ترجمهٔ آیهٔ ۱۰۷ سورهٔ مائده
فَإِنْ عُثِرَ عَلَىٰٓ أَنَّهُمَا ٱسْتَحَقَّآ إِثْمًۭا فَـَٔاخَرَانِ يَقُومَانِ مَقَامَهُمَا مِنَ ٱلَّذِينَ ٱسْتَحَقَّ عَلَيْهِمُ ٱلْأَوْلَيَٰنِ فَيُقْسِمَانِ بِٱللَّهِ لَشَهَٰدَتُنَآ أَحَقُّ مِن شَهَٰدَتِهِمَا وَمَا ٱعْتَدَيْنَآ إِنَّآ إِذًۭا لَّمِنَ ٱلظَّٰلِمِينَ ﴿١٠٧﴾
اما اگر یکباره مشخص شد که آندو سزاوار عنوان کوتاهی کردن شدهاند، پس دو فرد دیگر، از میان کسانی که آن دو نفر اول، استحقاق چنان عنوانی را علیه آنها پیدا کرده بودند، بهجای آنان قرار میگیرند؛ آنگاه به خدا سوگند میخورند که: «گواهی ما قطعاً از گواهی آندو درستتر است و از حق تجاوز نکردهایم، که در این صورت، بهراستی از ستمگران خواهیم بود.
توضیح ترجمه
- مادهٔ «عثر» بهمعنی «سقوط و وقوع یکباره و بدون مقدمه» است که در موضوعات گوناگونی همچون افتادن بر زمین یا آگاهی یافتن بهکار میرود.
- «استحقاق» در اصل بهمعنی «طلب ثبوت و تحقق» است و معمولاً در جایی بهکار میرود که کسی یا چیزی «سزاوار ویژگی یا عنوانی خاص» باشد. بنا بر این ترجمهٔ آن به «ارتکاب» توسط اغلب مترجمان، ترجمهٔ دقیقی بهنظر نمیرسد.
- «الأولیان» در روایتهای دیگر بهصورت «الأوّلان»، «الأوّلَینِ» و «الأوّلِینَ» نیز خوانده شده؛ همانگونه که «استَحَقَّ علیهم» را بهصورت مجهول «استُحُقَّ علیهم» نیز خواندهاند که در نظر گرفتن این احتمالات، معانی گوناگون و پیچیدهای را برای این آیه ایجاد میکند. دربارهٔ نقش «الأولیان» که در قرائت مشهور حفص آمده نیز احتمالات گوناگونی وجود دارد که این آیه را به یکی از دشوارترین آیات قرآن تبدیل میکند. در مجموع بهنظر میرسد سرراستترین معنا را در حالتی میتوان بهدست آورد که این واژه را «الأوّلان» بخوانیم یا معنا کنیم و آن را فاعل «استَحَقَّ علیهم» در نظر بگیریم؛ یعنی دو فرد جایگزین، از میان کسانی باشند که آن دو شاهد نخست دربارهٔ آنها کوتاهی و ستم کردهاند و مستحق چنین عنوانی شناخته شدهاند.