به احترام عرف
امر و نهی مردم چه به‌صورت زبانی و چه در قالب الزام قانونی در صورتی منطقی و مفید است که افکار عمومی و وجدان مشترک جامعه، پسندیده و عادلانه بودن موضوعی را بپذیرد و اکثر افراد، حتی اگر به آن عمل نکنند، در خوب و «معروف» بودنش تردیدی نداشته باشند.
قرآن «معروف» و نقطهٔ مقابل آن، «منکر» را در کنار ارزش‌های عامی چون نیکی و عدالت قرار می‌دهد و امر و نهی را معمولاً دربارهٔ چنین اموری به‌کار می‌برد؛ ولی برای عموم مردم همواره در موضوعات درون‌دینی از واژه‌هایی چون دعوت، توصیه، تعلیم و مانند آن استفاده می‌کند.
این یعنی در نگاه دقیق این کتاب آسمانی تا وقتی چیزی با آموزش و فرهنگ‌سازی به عرفِ پذیرفته‌شده تبدیل نشود، نباید در پی الزام آن بود و در تنظیم قوانین و مقررات نمی‌توان بر مبنایی جز عرف جامعه تکیه کرد و حتی اگر عرفی را دچار انحراف بدانیم، راه اصلاحش الزام قانونی نیست.
اینکه قرآن پانزده بار مردان را موظف می‌داند طبق عرف با زنان رفتار کنند، یا به بانوان می‌فرماید در مواجهه با مردان، به «معروف» سخن بگویند (احزاب، ۳۲) لزوماً به‌معنای تأیید فرهنگ زمانه و محیط زندگی آنها نیست، بلکه روشی عاقلانه برای استفاده از ارزش‌های پذیرفته‌شده در کنار دعوت به ارزش‌هایی برتر است.
لذا در آیهٔ ۱۰۴ سورهٔ آل‌عمران، ابتدا با تعبیر «يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ» وظیفهٔ مسئولان و برگزیدگان جامعه را دعوت به خوبی‌ها و سپس با عبارت «وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ» مسئولیت آنها را پیگیری آمرانهٔ خوبی‌ها و بدی‌هایی که اکثر مردم با جان و دل پذیرفته باشند اعلام می‌کند.
@hamidhossaini
امر و نهی مردم چه به‌صورت زبانی و چه در قالب الزام قانونی در صورتی منطقی و مفید است که افکار عمومی و وجدان مشترک جامعه، پسندیده و عادلانه بودن موضوعی را بپذیرد و اکثر افراد، حتی اگر به آن عمل نکنند، در خوب و «معروف» بودنش تردیدی نداشته باشند.
قرآن «معروف» و نقطهٔ مقابل آن، «منکر» را در کنار ارزش‌های عامی چون نیکی و عدالت قرار می‌دهد و امر و نهی را معمولاً دربارهٔ چنین اموری به‌کار می‌برد؛ ولی برای عموم مردم همواره در موضوعات درون‌دینی از واژه‌هایی چون دعوت، توصیه، تعلیم و مانند آن استفاده می‌کند.
این یعنی در نگاه دقیق این کتاب آسمانی تا وقتی چیزی با آموزش و فرهنگ‌سازی به عرفِ پذیرفته‌شده تبدیل نشود، نباید در پی الزام آن بود و در تنظیم قوانین و مقررات نمی‌توان بر مبنایی جز عرف جامعه تکیه کرد و حتی اگر عرفی را دچار انحراف بدانیم، راه اصلاحش الزام قانونی نیست.
اینکه قرآن پانزده بار مردان را موظف می‌داند طبق عرف با زنان رفتار کنند، یا به بانوان می‌فرماید در مواجهه با مردان، به «معروف» سخن بگویند (احزاب، ۳۲) لزوماً به‌معنای تأیید فرهنگ زمانه و محیط زندگی آنها نیست، بلکه روشی عاقلانه برای استفاده از ارزش‌های پذیرفته‌شده در کنار دعوت به ارزش‌هایی برتر است.
لذا در آیهٔ ۱۰۴ سورهٔ آل‌عمران، ابتدا با تعبیر «يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ» وظیفهٔ مسئولان و برگزیدگان جامعه را دعوت به خوبی‌ها و سپس با عبارت «وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ» مسئولیت آنها را پیگیری آمرانهٔ خوبی‌ها و بدی‌هایی که اکثر مردم با جان و دل پذیرفته باشند اعلام می‌کند.
@hamidhossaini