یادداشت‌ها#۱۸۶۵

۲٫۸ هزار بازدید باورها
دین، هدف یا وسیله؟

بر اساس توصیف قرآن، دین آمده بود تا آزادی (اعراف، ۱۵۷)، آرامش و زندگی بهتری را برای انسان به ارمغان آورد (بقره، ۲۱۳)، اما برخی از متولیانش آن را به‌عنوان هدفی در نظر گرفتند که جا دارد زندگی فردی و اجتماعی آدمی به ‌پایش قربانی شود.

مشکل از وقتی پیش آمد که تسلیم و حق‌پرستی به‌عنوان آیین مطلوب خدا (آل‌عمران، ۱۹) جای خود را به دین‌پرستی داد (مائده، ۷۷) و علائق مذهبی بر حق‌طلبی غلبه کرد (نساء، ۱۷۱) و آنچه قرار بود درمان بداخلاقی باشد (عنکبوت، ۴۵) به بهانه‌ای برای بی‌اخلاقی (اعراف، ۲۸‌) و خودبرتربینی (مائده، ۱۸) تبدیل شد.

برداشت نادرست از تعابیری چون «وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ» (ذاریات، ۵۶) نیز در نشاندن ظواهر دینی در جایگاه هدف زندگی بی‌تأثیر نبوده است؛ در حالی که قرآن، عبادت خدا را نه به‌معنای اعمالی خاص، بلکه شیوه‌ای درست برای زندگی می‌داند (یس، ۶۱) که حق‌طلبی محور و ویژگی اصلی آن به‌شمار می‌رود. (انعام، ۱۶۱)

خداوند آنجا که با صراحت بیشتری به هدف خلقت می‌پردازد، برخورداری از رحمتش را فلسفهٔ آفرینش (هود، ۱۱۹) و جایگاه کسب این فیض را دنیای سرشار از اختلاف نظرهای گریزناپذیر اعلام می‌کند. (هود، ۱۱۸) لذا هدف از زندگی را آزمایش (ملک، ۲) و مهم‌ترین محور این آزمون را سنجش حق‌مداری می‌داند.

با این نگاه،‌ دین نه هدفی است که زندگی انسان باید در مسیر رسیدن به آن فدا شود و نه وسیله‌ای است که بتوان آن را ابزار رسیدن به منافع شخصی و گروهی قرار داد. از نظر قرآن، دین حنیف نوعی زندگی است که بر مبنای وجدان انسانی ما را با حقیقت زندگانی آشنا (انفال، ۲۴) و برای زنده بودن حقیقی (عنکبوت، ۶۴) آماده می‌کند.

#دین_حنیف ۲۰

@hamidhossaini
مشاهده در Telegram

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».