یادداشت‌ها#۳۱۱۵

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۱۴۶ تا ۱۵۱ سورهٔ اعراف

سَأَصْرِفُ عَنْ آيَاتِيَ الَّذِينَ يَتَكَبَّرُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَإِنْ يَرَوْا كُلَّ آيَةٍ لَا يُؤْمِنُوا بِهَا وَإِنْ يَرَوْا سَبِيلَ الرُّشْدِ لَا يَتَّخِذُوهُ سَبِيلًا وَإِنْ يَرَوْا سَبِيلَ الْغَيِّ يَتَّخِذُوهُ سَبِيلًا ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا وَكَانُوا عَنْهَا غَافِلِينَ ﴿١٤٦﴾
به‌زودی کسانی را که در زمین به ناحق تکبر می‌ورزند، از نشانه‌هایم رویگردان می‌سازم تا هر نشانه‌ای را ببینند، به آن ایمان نیاورند؛ و اگر راه خیر و صلاح را ببینند، آن را به‌عنوان راه بر نگزینند؛ و اگر راه شر و فساد را ببینند، آن را به‌عنوان راه بر گزینند. آن به‌ این خاطر است که نشانه‌های ما را دروغ شمردند و از آنها غافل بودند.

توضیح معنای «رشد» و «غي» در ترجمهٔ آیهٔ ۲۵۶ سورهٔ بقره گذشت.

وَالَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا وَلِقَاءِ الْآخِرَةِ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ هَلْ يُجْزَوْنَ إِلَّا مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ ﴿١٤٧﴾
و کسانی که نشانه‌های ما و دیدار سرای واپسین را دروغ شمردند، اعمالشان از اعتبار افتاد؛ آیا به سزایی جز آنچه انجام می‌دادند می‌رسند؟

«حبط» به‌معنی «سقوط و محو شدن» است.

وَاتَّخَذَ قَوْمُ مُوسَىٰ مِنْ بَعْدِهِ مِنْ حُلِيِّهِمْ عِجْلًا جَسَدًا لَهُ خُوَارٌ أَلَمْ يَرَوْا أَنَّهُ لَا يُكَلِّمُهُمْ وَلَا يَهْدِيهِمْ سَبِيلًا اتَّخَذُوهُ وَكَانُوا ظَالِمِينَ ﴿١٤٨﴾
و قوم موسی پس از او از زیورهایشان گوساله‌ای را بر گرفتند که پیکری بود و صدای خفیف و کشیده‌ای داشت؛ آیا ندیدند که با آنها سخن نمی‌گوید و به هیچ راهی راهبریشان نمی‌کند؟! آن را برگزیدند در حالی که ستمکار بودند.

«خُوار» در اصل به‌معنی «ضعیف و خفیف» است و برای «صدای خفیف» و به‌صورت خاص برای «صدای خفیف و کشیدهٔ گاو نر» نیز به‌کار می‌رود.

وَلَمَّا سُقِطَ فِي أَيْدِيهِمْ وَرَأَوْا أَنَّهُمْ قَدْ ضَلُّوا قَالُوا لَئِنْ لَمْ يَرْحَمْنَا رَبُّنَا وَيَغْفِرْ لَنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ ﴿١٤٩﴾
و چون احساس پشیمانی شدید در دستانشان فرو ریخت و دیدند که گمراه شده‌اند، گفتند: «اگر خداوندگارمان رحممان نکند و ما را نیامرزد، حتماً حتماً از زیانکاران خواهیم بود.»

«سقط فی أیدیهم» اصطلاحی خاص است که برای اشاره به «پشیمانی شدید» به‌کار می‌رود. بر اساس توضیح منابع لغوی، استفاده از این تعبیر از آن جهت است که در هنگام پشیمانی شدید، دست‌ها سست می‌شود و گویا چیزی در آنها می‌افتد. بر این اساس بهتر است در ترجمه از تعبیری استفاده کنیم که این نکته را در بر داشته باشد.

وَلَمَّا رَجَعَ مُوسَىٰ إِلَىٰ قَوْمِهِ غَضْبَانَ أَسِفًا قَالَ بِئْسَمَا خَلَفْتُمُونِي مِنْ بَعْدِي أَعَجِلْتُمْ أَمْرَ رَبِّكُمْ وَأَلْقَى الْأَلْوَاحَ وَأَخَذَ بِرَأْسِ أَخِيهِ يَجُرُّهُ إِلَيْهِ قَالَ ابْنَ أُمَّ إِنَّ الْقَوْمَ اسْتَضْعَفُونِي وَكَادُوا يَقْتُلُونَنِي فَلَا تُشْمِتْ بِيَ الْأَعْدَاءَ وَلَا تَجْعَلْنِي مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ ﴿١٥٠﴾
و چون موسی خشمگین و اندوهگین به‌سوی قومش بازگشت، گفت: «پس از من چه بد برایم جانشینی کردید؛ آیا نسبت به فرمان خداوندگارتان شتابکاری کردید؟» و آن لوح‌ها را افکند و سر برادرش را، در حالی که به‌سوی خودش می‌کشیدش، گرفت. گفت: «ای پسر مادرم، به‌راستی این قوم مرا به زبونی کشاندند و نزدیک بود مرا بکشند؛ پس دشمن‌شادم مکن و مرا همراه گروه ستمکاران قرار مده.»

«شمت» به‌معنای «اظهار شادی به‌خاطر رسیدن بدی به کسی» است و «اشمات» یعنی «انجام کاری که مشکلی ایجاد کند و باعث ابراز شادی دیگران در برابر آن شود». این مفهوم در فارسی با تعبیر «دشمن شاد کردن» به‌کار می‌رود.

قَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِي وَلِأَخِي وَأَدْخِلْنَا فِي رَحْمَتِكَ وَأَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ ﴿۱۵۱﴾
گفت: «ای خداوندگارم، من و برادرم را بیامرز و ما را در رحمت خود وارد ساز که تو مهربان‌ترینِ مهربانانی.»

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن

@hamidhossaini
مشاهده در Telegramقرآن۷:۱۴۶–۱۵۱

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».