یادداشت‌ها#۹۷۳

۱۶٫۹ هزار بازدید
پشت پردهٔ بی‌اخلاقی

دن‌آریلی در کتاب «پشت پردهٔ ریاکاری» بر پایهٔ پژوهش‌ها و آزمایش‌هایی جالب، نکاتی آموزنده و بدیع را دربارهٔ تقلب، دروغ و بزهکاری ارائه داده است.

در یکی از این آزمایش‌ها او به عده‌ای از مشتریان یک رستوران چند سؤال می‌دهد تا در ازای دریافت ۵ دلار به سؤالات پاسخ دهند؛ اما هنگام دادن پول به‌جای ۵ دلار ۹ دلار می‌دهد و تظاهر می‌کند اشتباهاً این اتفاق رخ داده است. برخی از مشتریان صادقانه ۴ دلار اضافه را برمی‌گردانند اما عده‌ای هم به روی خود نمی‌آورند و رستوران را ترک می‌کنند.

در موقعیت دیگری همین کار تکرار می‌شود با این تفاوت که نویسنده در هنگام گفت‌و‌گو با مشتریان، چند دقیقه‌ای با تلفن همراه صحبت می‌کند و در انتها بابت این بی‌احترامی از آنها پوزش نمی‌طلبد. در این آزمایش تعداد کسانی که ۴ دلار اضافه را برمی‌گردانند کمتر از آزمایش اول است. یعنی وقتی احساس می‌کنند او وقت آنها را بدون عذرخواهی گرفته، درصدد انتقام بر آمده و پول بیشتری که اشتباهاً به آنها داده شده را باز نمی‌گردانند.

نتیجهٔ این آزمایش نشان می‌دهد چرا در بعضی کشورها آمار بالاتری از بی‌اخلاقی وجود دارد. مردم زمانی که حس کنند حق آنها در جایی خورده می‌شود، سعی خواهند کرد با ریاکاری و دزدی این حق خورده شده را جبران کنند! یعنی رفتار حاکمان به‌شدت در شکل‌گیری اخلاق جامعه تأثیر می‌گذارد و روحیات اخلاقی را در آنان افزایش یا کاهش می‌دهد.

@hamidhossaini
مشاهده در Telegram

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».