یادداشت‌ها#۲۰۷۴

ترجمهٔ پیشنهادی پنج آیهٔ آخر سورهٔ علق

تنها پیشنهاد پذیرفته‌شده برای اصلاح ترجمهٔ چهار آیهٔ گذشته، تغییر ترجمهٔ آیهٔ «ألَمْ يَعْلَمْ بِأَنَّ اللَّهَ يَرَى» به «مگر نمی‌دانست خدا می‌بیند؟» بود؛ و اما ترجمهٔ تتمهٔ سوره:

كلَّا لَئِنْ لَمْ يَنْتَهِ لَنَسْفَعًا بِالنَّاصِيَةِ
آری این‌چنین است: اگر بس نکند، قطعاً موی جلوی سرش را به‌شدت خواهیم گرفت و (به‌سوی آتش) خواهیم کشید.

توضیح مربوط به معنای «کلّا» در ترحمهٔ آیهٔ ششم همین سوره بیان شد.
بر اساس منابع معتبر لغت، مادهٔ «سفع» به‌معنی گرفتن و کشیدن یک چیز است و ناصیة» به‌معنای کاکل یا موی جلوی سر است که گرفتن آن به‌عنوان کنایه‌ای برای ذلیل کردن فرد به‌کار می‌رود.
کشیدن به‌سوی آتش در این آیه ذکر نشده اما به قرینهٔ آیهٔ آخر سوره و نیز تعبیر مشابه در سورهٔ الرحمن، مشخص است که منظور آیه چیزی جز این نیست.
«قطعاً» برای ترجمهٔ لام تأکید و «به‌شدّت» برای نشان دادن تأثیر نون تأکید در «لنسفعاً» ذکر شد.

ناصِيَةٍ كَاذِبَةٍ خَاطِئَةٍ
همان موی پیشانی دروغگویی خطاکار را

کلمهٔ «همان» ذکر شد تا ارتباط آیه با آیهٔ قبل برقرار باشد.
از «پیشانی» به‌جای «جلوی سر» استفاده شد تا با سیاق عبارت ترجمه تناسب بیشتری داشته باشد.
کلمهٔ «را» ذکر شد تا مشخص باشد این آیه در حال تأکید موضوع هشدار آیهٔ قبل است.

فلْيَدْعُ نَادِيَهُ
حالا او انجمنش را صدا بزند

منظور از «ف» در ابتدای آیه نشان دادن ارتباط این هشدار با دل‌بستگی‌ها و احساس پشت‌گرمی‌هایی است که افراد نسبت به دوستان و قبیلهٔ خود دارند. بر این اساس از تعبیر «حالا» استفاده شد که در زبان فارسی در چنین موقعیتی برای بیان همین معنی به‌کار می‌رود.
«نادی» به‌معنی محل اجتماع و مشورت (و در تعبیر امروزی عامیانه به‌معنی «بچه محل‌ها» و کنایه از کسانی است که به پشتیبانی آنها دل‌ خوش‌ می‌کنند.
«فلیدع» به‌معنی «بخواند» یا «فرا بخواند» است ولی در کاربرد رایج فارسی برای فرا خواندن هم‌پیمانان و دوستان از تعبیر «صدا زدن» استفاده می‌شود.

سنَدْعُ الزَّبَانِيَةَ
ما هم فرشتگان عذاب را صدا خواهیم زد

به‌خاطر «س» در ابتدای فعل باید به زمان آینده ترجمه شود.
«زبانیة» جمع «زِبنیّة» به‌معنای پلیس برخورد با مجرمان و مأمور عذاب است.

كلَّا لَا تُطِعْهُ وَاسْجُدْ وَاقْتَرِبْ
آری این‌چنین است، پیرو او نباش و سجده کن و نزدیک شو

«اقتراب» به‌معنی نزدیک شدن است و نه تقرّب جستن.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن ۱۲

@hamidhossaini

#پنج‌شنبه #روز۱۱ #شهریور #سال۱۴۰۰
مشاهده در Telegram

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».