آشتی جز با گذشت ممکن نیست

بر اساس حدیثی از امام صادق (علیه‌السلام) آن حضرت فرمود:

لا يَفتَرِقُ رجُلانِ علَى الهِجرانِ إلاّ استَوجَبَ أحَدُهُما البَراءةَ و اللَّعنَةَ و رُبَّما استَحقَّ ذلكَ كِلاهُما.
دو نفر با قهر از هم جدا نمی‌شوند مگر اینکه یکی از آنها مستوجب دوری و محرومیت از رحمت خداست، و چه‌بسا هر دو چنین جایگاهی پیدا کنند!

فردی به ایشان عرض کرد: «فدایتان شوم، این که ظالم است (قبول که از رحمت خدا محروم شود)؛ اما گناه مظلوم چیست؟ ایشان پاسخ داد:

لأنّهُ لا يَدعو أخاهُ إلى صِلَتِهِ و لا يَتَغامَسُ [لا یتعامس] لَهُ عَن كَلامِهِ. سَمِعتُ أبي يقولُ: «إذا تَنازَعَ اثنانِ فَعازَّ أحَدُهُما الآخَرَ فلْيَرجِعِ المَظلومُ إلى صاحِبِهِ حتّى يَقولَ لِصاحِبِهِ: "أي أخِي أنا الظّالِمُ" حتّى يَقطَعَ الهِجرانَ بَينَهُ و بَينَ صاحِبِهِ؛ فإنّ اللّه َ تبارَكَ و تعالى حَكَمٌ عَدلٌ يأخُذُ للمَظلومِ مِن الظّالِمِ.»
براى آنكه برادرش را به آشتى با خود دعوت نمى كند و سخنش را نادیده نمی‌گیرد. از پدرم شنیدم که مى‌فرمود: «هرگاه دو نفر با هم ستيزه کنند و يكى از آنها بر ديگرى چيره آید، بايد آنكه در حقّش ستم شده نزد ديگرى برود و به او بگويد: "برادرم! ستمكار منم." تا قهر و جدايى ميان او و رفيقش برطرف شود؛ زيرا خدای تبارک و تعالى داورى عادل است و حقّ ستمديده را از ستمگر خواهد ستاند.»

الکافي ج۲ ص۳۴۴.

این توصیهٔ ارزشمند با بیان‌های گوناگون در متون دینی تکرار شده تا همبستگی و پیوندهای اجتماعی میان مؤمنان به هر قیمتی حفظ شود.

#حديث
@hamidhossaini