مادهٔ «اذن»
فَإِن لَّمْ تَفْعَلُوا۟ فَأْذَنُوا۟ بِحَرْبٍۢ مِّنَ ٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ ۖ وَإِن تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُءُوسُ أَمْوَٰلِكُمْ لَا تَظْلِمُونَ وَلَا تُظْلَمُونَ
اما اگر چنین نکردید، پس به جنگی از جانب خدا و فرستادهٔ او تن دهید؛ ولی اگر توبه کنید سرمایه‌هایتان از آنِ شما خواهد بود و نه ستم می‌کنید و نه ستم می‌بینید.
مادهٔ «اذن» به‌معنی «اعلام رضایت» است و وقتی با «ب» بیاید از «دانستن همراه با پذیرش» حکایت می‌کند که به آن «تن دادن» گفته می‌شود. ترجمهٔ مشهور آیه به «اعلام جنگ» نه با معنای لغوی سازگار است و نه با آمدن حرف «من» بر سر «الله و رسوله».
وَنَادَىٰٓ أَصْحَٰبُ ٱلْجَنَّةِ أَصْحَٰبَ ٱلنَّارِ أَن قَدْ وَجَدْنَا مَا وَعَدَنَا رَبُّنَا حَقًّۭا فَهَلْ وَجَدتُّم مَّا وَعَدَ رَبُّكُمْ حَقًّۭا ۖ قَالُوا۟ نَعَمْ ۚ فَأَذَّنَ مُؤَذِّنٌۢ بَيْنَهُمْ أَن لَّعْنَةُ ٱللَّهِ عَلَى ٱلظَّٰلِمِينَ
و بهشتیان به اهل آتش ندا دهند: «ما قطعاً آنچه را خداوندگارمان به ما وعده داده بود، راست و درست یافتیم؛ آیا شما نیز آنچه را خداوندگارتان به شما وعده داده بود، راست و درست یافتید؟» گویند: «آری.» پس اعلام‌کننده‌ای در میانشان اعلام کند: «نفرین خدا بر ستمگران.
مادهٔ «اذن» در اصل به‌معنی «اعلام رضایت» است و وقتی در باب تفعیل به‌کار رود، مفهوم «اعلام به دیگران برای اطلاع و موافقت آنها» را بیان می‌کند.
وَإِذْ تَأَذَّنَ رَبُّكَ لَيَبْعَثَنَّ عَلَيْهِمْ إِلَىٰ يَوْمِ ٱلْقِيَٰمَةِ مَن يَسُومُهُمْ سُوٓءَ ٱلْعَذَابِ ۗ إِنَّ رَبَّكَ لَسَرِيعُ ٱلْعِقَابِ ۖ وَإِنَّهُۥ لَغَفُورٌۭ رَّحِيمٌۭ
و هنگامی که خداوندگارت رضایت داد که حتماً حتماً تا روز قیامت بر آنها کسی را برانگیزد که عذاب بدی را بر ایشان تحمیل کند. به‌راستی خداوندگارت پیامدها را با سرعت در نظر می‌گیرد و به‌راستی او آمرزنده و مهربان است.
مادهٔ «اذن» به‌معنای «آگاهی و رضایت» است. این ماده وقتی به‌صورت «تأذین» به‌کار رود، مفهوم «آگاه‌سازی و اعلام رضایت» را بیان می‌کند؛ ولی وقتی به باب تفعّل که بیانگر مطاوعه است می‌رود، معنای «آگاه شدن و رضایت دادن» را می‌رساند. بنا بر این بر خلاف نظر اغلب مترجمان که «تأذّن» را «اعلام کرد» ترجمه نموده‌اند، باید آن را «رضایت داد» یا «اراده کرد» ترجمه کنیم.
وَمِنْهُمُ ٱلَّذِينَ يُؤْذُونَ ٱلنَّبِىَّ وَيَقُولُونَ هُوَ أُذُنٌۭ ۚ قُلْ أُذُنُ خَيْرٍۢ لَّكُمْ يُؤْمِنُ بِٱللَّهِ وَيُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِينَ وَرَحْمَةٌۭ لِّلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ مِنكُمْ ۚ وَٱلَّذِينَ يُؤْذُونَ رَسُولَ ٱللَّهِ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌۭ
و از آنان کسانی‌اند که پیامبر را آزار می‌دهند و می‌گویند: «او سراپا گوش است!» بگو: «گوشِ خوبی است برای شما؛ به خدا ایمان دارد و به مؤمنان اعتماد می‌کند و رحمتی است برای آنها که از میان شما ایمان آورده‌اند.» و آنان که فرستادهٔ خدا را آزار می‌دهند، عذابی دردناک خواهند داشت.
«أُذُن» صفت مشبهه از مادهٔ «اذن» به‌معنی «بسیار شنوا» است که برای عضو شنوایی نیز به‌کار می‌رود. استفاده از این تعبیر در اینجا برای بیان شدت شنوایی است که در فارسی به آن «سراپا گوش بودن» می‌گویند.