مجازات خروج از دین
عموم فقها هماهنگ با تأکید قرآن بر اجباری نبودن دین، خودداری افراد از ورود به اسلام را مستوجب مجازات دنیوی نمی‌دانند. با این حال، فتوای بسیاری از آنها دربارهٔ جرم خروج از دین، مجازات شدیدی چون اعدام است.
برای شناخت موضع قرآن در برخورد با ارتداد، علاوه بر توجه به آیاتی که دین تحمیلی را بی‌خاصیت و نامطلوب می‌شمرد، باید مسیر بررسی بیش از ۱۵ آیه‌ای را پیمود که به‌صورت صریح، رویگردانی از دین را به‌شدت مذمت می‌کند و عقوبت‌هایی سخت را برای آن در نظر می‌گیرد.
البته قرآن هر جا از کفر بعد از ایمان و سرزنش مرتدان سخن گفته منظورش کسانی است که دلایلی روشن بر حقانیت دین در اختیار دارند ولی آگاهانه از آن رویگردان می‌شوند. (آل‌عمران، ۸۶) لذا آنها را افرادی گمراه (بقره، ۱۰۸)، فاسق (آل‌عمران، ۸۲) و زیانکار (آل‌عمران، ۱۴۹) می‌داند که گرفتار عذابی جاودان (آل‌عمران، ۸۷ تا ۹۱) خواهند بود.
آیات متعددی از قرآن به بیان مجازات ارتداد پرداخته و عقوبت‌هایی چون نابودی اعمال نیک (بقره، ۲۱۷)، محروم شدن از آمرزش و هدایت الهی (نساء، ۱۳۷)، عذاب دردناک در دنیا و آخرت (توبه، ۷۴) و دچار شدن به خشم و عذاب بزرگ خداوند (نحل، ۱۰۶) را برای آن اعلام کرده، اما حتی یک بار از اجرای حدی شرعی بر مرتدان سخن نگفته است.
برخی خواسته‌اند فرمان خودکشی جمعی بنی‌اسرائیل پس از جریان گوساله‌پرستی (بقره، ۵۴) یا وعدهٔ عذاب دنیوی مرتدان (توبه، ۷۴) را دلیلی برای برخورد با ارتداد تلقی کنند، اما تفاوت این حکم با فرمانی امتحانی به پیروان شریعتی دیگر یا بیان آثار وضعی گناه به‌اندازه‌ای روشن است که جایی برای چنین توجیهی باقی نمی‌گذارد.
گروهی نیز این مجازات را به اموری چون اظهار ارتداد که باعث تزلزل در مسلمانان می‌شود ربط می‌دهند، اما رجوع به قرآن نشان می‌دهد این کتاب در برخورد با کسانی که با هدف تمسخر و تضعیف، مرتد می‌شوند نیز به هشدار اخروی بسنده می‌کند (توبه، ۶۵ و ۶۶) و رویش‌های این منطق زیبا را جبران‌کنندهٔ چنین خسارت‌هایی می‌داند. (مائده، ۵۴)
هماهنگی این آیات با آیه‌های بیانگر تحمیلی نبودن دین، تردیدی باقی نمی‌گذارد که قرآن نه‌تنها با مجازات کسانی که از اسلام خارج می‌شوند موافق نیست، بلکه اجبار بر باقی ماندن در دین را روش مستکبران (اعراف، ۸۸) و گروهی از دشمنان ستمگر انبیا می‌داند (ابراهیم، ۱۳) که همچون فرعون، دلواپس تغییر دین مردم بودند. (غافر، ۲۶)
آنچه بیان شد تحلیلی صرفاً قرآنی است و شناخت سنت پیشوایان دین در این‌باره به مجالی جداگانه نیاز دارد تا با اعتبارسنجی نقل‌های تاریخی و بررسی بهره‌برداری خلفا از حکم ارتداد در سرکوب مخالفان و شناسایی جرم اصلی کسانی که احادیث، از مجازات شرعی آنها سخن می‌گوید، به تبیین اهل بیت (علیهم‌السلام) از این آیات دست یابیم.
#دین_حنیف ۱۵
@hamidhossaini
عموم فقها هماهنگ با تأکید قرآن بر اجباری نبودن دین، خودداری افراد از ورود به اسلام را مستوجب مجازات دنیوی نمی‌دانند. با این حال، فتوای بسیاری از آنها دربارهٔ جرم خروج از دین، مجازات شدیدی چون اعدام است.
برای شناخت موضع قرآن در برخورد با ارتداد، علاوه بر توجه به آیاتی که دین تحمیلی را بی‌خاصیت و نامطلوب می‌شمرد، باید مسیر بررسی بیش از ۱۵ آیه‌ای را پیمود که به‌صورت صریح، رویگردانی از دین را به‌شدت مذمت می‌کند و عقوبت‌هایی سخت را برای آن در نظر می‌گیرد.
البته قرآن هر جا از کفر بعد از ایمان و سرزنش مرتدان سخن گفته منظورش کسانی است که دلایلی روشن بر حقانیت دین در اختیار دارند ولی آگاهانه از آن رویگردان می‌شوند. (آل‌عمران، ۸۶) لذا آنها را افرادی گمراه (بقره، ۱۰۸)، فاسق (آل‌عمران، ۸۲) و زیانکار (آل‌عمران، ۱۴۹) می‌داند که گرفتار عذابی جاودان (آل‌عمران، ۸۷ تا ۹۱) خواهند بود.
آیات متعددی از قرآن به بیان مجازات ارتداد پرداخته و عقوبت‌هایی چون نابودی اعمال نیک (بقره، ۲۱۷)، محروم شدن از آمرزش و هدایت الهی (نساء، ۱۳۷)، عذاب دردناک در دنیا و آخرت (توبه، ۷۴) و دچار شدن به خشم و عذاب بزرگ خداوند (نحل، ۱۰۶) را برای آن اعلام کرده، اما حتی یک بار از اجرای حدی شرعی بر مرتدان سخن نگفته است.
برخی خواسته‌اند فرمان خودکشی جمعی بنی‌اسرائیل پس از جریان گوساله‌پرستی (بقره، ۵۴) یا وعدهٔ عذاب دنیوی مرتدان (توبه، ۷۴) را دلیلی برای برخورد با ارتداد تلقی کنند، اما تفاوت این حکم با فرمانی امتحانی به پیروان شریعتی دیگر یا بیان آثار وضعی گناه به‌اندازه‌ای روشن است که جایی برای چنین توجیهی باقی نمی‌گذارد.
گروهی نیز این مجازات را به اموری چون اظهار ارتداد که باعث تزلزل در مسلمانان می‌شود ربط می‌دهند، اما رجوع به قرآن نشان می‌دهد این کتاب در برخورد با کسانی که با هدف تمسخر و تضعیف، مرتد می‌شوند نیز به هشدار اخروی بسنده می‌کند (توبه، ۶۵ و ۶۶) و رویش‌های این منطق زیبا را جبران‌کنندهٔ چنین خسارت‌هایی می‌داند. (مائده، ۵۴)
هماهنگی این آیات با آیه‌های بیانگر تحمیلی نبودن دین، تردیدی باقی نمی‌گذارد که قرآن نه‌تنها با مجازات کسانی که از اسلام خارج می‌شوند موافق نیست، بلکه اجبار بر باقی ماندن در دین را روش مستکبران (اعراف، ۸۸) و گروهی از دشمنان ستمگر انبیا می‌داند (ابراهیم، ۱۳) که همچون فرعون، دلواپس تغییر دین مردم بودند. (غافر، ۲۶)
آنچه بیان شد تحلیلی صرفاً قرآنی است و شناخت سنت پیشوایان دین در این‌باره به مجالی جداگانه نیاز دارد تا با اعتبارسنجی نقل‌های تاریخی و بررسی بهره‌برداری خلفا از حکم ارتداد در سرکوب مخالفان و شناسایی جرم اصلی کسانی که احادیث، از مجازات شرعی آنها سخن می‌گوید، به تبیین اهل بیت (علیهم‌السلام) از این آیات دست یابیم.
#دین_حنیف ۱۵
@hamidhossaini