یادداشت‌ها#۳۲۸۶

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۷۱ تا ۷۶ سورهٔ توبه

وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَيُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَيُطِيعُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ أُولَٰئِكَ سَيَرْحَمُهُمُ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ ﴿٧١﴾
و مردان و زنان مؤمن، عهده‌دار امور یکدیگرند؛ به کار پسندیده فرمان می‌دهند و از کار ناپسند بازمی‌دارند و نماز را برپا می‌دارند و زکات را پرداخت می‌کنند و از خدا و فرستاده‌اش فرمان می‌برند. خدا به‌زودی بر آنان رحمت خواهد آورد. بی‌تردید خدا عزتمند و فرزانه است.

توضیح معنای «ولیّ» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۰۷ سورهٔ بقره بیان شد.

وَعَدَ اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَمَسَاكِنَ طَيِّبَةً فِي جَنَّاتِ عَدْنٍ وَرِضْوَانٌ مِّنَ اللَّهِ أَكْبَرُ ذَٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ ﴿٧٢﴾
خدا به مردان و زنان مؤمن باغ‌هایی را وعده داده است که از زیرشان جوی‌ها روان است و در آن جاودانه‌اند؛ همچنین سراهایی پاکیزه در باغ‌هایی خوش‌نشین. البته خشنودی فراوانی از جانب خدا مهم‌تر است. آن همان کامیابی سترگ است.

توضیح معنای «مسکن» در ترجمهٔ آیهٔ ۲۴ همین سوره بیان شد.
«عَدْن» به‌معنی «استقرار ماندگار همراه با انس و شادی» است؛ لذا برخلاف اغلب مترجمان که آن را به‌معنای «جاودانگی» گرفته‌اند، از تعبیر رایج «خوش‌نشین» استفاده شد.
مصدر بر وزن فعلان بر فراوانی دلالت دارد و لذا «رضوان» از مادهٔ «رضي» بیانگر «خشنودی فراوان و توافق شدید» است.
در این آیه نیز مانند آیهٔ ۲۱۷ سورهٔ بقره، «اکبر» را بر اساس سیاق جمله «مهم‌تر» ترجمه می‌کنیم.
توضیح معنای «فوز» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۸۵ سورهٔ آل‌عمران بیان شد.

يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ جَاهِدِ الْكُفَّارَ وَالْمُنَافِقِينَ وَاغْلُظْ عَلَيْهِمْ وَمَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ ﴿٧٣﴾
ای پیامبر، با حق‌پوشان و منافقان جهاد کن و بر آنان سخت بگیر؛ و منزلگاهشان دوزخ است و چه بد سرانجامی است.

معنای «مأوی» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۵۱ سورهٔ آل‌عمران توضیح داده شد.

يَحْلِفُونَ بِاللَّهِ مَا قَالُوا وَلَقَدْ قَالُوا كَلِمَةَ الْكُفْرِ وَكَفَرُوا بَعْدَ إِسْلَامِهِمْ وَهَمُّوا بِمَا لَمْ يَنَالُوا وَمَا نَقَمُوا إِلَّا أَنْ أَغْنَاهُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ مِن فَضْلِهِ فَإِن يَتُوبُوا يَكُ خَيْرًا لَّهُمْ وَإِن يَتَوَلَّوْا يُعَذِّبْهُمُ اللَّهُ عَذَابًا أَلِيمًا فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَمَا لَهُمْ فِي الْأَرْضِ مِن وَلِيٍّ وَلَا نَصِيرٍ ﴿٧٤﴾
به خدا سوگند می‌خورند که نگفته‌اند، درحالی‌که سخن کفرآمیز را گفتند و پس از آنکه اسلام آورده بودند، حق‌پوشی کردند و عزم خود را بر چیزی جزم کردند که به آن نرسیدند. و برخورد نکردند مگر ازآن‌رو که خدا و فرستاده‌اش از افزون‌بخشی خود، بی‌نیازشان کردند. پس اگر توبه کنند، برایشان بهتر است؛ و اگر روی بگردانند، خدا در دنیا و سرای واپسین به عذابی دردناک، عذابشان خواهد کرد و نه سرپرستی در زمین خواهند داشت و نه حمایتگری.

مادهٔ «همم» در اصل به‌معنی «عزم کردن بر کاری همراه با آغاز مقدمات آن» است.
مادهٔ «نقم» به‌معنی «مؤاخذه و ناخشنودی» است که در تعابیر رایج فارسی برای بیان این مفهوم از تعبیر «برخورد کردن» استفاده می‌شود. این ماده را در همه‌جا همین‌گونه ترجمه کردیم.
توضیح معنای مادهٔ «نصر» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۳ سورهٔ آل‌عمران بیان شد.

وَمِنْهُم مَّنْ عَاهَدَ اللَّهَ لَئِنْ آتَانَا مِن فَضْلِهِ لَنَصَّدَّقَنَّ وَلَنَكُونَنَّ مِنَ الصَّالِحِينَ ﴿٧٥﴾
و از آنان کسی است که با خدا پیمان بسته که اگر از افزون‌بخشی خود به ما بدهد، حتماً حتماً صادقانه خواهیم بخشید و حتماً حتماً از شایستگان خواهیم بود.

دو بار تأکید با لام و نون ثقیله در «لنصدّقنّ» و «لنکوننّ» با تعبیر «حتماً حتماً» که در فارسی کاربرد دارد نشان داده شد.
توضیح معنای «صدقة» در ترجمهٔ آیهٔ ۲۶۳ سورهٔ بقره بیان شد.

فَلَمَّا آتَاهُم مِّن فَضْلِهِ بَخِلُوا بِهِ وَتَوَلَّوا وَّهُم مُّعْرِضُونَ ﴿٧٦﴾
ولی وقتی از افزون‌بخشی خود به آنان داد، نسبت به آن بخل ورزیدند و درحالی‌که بی‌اعتنا بودند، پی کار خود را گرفتند.

معنای «فضل» در ترجمهٔ آیهٔ ۶۴ سورهٔ بقره بیان شد.
توضیح معنای «تولّي» و «إعراض» در ترجمهٔ آیهٔ ۸۳ سورهٔ بقره گذشت.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن

@hamidhossaini
مشاهده در Telegramقرآن۹:۷۱–۷۶

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».