُصَلُّوا مَعَكَ وَلْيَأْخُذُوا حِذْرَهُمْ وَأَسْلِحَتَهُمْ وَدَّ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ تَغْفُلُونَ عَنْ أَسْلِحَتِكُمْ وَأَمْتِعَتِكُمْ فَيَمِيلُونَ عَلَيْكُمْ مَيْلَةً وَاحِدَةً وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ إِنْ كَانَ بِكُمْ أَذًى مِنْ مَطَرٍ أَوْ كُنْتُمْ مَرْضَى أَنْ تَضَعُوا أَسْلِحَتَكُمْ وَخُذُوا حِذْرَكُمْ إِنَّ اللَّهَ أَعَدَّ لِلْكَافِرِينَ عَذَابًا مُهِينًا ﴿۱۰۲﴾
و هر گاه در میان آنها بودی و نماز را برایشان بر پا کردی، باید گروهی از آنان همراه تو بایستند و باید سلاح‌هایشان را بر گیرند؛ پس وقتی به سجده رفتند باید پشت شما باشند و گروه دیگری که نماز نخوانده‌اند باید بیایند و با تو نماز بگزارند و آمادگی و هوشیاری و سلاح‌هایشان را بر گیرند. کسانی که حق‌پوشی کرده‌اند دوست دارند شما از سلاح‌ها و وسائلتان غافل شوید تا یک‌باره بر شما هجوم آورند. و اگر از باران ناراحتی و رنجی داشتید یا بیمار بودید، اینکه سلاح‌هایتان را زمین بگذارید برای شما انحرافی به‌شمار نمی‌رود؛ ولی هوشیاری و آمادگی خود را بر گیرید. به‌راستی خدا برای حق‌پوشان عذابی خوارکننده فراهم آورده است.

«حذر» مصدر و در اصل به‌معنی «پرهیز از سر ترس» است که لازمهٔ آن، «آماده و هوشیار و مراقب بودن» است.
«امتعة» جمع «متاع» به‌معنی «چیزی که از آن بهره برده می‌شود» است که در فارسی به آن «وسیله» گفته می‌شود.
«اذی» مصدر و به‌معنی «آزار دادن و احساس ناپسند و ناملایم» است که به آن «رنج و ناراحتی» گفته می‌شود.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن

@hamidhossaini
مشاهده در Telegramقرآن۴:۹۷–۱۰۲

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».