اسلام، چرا و چگونه؟ قسمت ۲۳

آیا هر سخن خوبی لزوماً از طرف خداست؟

4:34

4:34

منطقی و متعالی بودن محتوای یک سخن، لزوماً دلیلی بر آمدنش از طرف خدا نیست؛ زیرا احتمال دارد سخنی خوب و درست، به دروغ یا اشتباه به خدا نسبت داده شود. با این حال، همان فرایندی که ما را از منطقی بودن یک مطلب مطمئن می‌ساخت، می‌تواند در اعتماد به الهی بودن یک پیام نیز کارآیی داشته باشد.

اگرچه تشخیص درست و غلط باید بر اساس ملاک‌هایی چون استدلال و عرف عقلا انجام پذیرد، ولی نهایتاً این خود فرد است که معقول و نامعقول بودن و خوبی و بدی هر چیزی را در فکر و دلش، احساس می‌کند. لذا گاهی استدلالی خاص برای افرادی قانع‌کننده و برای گروهی دیگر، بی‌تأثیر و عقیم است.

شرایط ما در مواجهه با ادعای پیامبران همچون جایی است که می‌خواهیم دربارهٔ درست یا غلط بودن گزاره‌ای که دلیلی جز وجدان ندارد قضاوت کنیم. در چنین موقعیتی هر کس در درونش ندایی را می‌یابد که می‌تواند آن را الهام و پیام خدا بنامد و تا وقتی دلیلی بر خلافش وجود نداشته باشد، آن را محترم بشمارد.

البته شواهدی چون معرف مطمئن، معجزه، پیشگویی‌ تحقق‌یافته یا دانش فراتر از زمان می‌تواند این احساس را تقویت و تثبیت کند؛ ولی حتی در غیاب چنین نشانه‌هایی، هر کسی حق و بلکه وظیفه دارد اگر با پیامی مواجه شد که دلنشین و والا بودنش را در حد پیام‌های وجدانی خدا تشخیص می‌داد، به آن ایمان بیاورد.

همراه این قسمت در تلگرام

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».