احترام گذاشتن یا گزاردن؟

قاعده‌ این است که هر جا گذاشتن به‌معنی قرار دادن باشد باید با «ذ» نوشته شود؛ مثل قانونگذار و سیاستگذار و هر جا به‌معنی انجام دادن باشد باید با «ز» نوشته شود؛ مثل سپاسگزار و نمازگزار.

با این حال می‌بینیم همه جا در کنار کلمه «احترام» از «گذاشتن» استفاده می‌کنند؛ با اینکه اینجا نیز دقیقاً مثل سپاس‌گزاردن به‌معنی انجام دادن است و نه قرار دادن! پس به‌نظر می‌رسد این ترکیب، اشتباهی رایج باشد.

ابوالحسن نجفی در کتاب #غلط_ننویسیم در این باره چنین نوشته‌ است:

به‌نظر می آید که در این ترکیب، فعل گذاشتن (با حرف "ذ" ) غلط باشد و صحیح آن (گزاردن) با (حرف"ز" ) است یعنی " به‌جا آوردن.
باید دانست که ترکیب (احترام گذاشتن) یا (گزاشتن) در متون پیش از قرن دهم و حتی یازدهم اصلا به‌کار نرفته است ( برای بیان این معنی، حرمت داشتن می‌گفته‌اند) و این ترکیب فقط در قرون متأخر ساخته .و رایج شده است.
می‌توان حدس زد که در عهد صفویه و قاجاریه که تمایز معنایی و املایی دو فعل گذاشتن و گزاردن مشتبه و مشوش شده است، ترکیب احترام گذاشتن را ساخته باشند.
به هر حال این ترکیب با همین املا در نوشته‌های چند قرن اخیر به کار رفته و در فرهنگ ها نیز به همین صورت ضبط شده است و استعمال آن اشکالی ندارد.

#نکته

@hamidhossaini