معنای «اضربوهنّ» کتک زدن نیست
بخش دوم و پایانی
با دقت به نکاتی که گذشت و توجه به تعبیر «خوف شقاق» در آیهٔ بعد، تردیدی باقی نمی‌ماند که «اضربوهن» در ساختاری به‌کار رفته که پیامش به‌تعویق انداختن قطع حمایت مرد از زن ناشزه و هدفش جلوگیری از جدایی زوجین تا حد امکان است. لذا می‌توان محتوای آیات ۳۴ و ۳۵ و ۱۲۸ سورهٔ نساء را این‌گونه بیان کرد:
مسئولیت حمایت از زنان و ادارهٔ امور آنان بر عهدهٔ مردان است.
زنان شایسته، به‌‌احترام فرمان خدا و ارزش‌های اخلاقی به تعهدات خود عمل می‌کنند.
مردان نباید با بروز علائم ناسازگاری زن، بلافاصله حمایت خود را قطع کنند؛ بلکه باید ابتدا آنها را پند دهند و در مرحلهٔ بعد، حمایت‌های عاطفی را محدود کنند و سپس به «ضرب» آنها روی آورند.
اگر مراحل بالا تأثیر نگذاشت و شرایط به سمت نزاع و جدا شدن زوجین پیش رفت، باید نماینده‌ای از خانوادهٔ زن و نماینده‌ای از خانوادهٔ مرد میان آنها حکمیت کنند تا شاید راهی برای توافق و اصلاح پیدا شود.
با بروز علائم ناسازگاری یا «اعراض» مرد، زنان می‌توانند با مصالحه و توافقی جدید همچنان از حمایت‌های مرد برخوردار باشند.
همهٔ این نکات بیان شد تا بدانیم معنای «ضرب» را باید در چنین ساختاری به‌دست آورد، نه با ذهنیت‌های دیگری که به برداشت‌هایی مخالف هدف آیه یا بی‌ربط با آن می‌انجامد. تحلیل این آیات نشان داد نگرانی اصلی زن، «اعراض» مرد یعنی قطع حمایت اوست و این آیه می‌خواهد چنین اقدامی را حتی دربارهٔ زنان ناشزه به‌تعویق بیندازد.
پس وقتی به مردی گفته شود حمایتت را دریغ نکن، بلکه زن ناشزه را پند بده و سپس حمایت‌های عاطفی را قطع کن و اگر این کار سودی نداشت به سراغ «ضرب» برو، اگر معنای ضرب «کتک زدن» باشد، هر شنونده‌ای از بی‌ربط بودن این مفهوم با موضوع سخن تعجب می‌کند؛ مگر اینکه به اصل حرف توجه نداشته باشد.
اما بررسی لغوی و کاربردهای مادهٔ «ضرب» در قرآن که برای معانی گوناگونی چون مثال زدن، حرکت و سفر کردن، ایجاد اتصال، قطع کردن، قرار دادن، کتک زدن، باز داشتن و رویگردانی به‌کار رفته نشان می‌دهد همان‌گونه که کهن‌ترین کتاب لغت یعنی العین گفته است، این ماده به‌تناسب مفهوم کلی عبارت، بر انجام هر کاری دلالت می‌کند و این نکته ربطی به حروف اضافه ندارد. لذا در «ضرب مثلاً» مفهوم بیان و در «یضربون وجوههم» مفهوم کتک زدن و در «ضُرب بینهم بسور» مفهوم قرار دادن و در «نضرب عنکم الذکر» مفهوم باز داشتن و در «ضربت علیهم الذلة» مفهوم واقع شدن و در «یضربون في الأرض» مفهوم حرکت کردن و در سایر تعابیر، مفاهیم دیگر را نه از آمدن و نیامدن حروف، بلکه از هدف و محتوای عبارت به‌دست می‌آوریم.
بنا بر این معنای «اضربوهن» را نیز باید از محتوا و هدف آیه به‌دست آورد و با توضیحی که ارائه شد دانستیم موضوع آیه «اعراض» و قطع حمایت است و نه تنبیه و برخورد با زن ناشزه.
#ترجمه_گروهی_قرآن
@hamidhossaini
بخش دوم و پایانی
با دقت به نکاتی که گذشت و توجه به تعبیر «خوف شقاق» در آیهٔ بعد، تردیدی باقی نمی‌ماند که «اضربوهن» در ساختاری به‌کار رفته که پیامش به‌تعویق انداختن قطع حمایت مرد از زن ناشزه و هدفش جلوگیری از جدایی زوجین تا حد امکان است. لذا می‌توان محتوای آیات ۳۴ و ۳۵ و ۱۲۸ سورهٔ نساء را این‌گونه بیان کرد:
مسئولیت حمایت از زنان و ادارهٔ امور آنان بر عهدهٔ مردان است.
زنان شایسته، به‌‌احترام فرمان خدا و ارزش‌های اخلاقی به تعهدات خود عمل می‌کنند.
مردان نباید با بروز علائم ناسازگاری زن، بلافاصله حمایت خود را قطع کنند؛ بلکه باید ابتدا آنها را پند دهند و در مرحلهٔ بعد، حمایت‌های عاطفی را محدود کنند و سپس به «ضرب» آنها روی آورند.
اگر مراحل بالا تأثیر نگذاشت و شرایط به سمت نزاع و جدا شدن زوجین پیش رفت، باید نماینده‌ای از خانوادهٔ زن و نماینده‌ای از خانوادهٔ مرد میان آنها حکمیت کنند تا شاید راهی برای توافق و اصلاح پیدا شود.
با بروز علائم ناسازگاری یا «اعراض» مرد، زنان می‌توانند با مصالحه و توافقی جدید همچنان از حمایت‌های مرد برخوردار باشند.
همهٔ این نکات بیان شد تا بدانیم معنای «ضرب» را باید در چنین ساختاری به‌دست آورد، نه با ذهنیت‌های دیگری که به برداشت‌هایی مخالف هدف آیه یا بی‌ربط با آن می‌انجامد. تحلیل این آیات نشان داد نگرانی اصلی زن، «اعراض» مرد یعنی قطع حمایت اوست و این آیه می‌خواهد چنین اقدامی را حتی دربارهٔ زنان ناشزه به‌تعویق بیندازد.
پس وقتی به مردی گفته شود حمایتت را دریغ نکن، بلکه زن ناشزه را پند بده و سپس حمایت‌های عاطفی را قطع کن و اگر این کار سودی نداشت به سراغ «ضرب» برو، اگر معنای ضرب «کتک زدن» باشد، هر شنونده‌ای از بی‌ربط بودن این مفهوم با موضوع سخن تعجب می‌کند؛ مگر اینکه به اصل حرف توجه نداشته باشد.
اما بررسی لغوی و کاربردهای مادهٔ «ضرب» در قرآن که برای معانی گوناگونی چون مثال زدن، حرکت و سفر کردن، ایجاد اتصال، قطع کردن، قرار دادن، کتک زدن، باز داشتن و رویگردانی به‌کار رفته نشان می‌دهد همان‌گونه که کهن‌ترین کتاب لغت یعنی العین گفته است، این ماده به‌تناسب مفهوم کلی عبارت، بر انجام هر کاری دلالت می‌کند و این نکته ربطی به حروف اضافه ندارد. لذا در «ضرب مثلاً» مفهوم بیان و در «یضربون وجوههم» مفهوم کتک زدن و در «ضُرب بینهم بسور» مفهوم قرار دادن و در «نضرب عنکم الذکر» مفهوم باز داشتن و در «ضربت علیهم الذلة» مفهوم واقع شدن و در «یضربون في الأرض» مفهوم حرکت کردن و در سایر تعابیر، مفاهیم دیگر را نه از آمدن و نیامدن حروف، بلکه از هدف و محتوای عبارت به‌دست می‌آوریم.
بنا بر این معنای «اضربوهن» را نیز باید از محتوا و هدف آیه به‌دست آورد و با توضیحی که ارائه شد دانستیم موضوع آیه «اعراض» و قطع حمایت است و نه تنبیه و برخورد با زن ناشزه.
#ترجمه_گروهی_قرآن
@hamidhossaini