یادداشت‌ها#۸۲۱

۲۷۵ بازدید

بازارسال از مجلهٔ خیمه

حجت‌الاسلام سیدحمید حسینی در گفت‌وگو با خیمه ١٢۴

لباس روحانیت، لباس حرفه و صنف نیست/ چرا خدا در قرآن، یهود و نصارا را به دلیل تبعیت از علمای‌شان مذمت می‌کند؟

در اسلام، برخلاف مسیحیت، قشر یا صنفی به نام روحانیت نداریم. روحانیت در مسیحیت یک صنف و واسطة مردم با خداست؛ یعنی اگر روحانی نباشد ازدواج شکل نمی‌گیرد یا توبه پذیرفته نمی‌شود یا نماز و عبادت قبول نیست؛ ولی در اسلام چنین چیزی نداریم.

متاسفانه گاهی بدون اینکه دربارة موضوعاتی همچون اومانیسم و سکولاریسم و دموکراسی مطالعه کنیم و بدانیم منشأ آنها کجاست و تعریف و اختلاف نظرها و سیر تاریخی آنها چیست فقط به این دلیل که غربی است، می‌گوییم؛ بد و نادرست است. همیشه موضع‌مان سلبی و کلی است و به جای اینکه آنها را بشناسیم و بگوییم که شاید در اومانیسم نکتة مثبتی هم وجود داشته باشد که مثلاً از جهتی حرمت انسان را پاس بدارد و همین نکته را باید از جنبه‌های منفی آن تفکیک کرد؛ ولی وقتی کلی می‌گوییم اومانیسم مردود و شرک‌آمیز و کفرآمیز است، نسل امروز می‌گوید پس چرا در کشورهایی که با این نگاه، کافر شمرده می‌شوند، حرمت انسان بیشتر پاس داشته می‌شود؟

تا صحبت از شناخت زمانه می‌شود آن را به موضوعاتی مانند اینکه دشمن امروزت را بشناس؛ درست است که دشمن امروز هم یکی از ابعاد شناخت زمانه است؛ اما وقتی دوره، دوره تخصص‌گرایی است و یکی از مهم‌ترین شاخصه‌های زمانة امروز، تخصص‌گرایی و دخالت نکردن در چیزی است که تخصص نداریم و سیاست هم یک تخصص است که مطالعات و جوانبی دارد، دیگر کار هر کسی موضع‌گیری سیاسی نیست. به‌روز بودن این نیست که حتماً همه موضع‌گیری سیاسی داشته باشند.

امروزه تعابیری شبیه این جمله را که امام حسین (ع) میان عقل و عشق، عشق را انتخاب کرد زیاد می‌شنوید؛ اما چنین جملاتی هرگز مبنای فکری و منطقی و دینی ندارد و جز توهین به امام حسین (ع) چیزی از آن برنمی‌آید. آیا امام حسین (ع) عقل را کنار گذاشت؟

به‌محض اینکه به این بزرگواران بگویی مگر سخن علمی را بدون بهره‌گیری از روش‌های همان علم می‌توان رد کرد؛ می‌گویند دانش بشر خطاپذیر است. البته که نمی‌توان علوم بشری را صددرصد درست دانست؛ ولی این علوم همان‌قدر خطاپذیرند که در روش‌های فقهی و مانند آن، امکان خطا وجود دارد. مگر ما در مسائل فقهی‌ و برداشت‌های دینی خود خطا نمی‌کنیم؟ مگر این همه علما فتوای‌شان عوض نمی‌شود؟

شما یک آیه در قرآن یا یک حدیث پیدا نمی‌کنید که عقل را تحقیر کند یا گفته باشد که عقل ناقص است، به آن گوش نکنید، بلکه همه‌جا دعوت به تعقل و تکیه بر عقل شده است. اما متاسفانه وقتی می‌خواهند عقل انسانی را تحقیر کنند می‌گویند نمی‌شود به عقل انسان‌هایی که به هوی و هوس آلوده شده‌اند اعتماد کرد؛ اما در پاسخ باید گفت مگر قرآن به همین انسان‌های هوس‌آلوده نمی‌گفت فکر کنید و طبق فکر و وجدانتان عمل کنید؟

در فرهنگ بشری برخوردی که در دوره‌ای با زن یا برده صورت می‌گرفت عین عدالت تلقی می‌شد؛ اما امروز آن برخورد ظلم محسوب می‌شود؛ به هر حال تشخیص ظلم و عدل، بر اساس فهم انسانی و عرفی است. عرف باید تعیین کند که چه چیزی ظلم و چه چیزی عدل است.

خیلی از لباس‌ها، لباس یک حرفه و صنف است؛ ولی لباس روحانیت، لباس حرفه و صنف نیست؛ بلکه لباس مراقبت است؛ یعنی اگر منِ روحانی، عمامه و عبا نداشته باشم کارکردهای جواب دادن به سؤالات دینی و رفع نیازهای مردم را هم می‌توانم انجام دهم؛ ولی این لباس را می‌پوشم که از خود و قداست امور دینی بیشتر محافظت کنم.

چرا خدا در قرآن، یهود و نصارا را به دلیل تبعیت از علمای‌شان مذمت می‌کند؟ در حالی که ما هم باید از علمای خود تبعیت کنیم؟ حضرت فرمودند به این دلیل که آنها دیدند که علمای‌شان فاسد و دنیازده و دنیاگرا شدند؛ ولی باز از آنها تبعیت کردند.



@kheimeh_mag
مشاهده در Telegram

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».