یادداشت‌ها#۱۹۹۹

ترجمهٔ بسم الله

طرح ترجمهٔ گروهی قرآن را با نام خداوند، از سورهٔ حمد و آیهٔ نخست آن که پرتکرارترین آیهٔ قرآن است آغاز می‌کنیم:

بسمِ اللّهِ الرَّحمٰنِ الرَّحیم ﴿۱﴾
به‌نام خداوند مهرگستر مهربان

توضیحی دربارهٔ ترجمهٔ پیشنهادی:

به‌نظر می‌رسد مناسب‌ترین متعلقی که می‌توان برای «بسم» در تقدیر گرفت «استعین» باشد و چون در اصل متن ذکر نشده و نیامدنش در ترجمه نیز مرسوم و گویاست، آن را در تقدیر نگه می‌داریم.
گرچه برخی معتقدند واژه‌های «الله» و «رحمن» اسم‌هایی عَلَم و غیرقابل ترجمه است، ولی بهتر دیدم نزدیک‌ترین معنای متداول آنها را استفاده کنم تا برای مخاطبان، متعارف و ملموس باشد.
از آنجا که «رحمن» و «رحیم» هر دو از مادهٔ «رحمت»اند و تفاوتشان در صیغهٔ مبالغه و صفت مشبهه بودن است، واژهٔ «مهرگستر» را که بیانگر کثرت مهربانی است برای ترجمهٔ «رحمن» مناسب دانستم و ترجمهٔ مشهور آن به «بخشنده» را که از مادهٔ «مهر» نیست، دقیق نمی‌دانم.
بر اساس آیات قرآن و روایات اهل بیت (علیهم‌السلام) صفت «رحمن» به رحمت عام و ابتدایی خدا اشاره دارد که همهٔ مخلوقات را در بر می‌گیرد و «رحیم» بیانگر رحمت خاصی است که تنها شامل هدایت‌یافتگان می‌شود. به‌نظر می‌رسد «مهرگستر» از جهت گستردگی نیز با رحمانیت تناسب دارد و با توجه به اینکه واژهٔ دیگری از مادهٔ «مهر» نیافتم که بر مهربانی خاص دلالت کند از همان تعبیر متداول «مهربان» استفاده کردم.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن ۱

@hamidhossaini
مشاهده در Telegram

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».