یادداشت‌ها#۲۳۰۷

۶٫۲ هزار بازدید
زنجیر کسی را به بهشت نمی‌برد

یکی از احادیثی که به‌نظر می‌رسد برای توجیه رفتار دستگاه خلافت ساخته شد و در گسترش اسلام اموی و عباسی به‌کار رفت، سخنی نسبت داده شده به پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) است با این مضمون که «خدا از مردمانی که با زور و زنجیر به بهشت برده می‌شوند به شگفت می‌آید!»

این روایت که ابتدا به مهم‌ترین کتب حدیثی مسلمانان و سپس به فرهنگ عمومی آنها راه یافت و در آثار شاعرانی چون مولوی و سخنان برخی عالمان بزرگ شیعه نیز مطرح شد، گاهی مستندی می‌شود برای مفید شمردن اجبار دینی، با این استدلال که اسارت برخی از کافران نیز آنها را بهشتی کرد.

اما آیا این حدیث که فقط ابوهریره آن را روایت کرده و در هیچ‌یک از کتب حدیثی شیعه نقل نشده است می‌تواند در برابر آیات و روایاتی که با صراحت تمام، هر گونه اکراه در امور دینی را نفی و رسالت پیامبر خدا را برداشتن زنجیرها از دوش انسان اعلام می‌کند تاب بیاورد و توجیه‌کنندهٔ اجبار دینی باشد؟

ضمن احترام به بزرگانی که تحت تأثیر مشهورات و فرهنگ رایج، در نقل این حدیث دچار سهو و غفلت شده‌اند، لازم است به قرآن مهجور مانده‌ای باز گردیم که پنج بار زنجیر را ابزار جهنم معرفی می‌کند تا متوجه باشیم آنچه اسیران را بهشتی می‌کرد، روی خوشی بود که آنها را به انتخاب آزادانهٔ حق سوق می‌داد.

@hamidhossaini
مشاهده در Telegram

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».