یادداشت‌ها#۲۶۸۴

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۱۵۶ تا ۱۶۱ سورهٔ نساء

وَبِكُفْرِهِمْ وَقَوْلِهِمْ عَلَى مَرْيَمَ بُهْتَانًا عَظِيمًا ﴿۱۵۶﴾
و به‌خاطر حق‌پوشی آنها و سخنشان بر ضد مریم که به‌شدت بهت‌آور بود.

«بهتاناً» مفعول مطلق «باهتین» مقدّری است که نقش حال را برای ضمیر «قولهم» ایفا می‌کند و باید بر همین اساس ترجمه شود.
«عظیم» را همه‌جا «سترگ» ترجمه کردیم، ولی با توجه به ساختار و ترکیب آیه بهتر است اینجا آن را «به‌شدت» ترجمه کنیم.

وَقَوْلِهِمْ إِنَّا قَتَلْنَا الْمَسِيحَ عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ رَسُولَ اللَّهِ وَمَا قَتَلُوهُ وَمَا صَلَبُوهُ وَلَكِنْ شُبِّهَ لَهُمْ وَإِنَّ الَّذِينَ اخْتَلَفُوا فِيهِ لَفِي شَكٍّ مِنْهُ مَا لَهُمْ بِهِ مِنْ عِلْمٍ إِلَّا اتِّبَاعَ الظَّنِّ وَمَا قَتَلُوهُ يَقِينًا ﴿۱۵۷﴾
و به‌خاطر این سخنشان که: «ما مسیح، عیسی پسر مریم، فرستادهٔ خدا را کشتیم» با آنکه او را نکشتند و به صلیب نکشیدند؛ بلکه دچار اشتباه شدند. و به‌راستی کسانی که دربارهٔ او اختلاف پیدا کردند، قطعاً در این زمینه مردّدند و هیچ علمی به آن ندارند - مگر پیروی از گمان - و او را به‌صورت یقینی نکشتند.

مادهٔ «صلب» در اصل به‌معنی «سختی و استحکام» است و واژهٔ «صلابت» در فارسی به‌خوبی مفهوم اصلی آن را بیان می‌کند. کاربرد این ماده برای «صلیب» به‌معنی «چوبهٔ شکنجه و کشتار» از آن جهت است که فرد را به‌سختی و محکم به آن می‌بستند. بر این اساس «ما صلبوه» را باید «او را به صلیب نکشیدند» ترجمه کرد و نه «او را به دار نیاویختند».
«یقیناً» صفت «قتلاً» به‌عنوان مصدر محذوفی است که مفعول مطلق «قتلوه» بوده و اکنون این صفت، نیابت از آن را عهده گرفته و یا حال برای ضمیر «قتلوا» است. در هر دو صورت، منظور این است که آنها خودشان هم یقین نداشتند که مسیح را کشته‌اند و بر اساس گمان چنین ادعایی را مطرح کرده‌اند. لذا تعابیر اغلب مترجمان که این واژه را به‌عنوان تأکیدی بر محتوای آیه در نظر گرفته‌اند دقیق نیست.

بَلْ رَفَعَهُ اللَّهُ إِلَيْهِ وَكَانَ اللَّهُ عَزِيزًا حَكِيمًا ﴿۱۵۸﴾
بلکه خدا او را به‌سوی خودش بالا برد و خدا همواره عزتمند و فرزانه است.

وَإِنْ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ إِلَّا لَيُؤْمِنَنَّ بِهِ قَبْلَ مَوْتِهِ وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ يَكُونُ عَلَيْهِمْ شَهِيدًا ﴿۱۵۹﴾
و از اهل کتاب کسی نیست مگر آنکه پیش از مرگش حتماً حتماً به او ایمان می‌آورد و در روز قیامت بر آنان گواه خواهد بود.

فَبِظُلْمٍ مِنَ الَّذِينَ هَادُوا حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ طَيِّبَاتٍ أُحِلَّتْ لَهُمْ وَبِصَدِّهِمْ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ كَثِيرًا ﴿۱۶۰﴾
پس به‌سبب ستمی از جانب کسانی که یهودی شدند و به‌خاطر باز داشتن‌ فراوانشان از راه خدا، چیزهای پاکیزه‌ای را که برایشان حلال شده بود، بر آنها حرام کردیم.

توضیح معنای «صدد» در ترجمهٔ آیهٔ ۲۱۷ سورهٔ بقره گذشت.
«کثیراً» صفت «صداً» به‌عنوان مصدر محذوفی است که مفعول مطلق «صدّهم» بوده و اکنون این صفت، نیابت از آن را بر عهده گرفته است.

وَأَخْذِهِمُ الرِّبَا وَقَدْ نُهُوا عَنْهُ وَأَكْلِهِمْ أَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ وَأَعْتَدْنَا لِلْكَافِرِينَ مِنْهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا ﴿۱۶۱﴾
و به‌خاطر ربا گرفتنشان - با آنکه از آن نهی شده بودند - و به‌سبب به ناروا مال مردم خوردنشان. و برای حق‌پوشانِ آنها عذابی دردناک حاضر کرده‌ایم.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن

@hamidhossaini
مشاهده در Telegramقرآن۴:۱۵۶–۱۶۱

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».