یادداشت‌ها#۲۰۶۹

ترجمهٔ پیشنهادی پنج آیهٔ دوم سورهٔ علق

كلَّا إِنَّ الْإِنْسَانَ لَيَطْغَى
آری این چنین است که آدمی قطعاً طغیان می‌کند

بر اساس آنچه در لغت‌نامه‌های معتبری چون العین آمده «کلّا» اگر پس از اثبات چیزی بیاید به‌معنی نفی و انکار است؛ اما اگر ابتدای مطلب باشد به‌معنی «حقّاً» است که در فارسی برای آن تعبیر «آری این‌ چنین است» به‌کار می‌رود.
«قطعاً» برای نشان دادن تأکید «انّ» و لام ابتدای «لیطغی» استفاده شد.
اگرچه برای تعبیر «طغیان می‌کند» معادل فارسی‌تر «سرکشی می‌کند» نیز وجود دارد ولی همان تعبیر در فارسی پرکاربردتر و گویاتر است.

أنْ رَآهُ اسْتَغْنَى
همین که خود را بی‌نیاز ببیند

مادهٔ غنی در باب استفعال به‌معنی احساس بی‌نیازی است ولی چون در کنار دیدن به‌کار رفته همان معنی از جمله فهمیده می‌شود.

إنَّ إِلَى رَبِّكَ الرُّجْعَى
مسلماً بازگشت همه به‌سوی خداوندگارت است

با توجه به آمدن الف و لام بر سر «رجعی» می‌توان شمول آن به همگان را از جمله فهمید.
برای کلمهٔ «انّ» که دلالت بر تأکید دارد ترجمه‌های گوناگونی ذکر شده که شاید رایج‌ترین آن «مسلّماً» و «قطعاً» باشد.

أرَأَيْتَ الَّذِي يَنْهَى
آیا دیدی کسی را که باز می‌داشت؟

برای «ینهی» می‌توان از تعبیر «نهی می‌کرد» نیز استفاده کرد، ولی «باز می‌داشت» فارسی‌تر است.
اگرچه «ینهی» مضارع است، اما با توجه به سیاق آیهٔ بعد و اشاره‌ای که به جریان ابوجهل و آزار او نسبت به نماز پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌وآله) و مؤمنان دارد بهتر است آن را ماضی استمراری معنی کنیم.

عبْدًا إِذَا صَلَّى
بنده‌ای را هنگامی که نماز می‌گزارد؟

«می‌گزارد» باید با سکون «ر» خوانده شود تا معنای گذشته داشته باشد.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن ۱۰

@hamidhossaini
مشاهده در Telegram

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».