مادهٔ «نقب»

توضیح در ترجمهٔ سوره مائده ۱۲

۞ وَلَقَدْ أَخَذَ ٱللَّهُ مِيثَٰقَ بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ وَبَعَثْنَا مِنْهُمُ ٱثْنَىْ عَشَرَ نَقِيبًۭا ۖ وَقَالَ ٱللَّهُ إِنِّى مَعَكُمْ ۖ لَئِنْ أَقَمْتُمُ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَيْتُمُ ٱلزَّكَوٰةَ وَءَامَنتُم بِرُسُلِى وَعَزَّرْتُمُوهُمْ وَأَقْرَضْتُمُ ٱللَّهَ قَرْضًا حَسَنًۭا لَّأُكَفِّرَنَّ عَنكُمْ سَيِّـَٔاتِكُمْ وَلَأُدْخِلَنَّكُمْ جَنَّٰتٍۢ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَٰرُ ۚ فَمَن كَفَرَ بَعْدَ ذَٰلِكَ مِنكُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَوَآءَ ٱلسَّبِيلِ

و البته خدا از بنی‌اسرائیل تعهد گرفته بود؛ و از میان آنها دوازده نقیب بر انگیختیم. و خدا گفت: «به‌راستی من با شمایم. قطعاً اگر نماز را برپا دارید و زکات را بپردازید و به فرستادگانم ایمان آورید و از آنان دفاع و پشتیبانی کنید و به خدا وامی نیکو دهید، حتماً بدی‌هایتان را خواهم پوشاند و از شما نادیده خواهم گرفت و حتماً به باغ‌هایی واردتان خواهم ساخت که رودها از زیرشان روان است؛ ولی هر کس از شما پس از آن حق‌پوشی کند، قطعاً میانهٔ راه را گم کرده است.

مادهٔ «نقب» به‌معنی «رسیدگی دقیق» است و چون «ایجاد منفذ در اشیاء یا دیوار» نیز باید با دقت انجام گیرد، برای این مفهوم نیز به‌کار می‌رود. «نقیب» یعنی «کسی که با دقت به امور یک جماعت رسیدگی می‌کند». در زبان فارسی برای چنین جایگاهی واژه‌ای جداگانه سراغ نداریم و بهتر است از خودش که در متون فارسی نیز کاربرد دارد استفاده کنیم.