مادهٔ «نکل»

توضیح در ترجمهٔ سوره نساء ۸۴

فَقَٰتِلْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ لَا تُكَلَّفُ إِلَّا نَفْسَكَ ۚ وَحَرِّضِ ٱلْمُؤْمِنِينَ ۖ عَسَى ٱللَّهُ أَن يَكُفَّ بَأْسَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ ۚ وَٱللَّهُ أَشَدُّ بَأْسًۭا وَأَشَدُّ تَنكِيلًۭا

پس در راه خدا پیکار کن که جز دربارهٔ خودت تکلیفی نداری و مؤمنان را یک‌دله کن! چه‌بسا خدا ناملایمات کسانی را که حق‌پوشی کردند از شما باز دارد. و خدا در پدید آوردن ناملایمات، قوی‌تر و در ایجاد تنگنا و منع، توانمندتر است.

مادهٔ «نکل» در اصل به‌معنی «ایجاد منع و تنگنا» است، ولی مجازاً برای مفاهیمی چون «خودداری یا ناتوانی» نیز به‌کار می‌رود؛ لذا به «انجام ندادن تعهدات» «نکول» گفته می‌شود. «تنکیل» به‌معنی «در تنگنا و منع قرار دادن» و نوعی تأکید بر همان مفهوم اصلی «نکل» است. این تنگنا و منع می‌تواند با سلب رحمت و خیر از دیگری پدید آید، یا با مجازات متخلف و عبرت قرار دادن او، موجب منع دیگران از ارتکاب رفتار مشابه شود.