یادداشت‌ها#۲۲۳۳

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۱۵۲ تا ۱۵۷ سورهٔ بقره

فاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ وَاشْكُرُوا لِي وَلَا تَكْفُرُونِ ﴿۱۵۲﴾
پس مرا یاد کنید تا شما را یاد کنم و قدرشناس من باشید و با من حق‌نشناسی نکنید.

«شکر» در لغت به‌معنی «شناختن نعمت و بیان و سپاس آن» است.
«کفر« به‌معنی «پوشاندن حقیقت» است و جایی که در مقابل «شکر» به‌کار رود «پوشاندن و نادیده گرفتن حق صاحب نعمت» را بیان می‌کند که از آن به «حق‌نشانسی» تعبیر شد.

يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاةِ إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ ﴿۱۵۳﴾
ای کسانی که ایمان آورده‌اید از شکیبایی و نماز یاری بجویید که به‌راستی خدا با شکیبایان است.

اگرچه می‌توان میان «استعینوا بـ» و «استعینوا من» فرق گذاشت و اولی را «یاری بجویید به‌وسیلهٔ» و دومی را «یاری بجویید از» ترجمه کرد، ولی با توجه به اینکه در قرآن تعبیر «استعینوا بالله» نیز به‌کار رفته بهتر است در اینجا یکسان معنا شود.

ولَا تَقُولُوا لِمَنْ يُقْتَلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْوَاتٌ بَلْ أَحْيَاءٌ وَلَكِنْ لَا تَشْعُرُونَ ﴿۱۵۴﴾
و دربارهٔ کسی که در راه خدا کشته می‌شود نگویید: «آنها مرده‌اند»؛ بلکه زنده‌اند، ولی شما نمی‌فهمید.

با توجه به مرفوع بودن «اموات» و «احیاء» باید هر دو را خبر «هم» به‌عنوان مبتدای محذوف دانست و بر همان اساس ترجمه کرد.

ولَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِنَ الْأَمْوَالِ وَالْأَنْفُسِ وَالثَّمَرَاتِ وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ ﴿۱۵۵﴾
و قطعاً شما را با چیزی از قبیل بیم و گرسنگی و کمبودی از نظر دارایی‌ها و جان‌ها و محصولات می‌آزماییم؛ و مژده بده شکیبایان را.

با توجه به اینکه هر دو «من» در این آیه «بیانیّه» است باید «از قبیل» و «از نظر» و مانند آن ترجمه شود.

الَّذِينَ إِذَا أَصَابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قَالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ ﴿۱۵۶﴾
آنها که هر گاه مصیبتی به آنان برسد، گویند: «به‌راستی که ما از آنِ خداییم و قطعاً به‌سوی او باز می‌گردیم.»

با توجه به تکرار «انّا» لازم است این تأکیدها در ترجمه بازتاب داشته باشد.

أولَئِكَ عَلَيْهِمْ صَلَوَاتٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَرَحْمَةٌ وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُهْتَدُونَ ﴿۱۵۷﴾
بر چنین کسانی باد درودهایی و رحمتی از جانب خداوندگارشان؛ و آنهایند که راه‌یافتگان‌اند.

با توجه به معرفه بودن «المهتدون» و ذکر ضمیر فصل قبل از آن لازم است این واژه به‌گونه‌ای شناخته‌شده و برجسته ترجمه شود.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن

@hamidhossaini
مشاهده در Telegramقرآن۲:۱۵۲–۱۵۷

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».