یادداشت‌ها#۲۴۸۲

۲٫۶ هزار بازدید
اوقات نماز

ساختار کلی نماز در همهٔ شرایع آسمانی یکسان بوده و روش به‌جا آوردنش برای مخاطبان قرآن ابهامی نداشته است؛ به همین سبب، این کتاب نکتهٔ جدیدی دربارهٔ احکام نماز بیان نکرده و تا ضرورتی پیش نیامده، حتی قبلهٔ آن را از بیت‌المقدس به مسجدالحرام تغییر نداده است.

پس وقتی در قرآن می‌خوانیم «نماز با زمان‌بندی خاصی بر مؤمنان مقرّر شده بود» باید آن را فراتر از دوره‌ای خاص و بیانگر نکته‌ای مهم دربارهٔ سنتی دیرین در آیین‌های توحیدی بدانیم که همچنان در میان مؤمنان مسلمان، یهودی، زرتشتی، صابئی و … برقرار مانده و امروزه نیز مبنای اعلام وقت نماز است.

در مکتب یکتاپرستی برای آنکه یاد خدا و نیایش با او همهٔ جوانب و برنامه‌های روزانهٔ آدمی را در بر بگیرد و رفت و آمد شب و روز، به‌جای تکراری بی‌معنا، به نشانه‌ای برای حضور و قدرت الهی تبدیل شود، همواره طلوع، زوال و غروب خورشید به‌عنوان اوقات خاص عبادت در نظر گرفته می‌شود.

اگرچه گذر ایام و آسیب فرقه‌سازی‌ها، تغییرات و اختلافاتی را در این زمان‌بندی ایجاد کرده، ولی قدر مشترک سنت باقیمانده در میان خداجویان جهان، پرداختن به دعا و نیایش در هنگام سپیده‌دم یا آغاز روز، ظهر یا ساعات پس از اوج خورشید و بعد از غروب آفتاب یا زمان فرا رسیدن شب است.

مسلمانان نیز در این سه وقت، پنج نماز می‌خوانند و از هنگام گسترش پرتو خورشید تا وقت بیرون آمدنش از افق، به نماز صبح؛ با رسیدن سایه‌ به کوتاه‌ترین حد تا غروب آفتاب، به نماز ظهر و عصر؛ و از لحظهٔ پنهان شدن خورشید تا نیمه شب، به نماز مغرب و عشا می‌ایستند. البته بیشتر آنها به‌درستی نماز عصر را جداگانه و بعد از برابر شدن سایهٔ هر چیز با خودش و عشا را بعد از تاریکی کامل همهٔ آسمان به‌جا می‌آورند.

مهم‌ترین تأکید قرآن در زمینهٔ اوقات نماز، مراقبت همیشگی برای از دست نرفتن آن و بلکه به‌جا آوردنش در اولین فرصت است. این دقت و التزام، علاوه بر تقویت اراده و نظم بخشیدن به دیگر برنامه‌های زندگی، نوعی دل سپردن به فرمان خدا و پیشگیری از سقوط در شرایط اسفباری است که کوتاهی نسبت به نماز به امری عادی تبدیل می‌شود.

البته در میان نمازهای پنج‌گانه، نماز صبح از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. قرآن لحظات سرشار از آرامش و انرژی سحرگاهان را بهترین فرصت برای راز و نیاز با خدا می‌داند و نمازی را که در هنگام دمیدن صبح خوانده شود، شایستهٔ توجه و گواهی ملکوتیان و بیداری و استغفار در آن ساعات را زمینه‌ساز بالاترین دستاوردها اعلام می‌کند.

برای مشاهدهٔ مستندات قرآنی، روی متون آبی‌رنگ کلیک کنید.

#نماز ۶

@hamidhossaini
مشاهده در Telegram

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».