مادهٔ «برز»

توضیح در ترجمهٔ سوره آل عمران ۱۵۴

ثُمَّ أَنزَلَ عَلَيْكُم مِّنۢ بَعْدِ ٱلْغَمِّ أَمَنَةًۭ نُّعَاسًۭا يَغْشَىٰ طَآئِفَةًۭ مِّنكُمْ ۖ وَطَآئِفَةٌۭ قَدْ أَهَمَّتْهُمْ أَنفُسُهُمْ يَظُنُّونَ بِٱللَّهِ غَيْرَ ٱلْحَقِّ ظَنَّ ٱلْجَٰهِلِيَّةِ ۖ يَقُولُونَ هَل لَّنَا مِنَ ٱلْأَمْرِ مِن شَىْءٍۢ ۗ قُلْ إِنَّ ٱلْأَمْرَ كُلَّهُۥ لِلَّهِ ۗ يُخْفُونَ فِىٓ أَنفُسِهِم مَّا لَا يُبْدُونَ لَكَ ۖ يَقُولُونَ لَوْ كَانَ لَنَا مِنَ ٱلْأَمْرِ شَىْءٌۭ مَّا قُتِلْنَا هَٰهُنَا ۗ قُل لَّوْ كُنتُمْ فِى بُيُوتِكُمْ لَبَرَزَ ٱلَّذِينَ كُتِبَ عَلَيْهِمُ ٱلْقَتْلُ إِلَىٰ مَضَاجِعِهِمْ ۖ وَلِيَبْتَلِىَ ٱللَّهُ مَا فِى صُدُورِكُمْ وَلِيُمَحِّصَ مَا فِى قُلُوبِكُمْ ۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ

سپس بعد از اندوه، آسایشی را به‌صورت خوابی سبک بر شما فرو فرستاد که گروهی از شما را فرا گرفت و گروهی نفسشان پریشانشان کرده بود و دربارهٔ خدا به‌ناحق، چیزی همانند آنچه در جاهلیت به نظر می‌رسید، به نظرشان می‌رسید و می‌گفتند: «آیا چیزی از این موضوع در اختیار ماست؟» بگو: «به‌راستی کار کاملاً در اختیار خداست.» در درون خود چیزی را پنهان می‌کنند که برای تو آشکار نمی‌سازند. می‌گویند: «اگر چیزی از کار دست ما بود، اینجا کشته نمی‌شدیم.» بگو: «اگر در خانه‌هاتان بودید هم آنان که کشته شدن بر ایشان مقرر شده بود قطعاً به‌سوی آرامگاه‌های خود رهسپار می‌شدند.» و تا خدا آنچه را در سینه‌هایتان است بیازماید و تا آنچه را در دل‌هایتان است پالایش کند و خدا به آنچه اختیار سینه‌ها را دارد داناست.

ماده «برز» به‌معنی «آشکار شدن» است، ولی وقتی با حرف «الی» می‌آید مفهوم «رهسپار شدن به محلی برای جلوه کردن» را بیان می‌کند.