یادداشت‌ها#۹۹

۱٫۴ هزار بازدید اخلاق
بخشی از پاسخی که به برخی نقدها و اعتراضات در یکی از گروه‌ها نوشتم:

به‌نظر می‌رسد عزیزان حاضر در این گروه همگی به آیات و احادیث باب استضعاف، اشراف و قبول دارند که عذر افراد مستضعف فکری در پیشگاه عدل الهی پذیرفته است و وجدان‌های بیدار چنین افرادی را شایسته ملامت نمی‌دانند. نکاتی که بنده با موضوع #زاویه_دید عرض کردم، در واقع درخواستی بود برای دقت بیشتر به این موضوع و پرهیز از ساده‌سازی آن به‌نحوی که تنها پوسته‌ای بی‌خاصیت از آن باقی بماند.

معتقدم استضعاف در شناخت حقیقت، موضوعی کاملاً نسبی است که همه مخلوقات را به‌نحوی در بر می‌گیرد و هیچ‌یک از ما نمی‌توانیم خودمان را خارج از این دایره بدانیم. چرا که تأثیر روحیات، پیش‌فرض‌ها، شاکله‌ها و بسیاری از امور ناخودآگاه در نگاه و رفتار خلق، قابل انکار نیست و با توجه به این نکته بهتر می‌توان فهمید که چرا امام صادق (علیه‌السلام) می‌فرمایند اگر به کیفیت خلقت آگاهی داشته باشید هرگز دیگران را ملامت نمی‌کنید.

توضیحات روشن امام (علیه‌السلام) در ادامه این حدیث نورانی جایی برای برخی توجیهاتی که دوستان بیان کردند باقی نگذاشته و آن حضرت به‌صراحت دلیل ممنوع بودن ملامت دیگران را متفاوت بودن انسان‌ها و نادرست بودن انتظار یکسان از افراد بیان می‌کنند.

بر این اساس، تنها ملاکی که می‌تواند مجوزی برای ملامت دیگران به‌شمار آید، اصول مشترک و اولیه انسانی مانند قاعده طلایی انصاف (هر چه برای خودت می‌پسندی برای دیگران بپسند) است. چرا که نگاه یکسان همگانی در این امور، انتظار و تکلیفی یکسان را نیز در پی خواهد داشت.


البته همان‌گونه که قبلاً نیز تأکید کردم، این موضوع ربطی به حق یا باطل بودن نظرات دیگران ندارد و با اعتقاد به آنچه با روشی منطقی به‌دست آورده‌ایم، دعوت دیگران به راهی که نجات را در آن یافته‌ایم، مخالفت با آنجه نادرست می‌دانیم، مقابله با ظلم و بی‌انصافی و امثال این امور هیچ منافاتی نخواهد داشت.

@hamidhossaini
مشاهده در Telegram

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».