شواهدی جدید بر ولادت امام زمان (ع)
اخیراً گروهی از پژوهشگران ایرانی مقاله‌ای با عنوان «یک گزارش عربی مغفول از یک بانوی سلطنتی بیزانسی» را در مجلهٔ المساق منتشر کرده‌اند که در بر دارندهٔ نکاتی جالب توجه دربارهٔ سرگذشت مادر امام مهدی (عجل الله تعالی فرجه) است. این مقاله که به گفتهٔ نویسندگانش حاصل ده سال تحقیق کتابخانه‌ای در متون علمی مرتبط با بیزانس و بررسی میدانی آثار تاریخی به‌جا مانده از این امپراطوری در کشور ترکیه است، شواهدی ارزشمند را در تأیید یکی از روایات اسلامی ارائه می‌دهد.
این روایت که توسط بزرگانی چون شیخ صدوق (کمال‌الدین، ج، ۲، ص ۴۱۷) و شیخ طوسی (الغیبة، ص ۱۷۶) از بشر بن سلیمان نقل شده، جریان وقایعی شگفت‌انگیز که مانع از ازدواج شاهزاده‌ای به‌نام ملیکه با پسرعموهایش شد و سپس اسارت و انتقال او به سرزمین‌های اسلامی که زمینه‌ساز ازدواج با امام حسن عسکری (علیه‌السلام) و تولد فرزند موعود ایشان شد را گزارش کرده است.
اگرچه اسناد تاریخی دیگری در زمینهٔ ولادت امام زمان (صلوات الله علیه) وجود دارد، ولی اهمیت این پژوهش، اثبات انطباق بسیاری از جزئیات این روایت با اطلاعات ثبت‌شده در نسخه‌های خطی و کتب چاپ سنگی کتابخانه‌های تخصصی تاریخ بیزانس و شواهد به‌دست آمده از سکه‌ها، مهرهای سلطنتی، کتیبه‌ها، نقاشی‌ها، قبرنوشته‌ها، کلیساها و قصرهایی است که این گروه به بررسی آن پرداخته و اطمینان به صحت واقعه را افزایش داده‌اند.
از جنبهٔ حدیث‌شناسی نیز می‌توان این پژوهش را تقویت‌کنندهٔ رویکردی دانست که تکیهٔ صرف بر سند و منبع احادیث را مجاز نمی‌شمرد و احتمال بی‌اعتباری روایاتی با سند صحیح و معتبر بودن روایت‌هایی با سند ضعیف را مطرح می‌سازد. چرا که گزارش بشر بن سلیمان به‌خاطر وجود راویانی ناشناخته در اسنادش اصطلاحاً حدیثی صحیح به‌شمار نمی‌رود، ولی با قرائنی که از چنین بررسی‌هایی به‌دست می‌آید، اعتماد به آن کاملاً علمی و منطقی به‌نظر می‌رسد.
علاوه بر فایل پی‌دی‌اف متن مقاله که به‌پیوست تقدیم شده است، توضیحات جناب دکتر قندی دربارهٔ محتوای آن را از طریق لینک زیر بشنوید:
https://t.me/NorthwesternSMA/654
@hamidhossaini
اخیراً گروهی از پژوهشگران ایرانی مقاله‌ای با عنوان «یک گزارش عربی مغفول از یک بانوی سلطنتی بیزانسی» را در مجلهٔ المساق منتشر کرده‌اند که در بر دارندهٔ نکاتی جالب توجه دربارهٔ سرگذشت مادر امام مهدی (عجل الله تعالی فرجه) است. این مقاله که به گفتهٔ نویسندگانش حاصل ده سال تحقیق کتابخانه‌ای در متون علمی مرتبط با بیزانس و بررسی میدانی آثار تاریخی به‌جا مانده از این امپراطوری در کشور ترکیه است، شواهدی ارزشمند را در تأیید یکی از روایات اسلامی ارائه می‌دهد.
این روایت که توسط بزرگانی چون شیخ صدوق (کمال‌الدین، ج، ۲، ص ۴۱۷) و شیخ طوسی (الغیبة، ص ۱۷۶) از بشر بن سلیمان نقل شده، جریان وقایعی شگفت‌انگیز که مانع از ازدواج شاهزاده‌ای به‌نام ملیکه با پسرعموهایش شد و سپس اسارت و انتقال او به سرزمین‌های اسلامی که زمینه‌ساز ازدواج با امام حسن عسکری (علیه‌السلام) و تولد فرزند موعود ایشان شد را گزارش کرده است.
اگرچه اسناد تاریخی دیگری در زمینهٔ ولادت امام زمان (صلوات الله علیه) وجود دارد، ولی اهمیت این پژوهش، اثبات انطباق بسیاری از جزئیات این روایت با اطلاعات ثبت‌شده در نسخه‌های خطی و کتب چاپ سنگی کتابخانه‌های تخصصی تاریخ بیزانس و شواهد به‌دست آمده از سکه‌ها، مهرهای سلطنتی، کتیبه‌ها، نقاشی‌ها، قبرنوشته‌ها، کلیساها و قصرهایی است که این گروه به بررسی آن پرداخته و اطمینان به صحت واقعه را افزایش داده‌اند.
از جنبهٔ حدیث‌شناسی نیز می‌توان این پژوهش را تقویت‌کنندهٔ رویکردی دانست که تکیهٔ صرف بر سند و منبع احادیث را مجاز نمی‌شمرد و احتمال بی‌اعتباری روایاتی با سند صحیح و معتبر بودن روایت‌هایی با سند ضعیف را مطرح می‌سازد. چرا که گزارش بشر بن سلیمان به‌خاطر وجود راویانی ناشناخته در اسنادش اصطلاحاً حدیثی صحیح به‌شمار نمی‌رود، ولی با قرائنی که از چنین بررسی‌هایی به‌دست می‌آید، اعتماد به آن کاملاً علمی و منطقی به‌نظر می‌رسد.
علاوه بر فایل پی‌دی‌اف متن مقاله که به‌پیوست تقدیم شده است، توضیحات جناب دکتر قندی دربارهٔ محتوای آن را از طریق لینک زیر بشنوید:
https://t.me/NorthwesternSMA/654
@hamidhossaini