حدیث بادمجان!
در میان روایاتی که از پیشوایان دین به‌دست ما رسیده، مطالبی نقل شده است که با عقل، دانش و فرهنگ رایج زمانه قابل درک و هضم نیست.
این روزها بیان عمومی یکی از این مطالب در زمینهٔ ولایت‌پذیری بادمجان، علاوه بر فراهم ساختن زمینهٔ تمسخر و اهانت فراوان به باورهای دینی، پرسش‌هایی جدی را دربارهٔ شیوهٔ مواجهه با این نوع احادیث ایجاد کرده است.
اگر چه با توجه به آسیب‌هایی چون جعل، تحریف، تصحیف، نقل به‌معنا و بدفهمی راویان حدیث، در کنار مسائلی چون دشوار و پیچیده بودن مقصود برخی متون، اظهار نظر دربارهٔ هر یک از این روایات، جز با بررسی‌های تخصصی ممکن نیست، ولی خوشبختانه شیوهٔ برخورد عملی با این مطالب، بسیار ساده و روشن است.
کسانی که بنای زندگی خود را بر عقل و منطق گذاشته باشند، تا وقتی به درست بودن چیزی اطمینان پیدا نکنند، آن را نمی‌پذیرند و تا نادرست بودنش برای آنها روشن نشده باشد، به خودشان اجازهٔ انکار و ردّ آن را نمی‌دهند. واکنش این افراد عاقل نسبت به بسیاری از اخبار و مسائل، چیزی جز سکوت نیست و زندگی اخلاقی را در گرو اقدام و جدّیت دربارهٔ آنچه فهمیده‌اند و توقف دربارهٔ آنچه به جوانبش آگاهی ندارند، می‌دانند.
دینداری حقیقی چیزی جز تبعیت مطلق از عقل و وجدان نیست؛ لذا متون دینی را تنها در چارچوبی می‌توان پذیرفت یا رد کرد که شواهد کافی بر درستی یا نادرستی آن وجود داشته باشد. بر این اساس نه رفتار کسانی که تلاش می‌کنند احادیثی ضعیف و مبهم را که به صدورش از معصوم یقین نداریم توجیه و ترویج کنند، قابل قبول است و نه برخورد تمسخرآمیز و خرافات نامیدن مطالبی که ممکن است از معصوم صادر شده و به حقایقی عمیق و پیچیده اشاره داشته باشد.
پیشوایان دین نیز که همواره پیروان خود را به عقل و منطق دعوت می‌کردند، بر همین روش تأکید داشتند. به‌عنوان نمونه در حدیث نخست باب ۱۰۲ کتاب الحجة در اصول کافی از امام باقر (علیه‌السلام) نقل شده است که آن حضرت، تنها عمل به احادیث منطبق با وجدان انسانی را صحیح می‌دانستند و از شیعیانشان می‌خواستند دربارهٔ سایر احادیث، سکوت کنند و علمش را به اهلش واگذارند و با انکار آنچه نمی‌فهند و تحمل ندارند، خود را به ورطهٔ هلاکت و کفر نیندازند.
#باورها #اخلاق_دین
t.me/hamidhossaini
در میان روایاتی که از پیشوایان دین به‌دست ما رسیده، مطالبی نقل شده است که با عقل، دانش و فرهنگ رایج زمانه قابل درک و هضم نیست.
این روزها بیان عمومی یکی از این مطالب در زمینهٔ ولایت‌پذیری بادمجان، علاوه بر فراهم ساختن زمینهٔ تمسخر و اهانت فراوان به باورهای دینی، پرسش‌هایی جدی را دربارهٔ شیوهٔ مواجهه با این نوع احادیث ایجاد کرده است.
اگر چه با توجه به آسیب‌هایی چون جعل، تحریف، تصحیف، نقل به‌معنا و بدفهمی راویان حدیث، در کنار مسائلی چون دشوار و پیچیده بودن مقصود برخی متون، اظهار نظر دربارهٔ هر یک از این روایات، جز با بررسی‌های تخصصی ممکن نیست، ولی خوشبختانه شیوهٔ برخورد عملی با این مطالب، بسیار ساده و روشن است.
کسانی که بنای زندگی خود را بر عقل و منطق گذاشته باشند، تا وقتی به درست بودن چیزی اطمینان پیدا نکنند، آن را نمی‌پذیرند و تا نادرست بودنش برای آنها روشن نشده باشد، به خودشان اجازهٔ انکار و ردّ آن را نمی‌دهند. واکنش این افراد عاقل نسبت به بسیاری از اخبار و مسائل، چیزی جز سکوت نیست و زندگی اخلاقی را در گرو اقدام و جدّیت دربارهٔ آنچه فهمیده‌اند و توقف دربارهٔ آنچه به جوانبش آگاهی ندارند، می‌دانند.
دینداری حقیقی چیزی جز تبعیت مطلق از عقل و وجدان نیست؛ لذا متون دینی را تنها در چارچوبی می‌توان پذیرفت یا رد کرد که شواهد کافی بر درستی یا نادرستی آن وجود داشته باشد. بر این اساس نه رفتار کسانی که تلاش می‌کنند احادیثی ضعیف و مبهم را که به صدورش از معصوم یقین نداریم توجیه و ترویج کنند، قابل قبول است و نه برخورد تمسخرآمیز و خرافات نامیدن مطالبی که ممکن است از معصوم صادر شده و به حقایقی عمیق و پیچیده اشاره داشته باشد.
پیشوایان دین نیز که همواره پیروان خود را به عقل و منطق دعوت می‌کردند، بر همین روش تأکید داشتند. به‌عنوان نمونه در حدیث نخست باب ۱۰۲ کتاب الحجة در اصول کافی از امام باقر (علیه‌السلام) نقل شده است که آن حضرت، تنها عمل به احادیث منطبق با وجدان انسانی را صحیح می‌دانستند و از شیعیانشان می‌خواستند دربارهٔ سایر احادیث، سکوت کنند و علمش را به اهلش واگذارند و با انکار آنچه نمی‌فهند و تحمل ندارند، خود را به ورطهٔ هلاکت و کفر نیندازند.
#باورها #اخلاق_دین
t.me/hamidhossaini