ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۱۲۴ تا ۱۲۸ سورهٔ بقره
وإِذِ ابْتَلَى إِبْرَاهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِمَاتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قَالَ إِنِّي جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَامًا قَالَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِي قَالَ لَا يَنَالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ (۱۲۴)
و آن‌گاه که خداوندگار ابراهیم او را با کلمه‌هایی آزمود و وی آنها را کامل کرد، فرمود: به‌راستی تو را برای مردم پیشوا قرار می‌دهم. گفت: و از دودمانم؟ فرمود: پیمان من به ستمگران نمی‌رسد.
با توجه به معنای عمیق و گستردهٔ «کلمه» در قرآن و دیگر کتب آسمانی، بهتر است به‌جای ترجمه از همان تعبیر استفاده شود.
تعبیر «اتمام» در قرآن بارها به‌کار رفته و همه‌جا به‌معنی «کامل کردن و به نهایت رساندن» است.
اگرچه این آیه به نکاتی مهم دربارهٔ امامت اشاره دارد و در اغلب ترجمه‌ها به برخی از این نکته‌ها اشاره شده است، ولی به‌نظر می‌رسد جایگاه بیان این‌گونه مطالب در تفسیر است و نه ترجمه.
«ذرر» به‌معنی «پراکنده و منتشر کردن» است و به نسل و فرزندان از آن جهت که باعث گسترش و پراکندگی نام و آثار فرد می‌شوند «ذرّیه» گفته می‌شود. معادل فارسی این واژه «دودمان» است که در آن نیز به‌گونه‌ای معنای انتشار و پراکندگی وجود دارد.
وإِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثَابَةً لِلنَّاسِ وَأَمْنًا وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى وَعَهِدْنَا إِلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ أَنْ طَهِّرَا بَيْتِيَ لِلطَّائِفِينَ وَالْعَاكِفِينَ وَالرُّكَّعِ السُّجُودِ (۱۲۵)
و هنگامی که خانه را محلّ گردهمایی مردم و امن قرار دادیم ــ و از جایگاه قیام ابراهیم جایی برای نماز برگیرید ــ و به ابراهیم و اسماعیل سفارش کردیم که خانه‌ام را برای طواف‌کنندگان و معتکفان و رکوع و سجده‌کنندگان پاکیزه گردانید.
«مثابة» در لغت به‌معنی محل اجتماع و جایی است که افراد پس از متفرق شدن به آنجا باز می‌گردند.
با توجه به اینکه «مقام ابراهیم» نام محل مشخصی در کنار کعبه است می‌توان از همین نام در ترجمه استفاده کرد؛ اما از آنجا که دربارهٔ مفهوم این واژه برداشت‌های دیگری نیز وجود دارد و برخی آن را به‌معنی تمام مناسک حج به‌عنوان نماد قیام الهی حضرت ابراهیم (علیه‌السلام) و مانند آن دانسته‌اند، برای آن از معادل «جایگاه قیام» استفاده شد تا هم بر آن سنگ خاص که محل ایستادن آن حضرت شناخته می‌شود صدق کند و هم با سایر برداشت‌ها سازگاری داشته باشد.
تعبیر «عهد الی» به‌معنی «سفارش کردن به کسی» است.
وإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ رَبِّ اجْعَلْ هَذَا بَلَدًا آمِنًا وَارْزُقْ أَهْلَهُ مِنَ الثَّمَرَاتِ مَنْ آمَنَ مِنْهُمْ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ قَالَ وَمَنْ كَفَرَ فَأُمَتِّعُهُ قَلِيلًا ثُمَّ أَضْطَرُّهُ إِلَى عَذَابِ النَّارِ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ (۱۲۶)
و چون ابراهیم گفت: «ای خداوندگار من، اینجا را سرزمینی امن قرار ده و آن کس از اهلش را که به خدا و روز واپسین ایمان آورد از محصولات روزی ده.» فرمود: «اما کسی را که حق‌پوشی کند اندکی بهره‌مند خواهم ساخت و سپس او را بدون اینکه چاره‌ای داشته باشد دچار عذاب آتش خواهم کرد که چه بد سرانجامی است.»
«بلد» به‌معنی «سرزمینی دارای مرز» است و معنایی اعم از «شهر» دارد.
«اضطرّه الی» به‌معنی «قرار دادن کسی در شرایط سختی که چاره‌ای از آن نخواهد یافت» است.
وإِذْ يَرْفَعُ إِبْرَاهِيمُ الْقَوَاعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَإِسْمَاعِيلُ رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ (۱۲۷)
و هنگامی که ابراهیم همراه با اسماعیل پایه‌های خانه را بالا می‌برد: «ای خداوندگار ما، از ما بپذیر که به‌راستی تویی که شنوا و دانایی.
با توجه به تأخیر و تفکیک «اسماعیل» از «ابراهیم» که فاعل «یرفع» است، در ترجمه نیز باید نقش اصلی به «ابراهیم» داده شود و «اسماعیل» به‌عنوان همراه او ذکر گردد.
ربَّنَا وَاجْعَلْنَا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِنَا أُمَّةً مُسْلِمَةً لَكَ وَأَرِنَا مَنَاسِكَنَا وَتُبْ عَلَيْنَا إِنَّكَ أَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ (۱۲۸)
ای خداوندگار ما، ما را تسلیم خودت قرار ده و از نسل ما امّتی را تسلیم خودت بدار و راه و رسم بندگی‌مان را نشانمان ده و بر ما رو آور که به‌راستی تویی که بسیار بازگشت‌کنندهٔ به گناهکاران و مهربانی.
«منسک» به‌معنی «قربانگاه» است، ولی قرآن این واژه را در معنایی گسترده‌تر شامل همهٔ اعمال و روش‌های بندگی و تقرّب به خدا به‌کار برده است.
توضیح مربوط به معنای «توبهٔ خدا» در ترجمهٔ آیه ۳۷ این سوره گذشت.
این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.
#ترجمه_گروهی_قرآن
@hamidhossaini
وإِذِ ابْتَلَى إِبْرَاهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِمَاتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قَالَ إِنِّي جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَامًا قَالَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِي قَالَ لَا يَنَالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ (۱۲۴)
و آن‌گاه که خداوندگار ابراهیم او را با کلمه‌هایی آزمود و وی آنها را کامل کرد، فرمود: به‌راستی تو را برای مردم پیشوا قرار می‌دهم. گفت: و از دودمانم؟ فرمود: پیمان من به ستمگران نمی‌رسد.
با توجه به معنای عمیق و گستردهٔ «کلمه» در قرآن و دیگر کتب آسمانی، بهتر است به‌جای ترجمه از همان تعبیر استفاده شود.
تعبیر «اتمام» در قرآن بارها به‌کار رفته و همه‌جا به‌معنی «کامل کردن و به نهایت رساندن» است.
اگرچه این آیه به نکاتی مهم دربارهٔ امامت اشاره دارد و در اغلب ترجمه‌ها به برخی از این نکته‌ها اشاره شده است، ولی به‌نظر می‌رسد جایگاه بیان این‌گونه مطالب در تفسیر است و نه ترجمه.
«ذرر» به‌معنی «پراکنده و منتشر کردن» است و به نسل و فرزندان از آن جهت که باعث گسترش و پراکندگی نام و آثار فرد می‌شوند «ذرّیه» گفته می‌شود. معادل فارسی این واژه «دودمان» است که در آن نیز به‌گونه‌ای معنای انتشار و پراکندگی وجود دارد.
وإِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثَابَةً لِلنَّاسِ وَأَمْنًا وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى وَعَهِدْنَا إِلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ أَنْ طَهِّرَا بَيْتِيَ لِلطَّائِفِينَ وَالْعَاكِفِينَ وَالرُّكَّعِ السُّجُودِ (۱۲۵)
و هنگامی که خانه را محلّ گردهمایی مردم و امن قرار دادیم ــ و از جایگاه قیام ابراهیم جایی برای نماز برگیرید ــ و به ابراهیم و اسماعیل سفارش کردیم که خانه‌ام را برای طواف‌کنندگان و معتکفان و رکوع و سجده‌کنندگان پاکیزه گردانید.
«مثابة» در لغت به‌معنی محل اجتماع و جایی است که افراد پس از متفرق شدن به آنجا باز می‌گردند.
با توجه به اینکه «مقام ابراهیم» نام محل مشخصی در کنار کعبه است می‌توان از همین نام در ترجمه استفاده کرد؛ اما از آنجا که دربارهٔ مفهوم این واژه برداشت‌های دیگری نیز وجود دارد و برخی آن را به‌معنی تمام مناسک حج به‌عنوان نماد قیام الهی حضرت ابراهیم (علیه‌السلام) و مانند آن دانسته‌اند، برای آن از معادل «جایگاه قیام» استفاده شد تا هم بر آن سنگ خاص که محل ایستادن آن حضرت شناخته می‌شود صدق کند و هم با سایر برداشت‌ها سازگاری داشته باشد.
تعبیر «عهد الی» به‌معنی «سفارش کردن به کسی» است.
وإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ رَبِّ اجْعَلْ هَذَا بَلَدًا آمِنًا وَارْزُقْ أَهْلَهُ مِنَ الثَّمَرَاتِ مَنْ آمَنَ مِنْهُمْ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ قَالَ وَمَنْ كَفَرَ فَأُمَتِّعُهُ قَلِيلًا ثُمَّ أَضْطَرُّهُ إِلَى عَذَابِ النَّارِ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ (۱۲۶)
و چون ابراهیم گفت: «ای خداوندگار من، اینجا را سرزمینی امن قرار ده و آن کس از اهلش را که به خدا و روز واپسین ایمان آورد از محصولات روزی ده.» فرمود: «اما کسی را که حق‌پوشی کند اندکی بهره‌مند خواهم ساخت و سپس او را بدون اینکه چاره‌ای داشته باشد دچار عذاب آتش خواهم کرد که چه بد سرانجامی است.»
«بلد» به‌معنی «سرزمینی دارای مرز» است و معنایی اعم از «شهر» دارد.
«اضطرّه الی» به‌معنی «قرار دادن کسی در شرایط سختی که چاره‌ای از آن نخواهد یافت» است.
وإِذْ يَرْفَعُ إِبْرَاهِيمُ الْقَوَاعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَإِسْمَاعِيلُ رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ (۱۲۷)
و هنگامی که ابراهیم همراه با اسماعیل پایه‌های خانه را بالا می‌برد: «ای خداوندگار ما، از ما بپذیر که به‌راستی تویی که شنوا و دانایی.
با توجه به تأخیر و تفکیک «اسماعیل» از «ابراهیم» که فاعل «یرفع» است، در ترجمه نیز باید نقش اصلی به «ابراهیم» داده شود و «اسماعیل» به‌عنوان همراه او ذکر گردد.
ربَّنَا وَاجْعَلْنَا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِنَا أُمَّةً مُسْلِمَةً لَكَ وَأَرِنَا مَنَاسِكَنَا وَتُبْ عَلَيْنَا إِنَّكَ أَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ (۱۲۸)
ای خداوندگار ما، ما را تسلیم خودت قرار ده و از نسل ما امّتی را تسلیم خودت بدار و راه و رسم بندگی‌مان را نشانمان ده و بر ما رو آور که به‌راستی تویی که بسیار بازگشت‌کنندهٔ به گناهکاران و مهربانی.
«منسک» به‌معنی «قربانگاه» است، ولی قرآن این واژه را در معنایی گسترده‌تر شامل همهٔ اعمال و روش‌های بندگی و تقرّب به خدا به‌کار برده است.
توضیح مربوط به معنای «توبهٔ خدا» در ترجمهٔ آیه ۳۷ این سوره گذشت.
این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.
#ترجمه_گروهی_قرآن
@hamidhossaini