یادداشت‌ها#۲۸۹۲

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۹۲ تا ۹۵ سوره انعام

وَهَٰذَا كِتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ مُبَارَكٌ مُصَدِّقُ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ وَلِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرَىٰ وَمَنْ حَوْلَهَا وَالَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ يُؤْمِنُونَ بِهِ وَهُمْ عَلَىٰ صَلَاتِهِمْ يُحَافِظُونَ ﴿۹۲﴾
و این کتابی است که فرو فرستادیمش، پربرکت و تأییدکنندۀ آنچه پیش از خودش بوده؛ و تا به أم‌القری و اطرافیان آن هشدار دهی. و کسانی که به سرای واپسین ایمان دارند به آن ایمان می‌آورند و آنان همواره بر نمازشان مواظبت دارند.

توضیح مربوط به ترجمهٔ «بین یدیه» در آیهٔ ۶۶ سورهٔ بقره بیان شد.
«أمّ القری» از نظر لغوی به‌معنای «مادر و مرکز توجه آبادی‌ها» و منظور از آن، شهر مکه است؛ ولی از آنجا که این تعبیر به‌عنوان اصطلاحی خاص برای این شهر به‌کار رفته، بهتر است ترجمه نشود.
یکی از معانی باب «مفاعله» استمرار است؛ لذا در ترجمهٔ «یحافظون» از «همواره» استفاده شد.

وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَىٰ عَلَى اللَّهِ كَذِبًا أَوْ قَالَ أُوحِيَ إِلَيَّ وَلَمْ يُوحَ إِلَيْهِ شَيْءٌ وَمَنْ قَالَ سَأُنْزِلُ مِثْلَ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ وَلَوْ تَرَىٰ إِذِ الظَّالِمُونَ فِي غَمَرَاتِ الْمَوْتِ وَالْمَلَائِكَةُ بَاسِطُو أَيْدِيهِمْ أَخْرِجُوا أَنْفُسَكُمُ الْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ الْهُونِ بِمَا كُنْتُمْ تَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ غَيْرَ الْحَقِّ وَكُنْتُمْ عَنْ آيَاتِهِ تَسْتَكْبِرُونَ ﴿۹۳﴾
و چه کسی ستمکارتر است از آن کس که بر خدا دروغی بندد، یا با آنکه چیزی به او وحی نشده، بگوید: «به من وحی شده است»؟ و کسی که بگوید: «همانند آنچه خدا نازل کرده است را نازل خواهم کرد»؟ و شگفتا اگر ببینی هنگامی که ستمکاران در گرداب‌های مرگ‌ فرو می‌روند و فرشتگان در حالی که دستانشان را گشوده‌اند: «جان‌‌هایتان را بیرون آورید! امروز به سزای آنچه به ناحق به خدا نسبت می‌دادید و از نشانه‌هایش با خودبزرگ‌بینی می‌گذشتید، با عذاب خوار بودن کیفر داده می‌شوید.»

با توجه به اینکه جواب «لو» در آیه نیامده است، بر شگفت‌انگیز بودن موضوع دلالت می‌کند.
«في غمرة» به‌معنی «وارد شدن و فرو رفتن در محیط پست و ناملایم» است که در تعابیر رایج فارسی برای این مفهوم از «در گرداب فرو رفتن» استفاده می‌شود.
«أخرجوا أنفسکم» به‌صورت تحت‌اللفظی به‌معنی «خود را خارج کنید» است، ولی با توجه به سیاق آیه و جنبهٔ تحقیرآمیز این جمله، نزدیک‌ترین تعبیر رایج برای چنین موقعیتی «جان کندن» یا «بیرون آوردن جان» است. البته بسیاری از مفسران و مترجمان مفهوم آن را «خود را نجات دهید» یا «خود را از این مخمصه بیرون آورید» دانسته‌اند.
«هون» اسم مصدر و به‌معنی «خوار بودن» است و بر خلاف روش اغلب مترجمان، ترجمهٔ آن باید با «مهین» متفاوت باشد.
«استکبار» در لغت به‌معنی «در پی بزرگی بودن یا بزرگی‌طلبی» است و «عن» به‌معنی «مجاوزت» است.

وَلَقَدْ جِئْتُمُونَا فُرَادَىٰ كَمَا خَلَقْنَاكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَتَرَكْتُمْ مَا خَوَّلْنَاكُمْ وَرَاءَ ظُهُورِكُمْ وَمَا نَرَىٰ مَعَكُمْ شُفَعَاءَكُمُ الَّذِينَ زَعَمْتُمْ أَنَّهُمْ فِيكُمْ شُرَكَاءُ لَقَدْ تَقَطَّعَ بَيْنَكُمْ وَضَلَّ عَنْكُمْ مَا كُنْتُمْ تَزْعُمُونَ ﴿۹۴﴾
و به‌راستی یکّه و تنها نزد ما آمده‌اید - همان‌گونه که نخستین بار شما را آفریدیم - و آنچه را در اختیارتان گذاشته بودیم پشت سرتان رها ساختید، و شفیعانتان را که می‌پنداشتید آنها دربارهٔ شما شریکانی هستند، همراهتان نمی‌بینیم؛ هر آیینه میان شما جدایی افتاده و آنچه می‌پنداشتید از دستتان رفته و گم شده است.

مادهٔ «خول» به‌معنی «مراقبت و رعایت کردن» است و «تخویل» یعنی «چیزی را تحت مراقبت و اختیار کسی قرار دادن».

إِنَّ اللَّهَ فَالِقُ الْحَبِّ وَالنَّوَىٰ يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَمُخْرِجُ الْمَيِّتِ مِنَ الْحَيِّ ذَٰلِكُمُ اللَّهُ فَأَنَّىٰ تُؤْفَكُونَ ﴿۹۵﴾
بی‌گمان خدا شکافندهٔ دانه‌ها و هسته‌هاست؛ زنده را از مرده بیرون می‌آورد و بیرون‌آورندهٔ مرده از زنده است. آن است خدا؛ پس چگونه دگرگون می‌شوید؟

«حَبّ» جمع «حبه» به‌معنی «دانه‌های حبوبات» و «النوی» جمع «نواة» به‌معنی «هسته‌های میوه‌ها» است.
«افک»‌در اصل به‌معنی «دگرگون کردن، برگرداندن حالت و زیر و رو کردن» است.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن

@hamidhossaini
مشاهده در Telegramقرآن۶:۹۲–۹۵

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».