ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۱۰۳ تا ۱۰۶ سورهٔ مائده
مَا جَعَلَ اللَّهُ مِنْ بَحِيرَةٍ وَلَا سَائِبَةٍ وَلَا وَصِيلَةٍ وَلَا حَامٍ وَلَكِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ وَأَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ ﴿۱۰۳﴾
خدا نه از قبیل شتر زایا قرار داده است و نه شتر رها و نه گوسفند ملحق‌شده و نه شتر حمایت‌شده؛ ولی کسانی که حق‌پوشی کردند بر خدا دروغ می‌بندند و بیشترشان درک نمی‌کنند.
«من» بیانیه است و باید با تعابیری چون «از قبیل» ترجمه شود.
«بحیرة» به‌معنی «ماده شتری که ده بار زاییده باشد» است که به‌تناسب مفهوم مادهٔ «بحر» که بر «گستردگی و فراوانی» دلالت دارد، برای اشاره به این حیوان بسیار زایا به‌کار می‌رفته است که در جاهلیت خوردن آن را حرام می‌دانسته‌اند.
«سائبة» از مادهٔ «سیب» به‌معنی «جریان و حرکت آزاد» است و به‌عنوان اصطلاحی برای «شتری که به‌خاطر نذر یا داشتن فرزند یا دلیلی دیگر، آزاد گذاشته می‌شده و از شیر و گوشت و سواری آن استفاده نمی‌کرده‌اند» به‌کار می‌رفته است.
«وصیلة» در لغت به‌معنی «وصل‌شده یا ملحق‌شده» است و برای «گوسفندی که با الحاقش به گوسفندی دیگر، ذبحش را حرام می‌دانستند» به‌کار می‌رفته است.
«حام» یا «حامي» در اصل به‌معنی «حمایت‌کننده و نگه‌دارنده یا در اوج حرارت» است و برای «شتر نری که به پایان دوران باروری و خدماتش رسیده» به‌کار می‌رود. این کاربرد شاید به‌تناسب رسیدن به آخرین درجهٔ حمایتگری یا حرارت در باروری باشد و شاید از باب کاربرد اسم فاعل در معنای مفعولی باشد و برای شتری که تحت حمایت و نگهداری قرار می‌گرفته، تعبیر «حمایت‌شده» به‌کار رفته است.
فعل «عقل» به‌معنی «درک کردن» است و نه «اندیشیدن» یا «خرد داشتن».
وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْا إِلَى مَا أَنْزَلَ اللَّهُ وَإِلَى الرَّسُولِ قَالُوا حَسْبُنَا مَا وَجَدْنَا عَلَيْهِ آبَاءَنَا أَوَلَوْ كَانَ آبَاؤُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ شَيْئًا وَلَا يَهْتَدُونَ ﴿۱۰۴﴾
و چون به آنها گفته شود: «به‌سوی آنچه خدا فرو فرستاده و به‌سوی پیامبر آیید»، گویند: «آنچه پدران خود را بر آن یافته‌ایم ما را بس است.» آیا هر چند که پدرانشان چیزی نمی‌دانستند و راه نیافته بودند؟!
همه‌جا «رسول» را «فرستاده» ترجمه کردیم، ولی اینجا به‌خاطر قرار گرفتن در کنار «فرو فرستادن» که ترجمهٔ دقیق‌تر «انزال» است از تعبیر مشهور «پیامبر» استفاده شد.
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ إِلَى اللَّهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعًا فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ﴿۱۰۵﴾
ای کسانی که ایمان آورده‌اید، به خودتان بپردازید؛ هر گاه شما راه یافته باشید، هر که گمراه شود به شما زیانی نمی‌رساند. بازگشت همگی شما به‌سوی خداست، آن‌گاه آنچه را می‌کردید به شما خبر خواهد داد.
ترجمهٔ «علیکم أنفسکم» به‌صورت تحت‌اللفظی «بر شما باد خودتان» است؛ ولی منظور از آن ضرورت رسیدگی و مراقبت نسبت به خود و با توجه به ادامهٔ آیه، ضرورت پرداختن و توجه به خود به‌جای دیگران است.
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا شَهَادَةُ بَيْنِكُمْ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ حِينَ الْوَصِيَّةِ اثْنَانِ ذَوَا عَدْلٍ مِنْكُمْ أَوْ آخَرَانِ مِنْ غَيْرِكُمْ إِنْ أَنْتُمْ ضَرَبْتُمْ فِي الْأَرْضِ فَأَصَابَتْكُمْ مُصِيبَةُ الْمَوْتِ تَحْبِسُونَهُمَا مِنْ بَعْدِ الصَّلَاةِ فَيُقْسِمَانِ بِاللَّهِ إِنِ ارْتَبْتُمْ لَا نَشْتَرِي بِهِ ثَمَنًا وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبَى وَلَا نَكْتُمُ شَهَادَةَ اللَّهِ إِنَّا إِذًا لَمِنَ الْآثِمِينَ ﴿۱۰۶﴾
ای کسانی که ایمان آورده‌اید، هر گاه مرگ یکی از شما فرا رسید، گواهیِ میان شما در هنگام وصیت، دو فرد عادل از خودتان باشد؛ یا اگر در سفر بودید و دچار مصیبت مرگ شدید، دو شخص دیگر از غیر خودتان. و اگر به شک افتادید، آن دو را پس از نماز نگه می‌دارید، آن‌گاه به خدا سوگند می‌خورند که: «حتی اگر خویشاوند باشد، در مقابلش هیچ بهایی نمی‌ستانیم، و گواهی خدا را کتمان نمی‌کنیم که در این صورت ما قطعاً از کوتاهی‌کنندگان خواهیم بود.»
توضیح معنای «اثم» در ترجمهٔ آیهٔ ۸۵ سورهٔ بقره گذشت.
این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.
#ترجمه_گروهی_قرآن
@hamidhossaini
مَا جَعَلَ اللَّهُ مِنْ بَحِيرَةٍ وَلَا سَائِبَةٍ وَلَا وَصِيلَةٍ وَلَا حَامٍ وَلَكِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ وَأَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ ﴿۱۰۳﴾
خدا نه از قبیل شتر زایا قرار داده است و نه شتر رها و نه گوسفند ملحق‌شده و نه شتر حمایت‌شده؛ ولی کسانی که حق‌پوشی کردند بر خدا دروغ می‌بندند و بیشترشان درک نمی‌کنند.
«من» بیانیه است و باید با تعابیری چون «از قبیل» ترجمه شود.
«بحیرة» به‌معنی «ماده شتری که ده بار زاییده باشد» است که به‌تناسب مفهوم مادهٔ «بحر» که بر «گستردگی و فراوانی» دلالت دارد، برای اشاره به این حیوان بسیار زایا به‌کار می‌رفته است که در جاهلیت خوردن آن را حرام می‌دانسته‌اند.
«سائبة» از مادهٔ «سیب» به‌معنی «جریان و حرکت آزاد» است و به‌عنوان اصطلاحی برای «شتری که به‌خاطر نذر یا داشتن فرزند یا دلیلی دیگر، آزاد گذاشته می‌شده و از شیر و گوشت و سواری آن استفاده نمی‌کرده‌اند» به‌کار می‌رفته است.
«وصیلة» در لغت به‌معنی «وصل‌شده یا ملحق‌شده» است و برای «گوسفندی که با الحاقش به گوسفندی دیگر، ذبحش را حرام می‌دانستند» به‌کار می‌رفته است.
«حام» یا «حامي» در اصل به‌معنی «حمایت‌کننده و نگه‌دارنده یا در اوج حرارت» است و برای «شتر نری که به پایان دوران باروری و خدماتش رسیده» به‌کار می‌رود. این کاربرد شاید به‌تناسب رسیدن به آخرین درجهٔ حمایتگری یا حرارت در باروری باشد و شاید از باب کاربرد اسم فاعل در معنای مفعولی باشد و برای شتری که تحت حمایت و نگهداری قرار می‌گرفته، تعبیر «حمایت‌شده» به‌کار رفته است.
فعل «عقل» به‌معنی «درک کردن» است و نه «اندیشیدن» یا «خرد داشتن».
وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْا إِلَى مَا أَنْزَلَ اللَّهُ وَإِلَى الرَّسُولِ قَالُوا حَسْبُنَا مَا وَجَدْنَا عَلَيْهِ آبَاءَنَا أَوَلَوْ كَانَ آبَاؤُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ شَيْئًا وَلَا يَهْتَدُونَ ﴿۱۰۴﴾
و چون به آنها گفته شود: «به‌سوی آنچه خدا فرو فرستاده و به‌سوی پیامبر آیید»، گویند: «آنچه پدران خود را بر آن یافته‌ایم ما را بس است.» آیا هر چند که پدرانشان چیزی نمی‌دانستند و راه نیافته بودند؟!
همه‌جا «رسول» را «فرستاده» ترجمه کردیم، ولی اینجا به‌خاطر قرار گرفتن در کنار «فرو فرستادن» که ترجمهٔ دقیق‌تر «انزال» است از تعبیر مشهور «پیامبر» استفاده شد.
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ إِلَى اللَّهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعًا فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ﴿۱۰۵﴾
ای کسانی که ایمان آورده‌اید، به خودتان بپردازید؛ هر گاه شما راه یافته باشید، هر که گمراه شود به شما زیانی نمی‌رساند. بازگشت همگی شما به‌سوی خداست، آن‌گاه آنچه را می‌کردید به شما خبر خواهد داد.
ترجمهٔ «علیکم أنفسکم» به‌صورت تحت‌اللفظی «بر شما باد خودتان» است؛ ولی منظور از آن ضرورت رسیدگی و مراقبت نسبت به خود و با توجه به ادامهٔ آیه، ضرورت پرداختن و توجه به خود به‌جای دیگران است.
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا شَهَادَةُ بَيْنِكُمْ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ حِينَ الْوَصِيَّةِ اثْنَانِ ذَوَا عَدْلٍ مِنْكُمْ أَوْ آخَرَانِ مِنْ غَيْرِكُمْ إِنْ أَنْتُمْ ضَرَبْتُمْ فِي الْأَرْضِ فَأَصَابَتْكُمْ مُصِيبَةُ الْمَوْتِ تَحْبِسُونَهُمَا مِنْ بَعْدِ الصَّلَاةِ فَيُقْسِمَانِ بِاللَّهِ إِنِ ارْتَبْتُمْ لَا نَشْتَرِي بِهِ ثَمَنًا وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبَى وَلَا نَكْتُمُ شَهَادَةَ اللَّهِ إِنَّا إِذًا لَمِنَ الْآثِمِينَ ﴿۱۰۶﴾
ای کسانی که ایمان آورده‌اید، هر گاه مرگ یکی از شما فرا رسید، گواهیِ میان شما در هنگام وصیت، دو فرد عادل از خودتان باشد؛ یا اگر در سفر بودید و دچار مصیبت مرگ شدید، دو شخص دیگر از غیر خودتان. و اگر به شک افتادید، آن دو را پس از نماز نگه می‌دارید، آن‌گاه به خدا سوگند می‌خورند که: «حتی اگر خویشاوند باشد، در مقابلش هیچ بهایی نمی‌ستانیم، و گواهی خدا را کتمان نمی‌کنیم که در این صورت ما قطعاً از کوتاهی‌کنندگان خواهیم بود.»
توضیح معنای «اثم» در ترجمهٔ آیهٔ ۸۵ سورهٔ بقره گذشت.
این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.
#ترجمه_گروهی_قرآن
@hamidhossaini