دین عربی یا دین جهانی؟
نفی مرزبندی‌‌های دینی و تأکید قرآن بر یک دین حنیف که در طول تاریخ بر فطرت مشترک انسانی تکیه داشته، در کنار ده‌ها آیه‌ای که مخاطب این دین را همهٔ انسان‌ها معرفی می‌کند (مانند: انعام، ۹۰ و فرقان، ۱)، نشان‌دهندهٔ جهانی بودن دعوت همهٔ انبیای الهی است.
البته در آیاتی نیز قرآن به‌عنوان کتابی عربی (مانند یوسف، ۲) برای مخاطبانی در حد مکّه و اطرافش معرفی می‌شود (شوری، ۷). همان‌گونه که از پیامبرانی جداگانه برای اقوام گوناگون سخن می‌گوید (یونس، ۴۷) که زبان هر یک با مخاطبانشان یکسان بوده است. (ابراهیم، ۴)
حاصل جمع این دو دسته این است که دعوت هر پیامبر از اطرافیانش آغاز و به‌تدریج شامل دیگران می‌شود. بر این اساس منظور آياتی که مخاطب حضرت موسی و عیسی (علیهماالسلام) را بنی‌اسرائیل دانسته (مانند: آل‌عمران، ۴۹ و اسراء،۲) مراحل ابتدایی مأموریت آنهاست و منافاتی با جهانی بودن مخاطبشان ندارد.
به‌عبارت دیگر همان‌گونه که هر کس در هر زمان و مکان، به‌محض مواجهه با قرآن به تسلیم در برابر حقیقت دعوت می‌شود و مخاطب هشدارهای آن است (انعام، ۱۹)، با شنیدن پیام حق‌طلبی دیگر انبیا نیز اخلاق و وجدان حکم می‌کند به آنها ایمان بیاورد و بین فرستادگان خدا فرق نگذارد. (بقره، ۲۸۵)
لازمهٔ همیشگی و جهانی بودن دین، انعطاف و سازگاری آن با امور مشترک انسانی در فرهنگ‌های گوناگون است و این مهم جز با تفکیک دقیق، روشمند و عالمانهٔ مقاصد اصلی و ثابت دین از احکام متغیر و متناسب با اقتضائات زبان، فرهنگ و شرایط تاریخی مناطق خاص حاصل نخواهد شد.
#دین_حنیف ۱۰
@hamidhossaini
نفی مرزبندی‌‌های دینی و تأکید قرآن بر یک دین حنیف که در طول تاریخ بر فطرت مشترک انسانی تکیه داشته، در کنار ده‌ها آیه‌ای که مخاطب این دین را همهٔ انسان‌ها معرفی می‌کند (مانند: انعام، ۹۰ و فرقان، ۱)، نشان‌دهندهٔ جهانی بودن دعوت همهٔ انبیای الهی است.
البته در آیاتی نیز قرآن به‌عنوان کتابی عربی (مانند یوسف، ۲) برای مخاطبانی در حد مکّه و اطرافش معرفی می‌شود (شوری، ۷). همان‌گونه که از پیامبرانی جداگانه برای اقوام گوناگون سخن می‌گوید (یونس، ۴۷) که زبان هر یک با مخاطبانشان یکسان بوده است. (ابراهیم، ۴)
حاصل جمع این دو دسته این است که دعوت هر پیامبر از اطرافیانش آغاز و به‌تدریج شامل دیگران می‌شود. بر این اساس منظور آياتی که مخاطب حضرت موسی و عیسی (علیهماالسلام) را بنی‌اسرائیل دانسته (مانند: آل‌عمران، ۴۹ و اسراء،۲) مراحل ابتدایی مأموریت آنهاست و منافاتی با جهانی بودن مخاطبشان ندارد.
به‌عبارت دیگر همان‌گونه که هر کس در هر زمان و مکان، به‌محض مواجهه با قرآن به تسلیم در برابر حقیقت دعوت می‌شود و مخاطب هشدارهای آن است (انعام، ۱۹)، با شنیدن پیام حق‌طلبی دیگر انبیا نیز اخلاق و وجدان حکم می‌کند به آنها ایمان بیاورد و بین فرستادگان خدا فرق نگذارد. (بقره، ۲۸۵)
لازمهٔ همیشگی و جهانی بودن دین، انعطاف و سازگاری آن با امور مشترک انسانی در فرهنگ‌های گوناگون است و این مهم جز با تفکیک دقیق، روشمند و عالمانهٔ مقاصد اصلی و ثابت دین از احکام متغیر و متناسب با اقتضائات زبان، فرهنگ و شرایط تاریخی مناطق خاص حاصل نخواهد شد.
#دین_حنیف ۱۰
@hamidhossaini