کدام عقل و اخلاق؟
تا اینجا دانستیم تنها راه مطمئن برای بررسی سخن مدعیان پیامبری سنجش محتوای پیام آنها با اصول روشن عقلانی است؛ اما مشکل اینجاست که عملاً نقطهٔ اشتراک چندانی در مصادیق عقل و اخلاق پیدا نمیکنیم و هر کسی نظر خودش را منطقی و اخلاقی میداند.
جدی بودن مشکل را وقتی بیشتر متوجه میشویم که میبینیم حتی ارزشهای بزرگی چون عدالت و راستگویی نیز در فرهنگهای گوناگون با برداشتهای متفاوت مواجه میشوند و چهبسا گروهی یک کار را عادلانه و صادقانه و گروهی دیگر آن را غیر اخلاقی بدانند.
در این شرایط تنها چاره این است که ضمن درک محدودیتهای معرفتی انسان، هر کس بدون اینکه نظرش را حقیقت مطلق و مخالفانش را دشمنان حقیقت بداند، همان چیزی را که پس از گفتگو و شنیدن دیدگاههای گوناگون تشخیص میدهد، معیار ارزیابی قرار دهد.
البته بدیهیاتی چون نادرست بودن تناقض و ارزشهایی چون قاعده طلایی اخلاق به ما کمک میکند کسانی را که متناقض سخن میگویند یا رفتاری را تجویز میکنند که درباره خودشان نمیپسندند، تکذیب کنیم و ادعای کسی را بپذیریم که از تعالیم او نتیجه بهتری میگیریم.
#اسلام_چرا_چگونه ۲۱
@hamidhossaini
تا اینجا دانستیم تنها راه مطمئن برای بررسی سخن مدعیان پیامبری سنجش محتوای پیام آنها با اصول روشن عقلانی است؛ اما مشکل اینجاست که عملاً نقطهٔ اشتراک چندانی در مصادیق عقل و اخلاق پیدا نمیکنیم و هر کسی نظر خودش را منطقی و اخلاقی میداند.
جدی بودن مشکل را وقتی بیشتر متوجه میشویم که میبینیم حتی ارزشهای بزرگی چون عدالت و راستگویی نیز در فرهنگهای گوناگون با برداشتهای متفاوت مواجه میشوند و چهبسا گروهی یک کار را عادلانه و صادقانه و گروهی دیگر آن را غیر اخلاقی بدانند.
در این شرایط تنها چاره این است که ضمن درک محدودیتهای معرفتی انسان، هر کس بدون اینکه نظرش را حقیقت مطلق و مخالفانش را دشمنان حقیقت بداند، همان چیزی را که پس از گفتگو و شنیدن دیدگاههای گوناگون تشخیص میدهد، معیار ارزیابی قرار دهد.
البته بدیهیاتی چون نادرست بودن تناقض و ارزشهایی چون قاعده طلایی اخلاق به ما کمک میکند کسانی را که متناقض سخن میگویند یا رفتاری را تجویز میکنند که درباره خودشان نمیپسندند، تکذیب کنیم و ادعای کسی را بپذیریم که از تعالیم او نتیجه بهتری میگیریم.
#اسلام_چرا_چگونه ۲۱
@hamidhossaini
3:46