ترجمهٔ پیشنهادی آیهٔ ۲۱ تا ۲۵ سورهٔ بقره
يا أَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ وَالَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ (۲۱)
ای مردم، همان خداوندگارتان را بندگی کنید که شما و کسانی را که پیش از شما بودند، آفرید؛ باشد که پروا پیشه کنید.
توضیح معنای عبادت در ترجمهٔ آیهٔ ۵ سورهٔ حمد گذشت.
توضیح معنای تقوا در ترجمهٔ آیهٔ ۲ همین سوره گذشت.
اگرچه منظور آیه این است که بر اثر بندگی به مقام پرواپیشگی می‌رسید، اما در الفاظ آن مستقیماً «مقام» و «رسیدن» مطرح نشده است.
الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ فِرَاشًا وَالسَّمَاءَ بِنَاءً وَأَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَاتِ رِزْقًا لَكُمْ فَلَا تَجْعَلُوا لِلَّهِ أَنْدَادًا وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ (۲۲)
هم‌او که برایتان زمین را بستری و آسمان را سازه‌‌ای قرار داد و از آسمان آبی فرو فرستاد و با آن از محصولات، رزقی برایتان بر آورد؛ پس با آنکه می‌دانید، برای خدا همتایانی قرار ندهید.
استفاده از تعبیر «هم‌او که» به‌جای «کسی که» برای نشان دادن ارتباط با آیهٔ قبل است.
«بناء» به‌معنای ساختمان و چیز ساخته شده است که برای آن از تعبیر «سازه» استفاده شد.
«ثمرة» معنایی اعم از «میوه» دارد و هر «چیزی که از چیزی دیگر به‌وجود می‌آید و تولید می‌شود» را در بر می‌گیرد؛ لذا باید آن را «محصول» ترجمه کرد.
از آنجا که تعبیر «روزی‌ای» زیبا نبود از تعبیر «رزقی» استفاده شد.
«و أنتم تعلمون» جملهٔ حالیه و به‌معنی «در حالی که می‌دانید» است که در تعابیر متداول فارسی به‌صورت «با آنکه» نیز به‌کار می‌رود.
وإِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِمَّا نَزَّلْنَا عَلَى عَبْدِنَا فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ وَادْعُوا شُهَدَاءَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ (۲۳)
و اگر دربارهٔ آنچه بر بندهٔ خود فرو فرستادیم تردیدی دارید، خب اگر راست می‌گویید یک سوره از همانند او بیاورید و گواهانتان را، که به‌جای خدا در نظر دارید، فرا خوانید.
«ف» در «فأتوا» برای پاسخ شرط و بیان ادعایی در برابر آن است که در تعابیر رایج فارسی برای بیان آن از «خب» استفاده می‌شود و در متون جدید، برای جدا شدنش از «خوب» همین نگارشش را صحیح می‌دانند.
«من مثله» به «از مثل او» ترجمه شد تا هم معنای «شبیه آن» را داشته باشد و هم احتمال معنای «از شخصی همچون بندهٔ ما» را در بر گیرد.
تعبیر «من دون» از نظر لغوی به‌معنای «از پایین‌تر و کمتر» است و برای جایی به‌کار می‌رود که «به چیز جداگانه‌ای در رتبه‌ای پایین‌تر، اکتفا شود». از آنجا که در فارسی معادل دقیقی برای این مفهوم سراغ نداریم، ناچاریم آن را «به‌جای» ترجمه کنیم و از آنجا که در این آیه تعبیر « گواهانتان به‌جای خدا» گویای معنی نیست، ناچاریم بر اساس سیاق، چیزی چون «در نظر دارید» را نیز در ترجمه بیاوریم.
فإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا وَلَنْ تَفْعَلُوا فَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِي وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ أُعِدَّتْ لِلْكَافِرِينَ (۲۴)
اما اگر چنین نکردید، و هرگز نخواهید کرد، پس از آتشی پروا کنید که سوختش مردمان و سنگ است و برای حق‌پوشان فراهم آمده است.
اگرچه «ف» در ابتدای آیه به‌معنای «پس» است، اما در این سیاق به‌معنای «اما» به‌کار رفته است.
«وقود» معنایی گسترده‌تر از «هیزم» دارد و هر نوع سوختی را شامل می‌شود.
«اعداد» به‌معنی «جمع و جور کردن» است و ترجمهٔ آن به «فراهم آمدن» بهتر از تعابیری چون «آماده شدن» یا «مهیا کردن» معنای لغوی را می‌رساند. ضمن اینکه واقعاً آتش جهنم چیزی نیست که از قبل آماده شده باشد، بلکه مطابق استحقاق و بر اثر اعمال هر فرد فراهم می‌آید.
وبَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ كُلَّمَا رُزِقُوا مِنْهَا مِنْ ثَمَرَةٍ رِزْقًا قَالُوا هَذَا الَّذِي رُزِقْنَا مِنْ قَبْلُ وَأُتُوا بِهِ مُتَشَابِهًا وَلَهُمْ فِيهَا أَزْوَاجٌ مُطَهَّرَةٌ وَهُمْ فِيهَا خَالِدُونَ (۲۵)
و به آنان که ایمان آورده و اعمال شایسته انجام داده‌اند مژده بده که باغ‌هایی خواهند داشت که از زیرشان جوی‌ها روان است و هر بار از رزق محصول آن روزیشان گردد، گویند: «این همان است که پیش از این روزی ما شده بود»؛ و آن را در حالی که مشابه است برایشان می‌آورند؛ و در آنجا همسرانی پاکیزه خواهند داشت و ایشان در آنها جاودانه خواهند بود.
به‌خاطر تکرار مادهٔ «رزق» گاهی در ترجمهٔ آن از «روزی» و گاهی از همان تعبیر «رزق» استفاده شد.
جملهٔ «و أتوا به متشابهاً» حالیه است.
با توجه به اینکه «فیها» به «جنات» باز می‌گردد باید به‌صورت جمع ترجمه شود.
این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.
#ترجمه_گروهی_قرآن
@hamidhossaini
#یک‌شنبه #روز۱۸ #مهر #سال۱۴۰۰
يا أَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ وَالَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ (۲۱)
ای مردم، همان خداوندگارتان را بندگی کنید که شما و کسانی را که پیش از شما بودند، آفرید؛ باشد که پروا پیشه کنید.
توضیح معنای عبادت در ترجمهٔ آیهٔ ۵ سورهٔ حمد گذشت.
توضیح معنای تقوا در ترجمهٔ آیهٔ ۲ همین سوره گذشت.
اگرچه منظور آیه این است که بر اثر بندگی به مقام پرواپیشگی می‌رسید، اما در الفاظ آن مستقیماً «مقام» و «رسیدن» مطرح نشده است.
الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ فِرَاشًا وَالسَّمَاءَ بِنَاءً وَأَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَاتِ رِزْقًا لَكُمْ فَلَا تَجْعَلُوا لِلَّهِ أَنْدَادًا وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ (۲۲)
هم‌او که برایتان زمین را بستری و آسمان را سازه‌‌ای قرار داد و از آسمان آبی فرو فرستاد و با آن از محصولات، رزقی برایتان بر آورد؛ پس با آنکه می‌دانید، برای خدا همتایانی قرار ندهید.
استفاده از تعبیر «هم‌او که» به‌جای «کسی که» برای نشان دادن ارتباط با آیهٔ قبل است.
«بناء» به‌معنای ساختمان و چیز ساخته شده است که برای آن از تعبیر «سازه» استفاده شد.
«ثمرة» معنایی اعم از «میوه» دارد و هر «چیزی که از چیزی دیگر به‌وجود می‌آید و تولید می‌شود» را در بر می‌گیرد؛ لذا باید آن را «محصول» ترجمه کرد.
از آنجا که تعبیر «روزی‌ای» زیبا نبود از تعبیر «رزقی» استفاده شد.
«و أنتم تعلمون» جملهٔ حالیه و به‌معنی «در حالی که می‌دانید» است که در تعابیر متداول فارسی به‌صورت «با آنکه» نیز به‌کار می‌رود.
وإِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِمَّا نَزَّلْنَا عَلَى عَبْدِنَا فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ وَادْعُوا شُهَدَاءَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ (۲۳)
و اگر دربارهٔ آنچه بر بندهٔ خود فرو فرستادیم تردیدی دارید، خب اگر راست می‌گویید یک سوره از همانند او بیاورید و گواهانتان را، که به‌جای خدا در نظر دارید، فرا خوانید.
«ف» در «فأتوا» برای پاسخ شرط و بیان ادعایی در برابر آن است که در تعابیر رایج فارسی برای بیان آن از «خب» استفاده می‌شود و در متون جدید، برای جدا شدنش از «خوب» همین نگارشش را صحیح می‌دانند.
«من مثله» به «از مثل او» ترجمه شد تا هم معنای «شبیه آن» را داشته باشد و هم احتمال معنای «از شخصی همچون بندهٔ ما» را در بر گیرد.
تعبیر «من دون» از نظر لغوی به‌معنای «از پایین‌تر و کمتر» است و برای جایی به‌کار می‌رود که «به چیز جداگانه‌ای در رتبه‌ای پایین‌تر، اکتفا شود». از آنجا که در فارسی معادل دقیقی برای این مفهوم سراغ نداریم، ناچاریم آن را «به‌جای» ترجمه کنیم و از آنجا که در این آیه تعبیر « گواهانتان به‌جای خدا» گویای معنی نیست، ناچاریم بر اساس سیاق، چیزی چون «در نظر دارید» را نیز در ترجمه بیاوریم.
فإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا وَلَنْ تَفْعَلُوا فَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِي وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ أُعِدَّتْ لِلْكَافِرِينَ (۲۴)
اما اگر چنین نکردید، و هرگز نخواهید کرد، پس از آتشی پروا کنید که سوختش مردمان و سنگ است و برای حق‌پوشان فراهم آمده است.
اگرچه «ف» در ابتدای آیه به‌معنای «پس» است، اما در این سیاق به‌معنای «اما» به‌کار رفته است.
«وقود» معنایی گسترده‌تر از «هیزم» دارد و هر نوع سوختی را شامل می‌شود.
«اعداد» به‌معنی «جمع و جور کردن» است و ترجمهٔ آن به «فراهم آمدن» بهتر از تعابیری چون «آماده شدن» یا «مهیا کردن» معنای لغوی را می‌رساند. ضمن اینکه واقعاً آتش جهنم چیزی نیست که از قبل آماده شده باشد، بلکه مطابق استحقاق و بر اثر اعمال هر فرد فراهم می‌آید.
وبَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ كُلَّمَا رُزِقُوا مِنْهَا مِنْ ثَمَرَةٍ رِزْقًا قَالُوا هَذَا الَّذِي رُزِقْنَا مِنْ قَبْلُ وَأُتُوا بِهِ مُتَشَابِهًا وَلَهُمْ فِيهَا أَزْوَاجٌ مُطَهَّرَةٌ وَهُمْ فِيهَا خَالِدُونَ (۲۵)
و به آنان که ایمان آورده و اعمال شایسته انجام داده‌اند مژده بده که باغ‌هایی خواهند داشت که از زیرشان جوی‌ها روان است و هر بار از رزق محصول آن روزیشان گردد، گویند: «این همان است که پیش از این روزی ما شده بود»؛ و آن را در حالی که مشابه است برایشان می‌آورند؛ و در آنجا همسرانی پاکیزه خواهند داشت و ایشان در آنها جاودانه خواهند بود.
به‌خاطر تکرار مادهٔ «رزق» گاهی در ترجمهٔ آن از «روزی» و گاهی از همان تعبیر «رزق» استفاده شد.
جملهٔ «و أتوا به متشابهاً» حالیه است.
با توجه به اینکه «فیها» به «جنات» باز می‌گردد باید به‌صورت جمع ترجمه شود.
این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.
#ترجمه_گروهی_قرآن
@hamidhossaini
#یک‌شنبه #روز۱۸ #مهر #سال۱۴۰۰