یادداشت‌ها#۲۵۷۵

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۳۱ تا ۳۳ سورهٔ نساء

إِنْ تَجْتَنِبُوا كَبَائِرَ مَا تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ وَنُدْخِلْكُمْ مُدْخَلًا كَرِيمًا ﴿۳۱﴾
اگر از گناهان بزرگی که از آن منع می‌شوید دوری کنید، بدی‌هایتان را پوشانده و نادیده می‌گیریم و شما را کریمانه وارد می‌کنیم.

«کبائر» جمع «کبیرة» به‌معنی «بزرگ» است که به‌عنوان اصطلاحی برای «گناه بزرگ» به‌کار می‌رود.
توضیح معنای «تکفیر عن» در ترجمهٔ آیهٔ ۲۷۱ سورهٔ بقره بیان شد.
اگرچه «مُدخل» هم می‌تواند مصدر و هم اسم مکان در نظر گرفته شود، ولی با توجه به کاربرد مصدری آن در آیهٔ ۸۰ سورهٔ اسراء و شباهت مضمون این بخش از دو آیه، به‌نظر می‌رسد در اینجا نیز بهتر است مصدر و مفعول مطلق در نظر گرفته شود. البته بر اساس قرائت اهل مکه و برخی از اهل بصره که این واژه به فتح میم و «مَدخل» خوانده شده باید آن را «دروازه» یعنی «محل ورود» ترجمه کرد؛ و در هر دو صورت، ترجمهٔ مشهور آن به «جایگاه» دقیق نیست.

وَلَا تَتَمَنَّوْا مَا فَضَّلَ اللَّهُ بِهِ بَعْضَكُمْ عَلَى بَعْضٍ لِلرِّجَالِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبُوا وَلِلنِّسَاءِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبْنَ وَاسْأَلُوا اللَّهَ مِنْ فَضْلِهِ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمًا ﴿۳۲﴾
و چیزی را که خدا با آن برخی از شما را بر برخی دیگر برتری داده است آرزو نکنید. مردان بهره‌ای از آنچه به‌دست آورند دارند و زنان بهره‌ای از آنچه به‌دست آورند دارند. و از خدا افزون‌دهیش را درخواست کنید که به‌راستی خدا همواره به هر چیزی داناست.

«فضل» به‌معنی «بیشتر دادن» و نقطهٔ مقابل «کم گذاشتن» است.
عبارت «واسألوا الله من فضله» را باید «از خدا درخواست کنید از افزون‌دهیش» ترجمه کرد تا آمدن «من» بر سر «فضل» نادیده گرفته نشود؛ ولی با توجه به تفاوت ساختار زبان فارسی ناچاریم از این نکته چشم‌پوشی کنیم.

وَلِكُلٍّ جَعَلْنَا مَوَالِيَ مِمَّا تَرَكَ الْوَالِدَانِ وَالْأَقْرَبُونَ وَالَّذِينَ عَقَدَتْ أَيْمَانُكُمْ فَآتُوهُمْ نَصِيبَهُمْ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدًا ﴿۳۳﴾
و برای هر یک، از آنچه پدر و مادر و نزدیکان باقی بگذارند، برایش متولیانی قرار دادیم؛ و کسانی که با آنها پیمان محکم بسته‌اید، سهمشان را بدهید که به‌راستی خدا همواره بر هر چیزی گواه است.

با توجه به مطرح شدن حقوق مرد و زن در آیات گذشته، منظور از «لکل» هر یک از زن یا مرد است.
توضیح معنای «مولی» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۵۰ سورهٔ آل‌عمران بیان شد. اکثر مترجمان این واژه را در این آیه «وارث» ترجمه کرده‌اند که صحیح به‌نظر نمی‌رسد. منظور آیه این است که هم مردان و هم زنان کسانی را دارند که رسیدگی به امور اموال و ارثیهٔ آنها را بر عهده بگیرند.
«أیمان» جمع «یمین» است که هم می‌تواند به‌معنی «دست راست» باشد و هم به‌معنی «سوگند»؛ لذا تعبیر «عقدت أیمانکم» را می‌توانیم به‌معنی «آنچه دستان راست شما محکم بسته است» یا «آنچه سوگندهای شما محکم بسته است» بدانیم که هر دو کنایه از «پیمان قطعی و محکم» است.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن

@hamidhossaini
مشاهده در Telegramقرآن۴:۳۱–۳۳

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».