اشتباهی مشترک در دو طرف مناظره
سید حمید حسینی
مناظرهٔ اخیر با موضوع مظلومیت و شهادت حضرت زهرا (سلام الله علیها) صرف‌نظر از حاشیه‌های تأسف‌بارش، اقدامی مبارک و قابل تحسین بود. در شرایطی که هر روز، آتش تعصبات و بی‌اخلاقی‌ها تندتر می‌شود، ترویج فرهنگ گفتگو و تمرین شنیدن و پاسخ دادن، بسیار ارزشمند و از نتیجه و برندهٔ آن مهم‌تر است. اغلب جنجال‌ها و لعن و تکفیرهایی که پس از این برنامه مطرح شد، نشان از حساسیت همین نکته داشت و بیش از دغدغه‌های دینی، به نگرانی غوغاسالاران از باز شدن باب نقد و پرسش، مربوط می‌شد؛ چرا که با گشوده شدن این در، خالی بودن دستانشان بیش از گذشته آشکار خواهد گشت.
برخورد متین و مؤدبانهٔ جناب حامد کاشانی در دفاع از جایگاه و مظلومیت اهل بیت (علیهم‌السلام) به‌خوبی نشان داد کسی که سخن منطقی و استدلال علمی داشته باشد، به توهین و دشنام رو نمی‌آورد.
البته معنای این حرف، تأیید کامل رفتار و سخنان وی نیست. همهٔ ما محدودیت‌ها و اشتباهاتی داریم و در این مناظره نیز هیچ‌یک از دو طرف، مصون از خطا نبودند؛ ولی این اقدام خوب، فرصتی را فراهم آورد تا علاقمندان این مباحث بتوانند با ادامهٔ نقد و گفتگو، زوایای بیشتری از آن را بشناسند و آگاهی خود و دیگران را ارتقا بخشند.
در این میان اشتباهی وجود داشت که با وجود اشارهٔ دو طرف به ضرورت پرهیز از آن، هر دو بزرگوار گرفتارش شدند. در این مناظره هم جناب سلیمانی اردستانی روش خود را متفاوت با نکته‌سنجی‌های تاریخی برشمرد، و هم جناب کاشانی اذعان کرد جزئیات وقایع تاریخی برای ما روشن نیست و با انباشت شواهد و قرائن، دربارهٔ کلیات آن به اطمینان می‌رسیم. با این همه، هر دوی آنها در عمل، به آنچه گفتند، پایبند نماندند و آن را نقض کردند.
این اشتباه باعث شد جناب اردستانی از موضع مدعی و منتقدی که می‌توانست حریف خود را دربارهٔ جزئیاتی که با قاطعیت نقل می‌کند به چالش بکشد، به جایگاه متهمی تنزل یابد که بسیاری از دوستانش نیز حاضر به حمایت از او نباشند و شیوهٔ بیان او در نقد برخی جزئیات، احساسات گروهی از مؤمنان را جریحه‌دار سازد.
جناب کاشانی نیز همین اشتباه را به‌صورتی دیگر مرتکب شد و با آنکه دستش از مستندات تاریخی برای اثبات اصل مظلومیت و شهادت حضرت زهرا (سلام الله علیها) پر بود، به‌جای اینکه در پاسخ به نقد روضه‌ای خاص بگوید: «مظلومیت و شهادت آن حضرت وابسته به پذیرش این گزارش نیست و با ده‌ها گزارش دیگر نیز اثبات می‌شود.» دست به توجیهاتی زد که نه‌تنها ناظران بی‌طرف را قانع نکرد، بلکه پرسش‌های بیشتری را پدید آورد. عجیب‌تر اینکه ایشان در همین مناظره بر جزئیاتی تأکید کرد که مستندی جز یک کتاب جعلی برای آن سراغ نداریم.
در این موضوع، مانند بسیاری دیگر از مسائل تاریخی، نه می‌توانیم از مستندات منابع مذاهب گوناگون چشم بپوشیم و با انکار مظلومیت و شهادت آن حضرت، نشانهٔ روشن مسیر هدایت الهی را نادیده بگیریم و نه اجازه داریم با تعصب ورزیدن بر جزئیاتی که هیچ‌یک از آنها قطعی نیست، ناخواسته زمینه‌ساز تردید در اصل این ماجرای تلخ شویم.
@hamidhossaini
سید حمید حسینی
مناظرهٔ اخیر با موضوع مظلومیت و شهادت حضرت زهرا (سلام الله علیها) صرف‌نظر از حاشیه‌های تأسف‌بارش، اقدامی مبارک و قابل تحسین بود. در شرایطی که هر روز، آتش تعصبات و بی‌اخلاقی‌ها تندتر می‌شود، ترویج فرهنگ گفتگو و تمرین شنیدن و پاسخ دادن، بسیار ارزشمند و از نتیجه و برندهٔ آن مهم‌تر است. اغلب جنجال‌ها و لعن و تکفیرهایی که پس از این برنامه مطرح شد، نشان از حساسیت همین نکته داشت و بیش از دغدغه‌های دینی، به نگرانی غوغاسالاران از باز شدن باب نقد و پرسش، مربوط می‌شد؛ چرا که با گشوده شدن این در، خالی بودن دستانشان بیش از گذشته آشکار خواهد گشت.
برخورد متین و مؤدبانهٔ جناب حامد کاشانی در دفاع از جایگاه و مظلومیت اهل بیت (علیهم‌السلام) به‌خوبی نشان داد کسی که سخن منطقی و استدلال علمی داشته باشد، به توهین و دشنام رو نمی‌آورد.
البته معنای این حرف، تأیید کامل رفتار و سخنان وی نیست. همهٔ ما محدودیت‌ها و اشتباهاتی داریم و در این مناظره نیز هیچ‌یک از دو طرف، مصون از خطا نبودند؛ ولی این اقدام خوب، فرصتی را فراهم آورد تا علاقمندان این مباحث بتوانند با ادامهٔ نقد و گفتگو، زوایای بیشتری از آن را بشناسند و آگاهی خود و دیگران را ارتقا بخشند.
در این میان اشتباهی وجود داشت که با وجود اشارهٔ دو طرف به ضرورت پرهیز از آن، هر دو بزرگوار گرفتارش شدند. در این مناظره هم جناب سلیمانی اردستانی روش خود را متفاوت با نکته‌سنجی‌های تاریخی برشمرد، و هم جناب کاشانی اذعان کرد جزئیات وقایع تاریخی برای ما روشن نیست و با انباشت شواهد و قرائن، دربارهٔ کلیات آن به اطمینان می‌رسیم. با این همه، هر دوی آنها در عمل، به آنچه گفتند، پایبند نماندند و آن را نقض کردند.
این اشتباه باعث شد جناب اردستانی از موضع مدعی و منتقدی که می‌توانست حریف خود را دربارهٔ جزئیاتی که با قاطعیت نقل می‌کند به چالش بکشد، به جایگاه متهمی تنزل یابد که بسیاری از دوستانش نیز حاضر به حمایت از او نباشند و شیوهٔ بیان او در نقد برخی جزئیات، احساسات گروهی از مؤمنان را جریحه‌دار سازد.
جناب کاشانی نیز همین اشتباه را به‌صورتی دیگر مرتکب شد و با آنکه دستش از مستندات تاریخی برای اثبات اصل مظلومیت و شهادت حضرت زهرا (سلام الله علیها) پر بود، به‌جای اینکه در پاسخ به نقد روضه‌ای خاص بگوید: «مظلومیت و شهادت آن حضرت وابسته به پذیرش این گزارش نیست و با ده‌ها گزارش دیگر نیز اثبات می‌شود.» دست به توجیهاتی زد که نه‌تنها ناظران بی‌طرف را قانع نکرد، بلکه پرسش‌های بیشتری را پدید آورد. عجیب‌تر اینکه ایشان در همین مناظره بر جزئیاتی تأکید کرد که مستندی جز یک کتاب جعلی برای آن سراغ نداریم.
در این موضوع، مانند بسیاری دیگر از مسائل تاریخی، نه می‌توانیم از مستندات منابع مذاهب گوناگون چشم بپوشیم و با انکار مظلومیت و شهادت آن حضرت، نشانهٔ روشن مسیر هدایت الهی را نادیده بگیریم و نه اجازه داریم با تعصب ورزیدن بر جزئیاتی که هیچ‌یک از آنها قطعی نیست، ناخواسته زمینه‌ساز تردید در اصل این ماجرای تلخ شویم.
@hamidhossaini