یادداشت‌ها#۲۳۱۷

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۲۴۱ تا ۲۴۵ سورهٔ بقره

وَلِلْمُطَلَّقَاتِ مَتَاعٌ بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِينَ ﴿۲۴۱﴾
و به زنان مطلقه چیزی در حد عرف تعلق می‌گیرد؛ این وظیفه‌ای است بر عهدهٔ پرواپیشگان.

«متاع» در لغت به‌معنی «چیزی که از آن بهره برده می‌شود» است که در تعابیر رایج فارسی بیش از هر تعبیر دیگری برای آن از همان «چیز» استفاده می‌شود و گاهی با توجه به ساختار جمله به آن «بهره» می‌گویند.

كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ﴿۲۴۲﴾
بدان‌سان خدا نشانه‌های خود را برای شما روشن می‌سازد، باشد که درک کنید.

«عقل» به‌معنی «فهمیدن و درک کردن» است و نه «اندیشیدن» که از مقدمات درک و فهم به‌حساب می‌آید.

أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ خَرَجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ وَهُمْ أُلُوفٌ حَذَرَ الْمَوْتِ فَقَالَ لَهُمُ اللَّهُ مُوتُوا ثُمَّ أَحْيَاهُمْ إِنَّ اللَّهَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُونَ ﴿۲۴۳﴾
آیا ندیدی کسانی را که از ترس مرگ در حالی که هزاران تن بودند، از خانه‌های خود بیرون آمدند، پس خدا به آنها گفت: «بمیرید!» و سپس آنها را زنده کرد؟ به‌راستی که خدا قطعاً دارای افزون‌دهی بر مردم است، ولی بیشتر مردم قدردانی نمی‌کنند.

اگرچه وقتی مادهٔ «رأی» به‌معنی «دیدن با فکر و دل» به‌کار رود،‌منظور از آن، «دانستن» است، ولی به هر حال وقتی این مفهوم با همین لفظ بیان شده باید هما‌ن‌گونه هم ترجمه شود.

وَقَاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ﴿۲۴۴﴾
و پیوسته در راه خدا پیکار کنید و بدانید که به‌راستی خدا شنوا و داناست.

از آنجا که یکی از معانی باب مفاعله «استمرار» است، در معنای «قتال» نوعی استمرار و پیوستگی وجود دارد.

مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا فَيُضَاعِفَهُ لَهُ أَضْعَافًا كَثِيرَةً وَاللَّهُ يَقْبِضُ وَيَبْسُطُ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ ﴿۲۴۵﴾
کیست آن کس که به خدا وام نیکویی قرض دهد تا آن را برایش با ضریب‌های بسیار چند برابر سازد؟ و خدا محدود می‌کند و می‌گستراند و به سوی او بازگردانده می‌شوید.

«تضاعُف» به‌معنی «دو یا چند برابر کردن» است و نه «افزایش دادن». آمدن «أضعافاً کثیرة» در کنار «یضاعفه» به این معنی است که این چند برابر کردن به دفعات فراوان تکرار می‌شود که تعبیر رایج در این باره «ضریب بالا» یا «ضریب بسیار» است.
«قبض» که نقطهٔ مقابل «بسط» است، مفهوم «جمع کردن و محدود ساختن» را در برابر «فراخ کردن و گسترش دادن» می‌رساند و دربارهٔ اموری چون روزی، رحمت، قدرت و حتی امور مادی به‌کار می‌رود.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن

@hamidhossaini
مشاهده در Telegramقرآن۲:۲۴۱–۲۴۵

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».