در حریم کبریا

نقطهٔ آغاز همهٔ نمازها ذکر زیبای «الله اکبر» است. این جملهٔ کوتاه، اگر از صمیم قلب بیان شود، پنجره‌ای رو به‌ معنویت را در برابر نمازگزار می‌گشاید و او را چنان با کبریای خدایی بی‌نهایت بزرگ مواجه می‌سازد که جایی برای توجه به دیگران باقی نمی‌ماند و شرایط لازم برای عبادتی سرشار از خشوع و قدرشناسی فراهم می‌آید.

ارزش واقعی هر کس، وابسته به جایگاه او در نسبت با حقیقت است و رتبه‌های بالاتر در این سلسله مراتب، با شناخت حقایق به‌دست می‌آید. اوج این درجات در گرو درک عمیق این نکته است که حتی برترین توصیف‌ها با بزرگی حقیقت مطلق تناسبی ندارد و او از همهٔ تعریف و تمجیدهای انسانی منزّه و فراتر از وصف شدن است.

نماز با چنین اعتراف مهمی آغاز می‌شود تا متوجه باشیم باید خدا را از آنچه در عبادات می‌گوییم نیز برتر بدانیم و غرض از این اذکار، خضوع در برابر چنین عظمتی است؛ همان‌ هدفی که قرآن برای سایر مناسک بر می‌شمرد و مقصود از روزه گرفتن و فلسفهٔ مسخّر شدن قربانی حج را نیز بزرگداشت خدا به شکرانهٔ هدایت او اعلام می‌کند.

«الله اکبرِ» ابتدای نماز «تکبیرة الاحرام» ‌نامیده می‌شود. زیرا نشانهٔ ورود به حریمی است که برای پاسداشت آن باید از رفتارهای ناسازگار با قداست این مقام پرهیز کرد و تا پایان نماز، کارهایی چون رو گرداندن از قبله، سخن گفتن، خوردن، آشامیدن، خندیدن و مانند آن، که نمازگزار با انجامش از حالت عبادت بیرون می‌آید را ممنوع دانست.

بر اساس سنتی پسندیده در میان همهٔ مسلمانان، خوب است تکبیر را بعد از هر یک از اعمال نماز تکرار کنیم تا با یادآوری عظمت معبود، مانع از غفلت نسبت به هدف عبادت شویم. همچنین خوب است هم‌زمان با هر تکبیر، دست‌ها را تا کنار صورت بالا بیاوریم تا ناچیز شمردن و پس زدن جاذبه‌های دنیوی را به خود تلقین کنیم.

برای مشاهدهٔ مستندات قرآنی، روی متون آبی‌رنگ کلیک کنید.

#نماز ۹

@hamidhossaini