مادهٔ «صور»

توضیح در ترجمهٔ سوره بقره ۲۶۰

وَإِذْ قَالَ إِبْرَٰهِۦمُ رَبِّ أَرِنِى كَيْفَ تُحْىِ ٱلْمَوْتَىٰ ۖ قَالَ أَوَلَمْ تُؤْمِن ۖ قَالَ بَلَىٰ وَلَٰكِن لِّيَطْمَئِنَّ قَلْبِى ۖ قَالَ فَخُذْ أَرْبَعَةًۭ مِّنَ ٱلطَّيْرِ فَصُرْهُنَّ إِلَيْكَ ثُمَّ ٱجْعَلْ عَلَىٰ كُلِّ جَبَلٍۢ مِّنْهُنَّ جُزْءًۭا ثُمَّ ٱدْعُهُنَّ يَأْتِينَكَ سَعْيًۭا ۚ وَٱعْلَمْ أَنَّ ٱللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌۭ

و آن‌گاه که ابراهیم گفت: «ای خداوندگار من، نشانم بده چگونه مردگان را زنده می‌کنی.» گفت: «مگر ایمان نیاوردی؟» گفت: «آری، ولی برای اینکه دلم آرام شود.» گفت: «پس چهار عدد از پرندگان را بگیر و آنها را به خودت متمایل کن، سپس روی هر کوهی پاره‌ای از آنها را قرار بده، سپس آنها را فرا بخوان که با شتاب به‌سویت می‌آیند و بدان که به‌راستی خدا عزتمند و فرزانه است.

«صرهنّ» از مادهٔ «صور» و برخلاف آنچه بسیاری از مترجمان گفته‌اند، به‌معنی «متمایل کردن و به حالتی در آوردن» است و مقصود از آن این است که پرندگان را ابتدا اهلی و به خودت متمایل کن تا پس از زنده شدن، وقتی صدایشان کردی به‌سویت بیایند.

توضیح در ترجمهٔ سوره انعام ۷۳

وَهُوَ ٱلَّذِى خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ بِٱلْحَقِّ ۖ وَيَوْمَ يَقُولُ كُن فَيَكُونُ ۚ قَوْلُهُ ٱلْحَقُّ ۚ وَلَهُ ٱلْمُلْكُ يَوْمَ يُنفَخُ فِى ٱلصُّورِ ۚ عَٰلِمُ ٱلْغَيْبِ وَٱلشَّهَٰدَةِ ۚ وَهُوَ ٱلْحَكِيمُ ٱلْخَبِيرُ

و اوست که آسمان‌ها و زمین را بر مبنایی درست آفرید. و روزی که می‌گوید «باش» می‌شود. سخنش حق است و روزی که در صور دمیده می‌شود، زمامداری از آنِ اوست. دانای پنهان و آشکار است و او فرزانه و آگاه است.

«صُور» اسم جنس از مادهٔ «صَوَرَ» است که در اصل، مفهوم «تمایل» را بیان می‌کند و «صورة» و «تصویر» نیز به‌خاطر تمایل و شباهتی که عکس یک چیز به اصل آن دارد از این ماده است. این واژه در معنای «شاخ گاو» و «شیپور» نیز به‌کار رفته است که شاید به دلیل انحنای آن باشد. از آنجا که تعبیر دمیدن در صور تعبیری مبهم و مجازی است، بهتر است آن را ترجمه نکنیم.