مادهٔ «خسر»

توضیح در ترجمهٔ سوره انعام ۱۲

قُل لِّمَن مَّا فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۖ قُل لِّلَّهِ ۚ كَتَبَ عَلَىٰ نَفْسِهِ ٱلرَّحْمَةَ ۚ لَيَجْمَعَنَّكُمْ إِلَىٰ يَوْمِ ٱلْقِيَٰمَةِ لَا رَيْبَ فِيهِ ۚ ٱلَّذِينَ خَسِرُوٓا۟ أَنفُسَهُمْ فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ

بگو: «آنچه در آسمان‌ها و زمین است از آنِ کیست؟» بگو: «از آنِ خداست که مهربانی را بر خود مقرر داشته و حتماً حتماً شما را به‌سوی روز رستاخیز گرد خواهد آورد که تردیدی در آن نیست؛ ولی کسانی که از نظر شخصیت دچار زیان شدند، از همین رو ایمان نمی‌آورند.

مادهٔ «خسر» لازم و به‌معنی «زیانکار شدن» یا «زیان دیدن» است و مفعول نمی‌گیرد. پس منصوب شدن «أنفسهم» را باید از باب «الحسنُ وجهَه» (کسی که از نظر چهره زیباست) دانست که اسم را به مفعول شبیه می‌کند تا مفهومی نزدیک به قید و ظرف را برساند. بنا بر این تعابیری چون «به خود زیان زدن» که اغلب مترجمان به‌کار برده‌اند، دقیق نیست. تعبیر «خود را باختند» نیز با توجه به برداشت رایج از مفهوم «خودباختگی» که با خسارت و زیان دیدن تفاوت دارد، مناسب به‌نظر نمی‌رسد.