کدام دانش پیش‌نیاز ایمان به قرآن است؟

قرآن علاوه بر حق‌طلبی، بارها ایمان به خودش را به دانشی خاص مشروط می‌کند. بر اساس آیات این کتاب، حق‌طلب بودن موجب رسیدن به معرفتی قلبی می‌شود و فقط کسانی که در برابر این آگاهی تسلیم باشند، به قرآن ایمان می‌آورند.

در این آیات، ایمان به آخرت پیش‌نیاز ایمان به قرآن و نپذیرفتن آن، حجابی معرفی می‌شود که اجازهٔ ایمان به قرآن را نمی‌دهد. این در حالی است که به‌نظر می‌رسد ابتدا باید به قرآن ایمان آورد و بر اساس خبری که از جهان دیگر می‌دهد، به آخرت باور پیدا کرد.

راه حل این تناقض ظاهری، آگاهی از سلسله مراتب ایمان در قرآن است. این کتاب گاهی از ایمان به‌صورت مطلق سخن می‌گوید که به اصل حق‌طلبی اشاره دارد و گاهی بر ایمان به موضوعات خاصی چون خدا و پیامبران تأکید می‌کند؛ ولی در میان این موضوعات برای ایمان به آخرت جایگاهی ویژه‌ در نظر می‌گیرد.

منظور قرآن از ایمان به آخرت، جزئیات عالم پس از مرگ نیست، بلکه به نگرشی نظر دارد که انسان را از مادیات فراتر می‌برد تا حقیقت را در طبیعت محدود نبیند. کسی که ماوراء محسوسات را انکار می‌کند، نه وجود خدا برایش اهمیتی دارد و نه پیام او. همین نکته است که ایمان به آخرت را پیش‌نیاز ایمان به قرآن قرار می‌دهد.