اسلام، دین حق‌جویان جهان
مهم‌ترین و بنیادی‌ترین موضوعی که قرآن بارها دربارهٔ آن سخن گفته و حتی ارزش توحید را در پرتو آن تبیین کرده، دعوت به زندگی حساب‌شده و هدفمند است. در این کتاب آسمانی علاوه بر تأکید بر اهمیّت دین، تعریف و ویژگی‌ِ روشِ درستِ زندگی به بهترین شکل تشریح شده است.
قرآن کریم دینی را که معرفی و به‌سوی آن دعوت می‌کند با ویژگی‌های گوناگونی چون دین حق ، دین خدا ، دین استوار و پابرجا ، دین حنیف ، دین خالص ، ملّت ابراهیم و صراط مستقیم توصیف کرده است، ولی هیچ‌یک از این عناوین را نمی‌توان تعریف مشخصی برای دین دانست.
تعریف صریح و روشن قرآن از روش حساب‌شدهٔ زندگی که ده‌ها بار بر آن تأکید کرده «اسلام» است. خداوند با تعبیر «إِنَّ الدِّينَ عِندَ اللَّـهِ الْإِسْلَامُ» تنها همین دین را به‌رسمیت شناخته و با عبارت «وَمَن يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلَامِ دِينًا فَلَن يُقْبَلَ مِنْهُ» صراحتاً اعلام کرده است که جز دین اسلام را از کسی نمی‌پذیرد. همان‌گونه که اسلام را دین پسندیده توصیف کرده و به مؤمنان توصیه نموده جز در حال اسلام از دنیا نروند.
کلیدی‌ترین نکته در فهم معنای دین حق، یافتن مفهوم اسلام از نظرگاه قرآن است. چرا که گروهی از مسلمانان در برداشتی سطحی، اسلام را معادل مذهب و فرقهٔ خود می‌دانند و در حالی که دقیقاً نقطهٔ مقابل مقصود این آیات را فهمیده‌اند، برخی از احکام و رفتارهای خشن و تنگ‌نظرانه را بر همین مبنا به قرآن نسبت می‌دهند.
برای نزدیک شدن به مقصود اصلی قرآن از واژهٔ اسلام توجه به چند نکته ضروری است:
1 قرآن تنها از یک دین سخن می‌گوید و هرگز تعبیر «ادیان» را به‌کار نبرده است. این کتاب آسمانی نه‌تنها دین و امت هیچ پیامبری را با دیگری مقایسه و از هم تفکیک نمی‌کند، بلکه پیروان همهٔ انبیا را امتی واحد می‌داند که متأسفانه خود را از هم جدا کرده و هر یک به دسته و گروه خود دلخوش شده‌اند.
2 دین و دعوت همهٔ انبیای الهی در قرآن اسلام نامیده شده است. بر اساس آیات این کتاب، ابراهیم و یعقوب (علیهما‌السلام) به فرزندانشان توصیه می‌کردند جز در حال اسلام نمیرند. همان‌گونه که یوسف (علیه‌السلام) از خدا می‌خواست او را در حال اسلام از دنیا ببرد و موسی (علیه‌السلام) پیروان خود را مسلمین می‌نامید و فرعون در حال غرق شدن اعلام کرد ایمان آورده و جزو مسلمین است و حواریان عیسی (علیه‌السلام) نیز خود را مسلم می‌دانستند.
3 یکی از اهداف به‌کارگیری تعبیر اسلام در قرآن، مقابله با انحصارطلبی و مرزبندی‌های مذهبی است. چنان‌که در اعتراض به یهودیان و مسیحیانی که فقط همکیشان خود را اهل نجات و بهشت می‌دانستند، این ادعای خودخواهانه را آرزوی آنان می‌خواند و اسلام یعنی تسلیم شدن در برابر خدا و نیکوکاری را برای نجات کافی اعلام می‌کند.
4 همان آیه‌ای که تنها دین قابل قبول را اسلام معرفی می‌کند نیز اگر در سیاق آیات قبلش بررسی شود، پیامش در مقابله با انحصارگرایی دینی آشکار می‌گردد. زیرا در آنجا سخن از این است که حتی پیامبرانِ صاحبِ کتاب و حکمت هم اگر با پیامبری جدید مواجه شوند باید در برابر حقیقت تازه‌ای که به آن رسیده‌اند سر تسلیم فرود آورند.
5 تأکید مکرر قرآن بر «حنیف» بودن دین حق و اعلام فطرت، عقل و تفکر مشترک انسانی به‌عنوان تنها راه تشخیص راه درست زندگی به‌خوبی نشان می‌دهد دین مقبول قرآنی چیزی جز تبعیت از وجدان بشری نیست. توضیح این نکته در ادامهٔ مباحث تقدیم خواهد شد.
#دین_حنیف ۲
@hamidhossaini
مهم‌ترین و بنیادی‌ترین موضوعی که قرآن بارها دربارهٔ آن سخن گفته و حتی ارزش توحید را در پرتو آن تبیین کرده، دعوت به زندگی حساب‌شده و هدفمند است. در این کتاب آسمانی علاوه بر تأکید بر اهمیّت دین، تعریف و ویژگی‌ِ روشِ درستِ زندگی به بهترین شکل تشریح شده است.
قرآن کریم دینی را که معرفی و به‌سوی آن دعوت می‌کند با ویژگی‌های گوناگونی چون دین حق ، دین خدا ، دین استوار و پابرجا ، دین حنیف ، دین خالص ، ملّت ابراهیم و صراط مستقیم توصیف کرده است، ولی هیچ‌یک از این عناوین را نمی‌توان تعریف مشخصی برای دین دانست.
تعریف صریح و روشن قرآن از روش حساب‌شدهٔ زندگی که ده‌ها بار بر آن تأکید کرده «اسلام» است. خداوند با تعبیر «إِنَّ الدِّينَ عِندَ اللَّـهِ الْإِسْلَامُ» تنها همین دین را به‌رسمیت شناخته و با عبارت «وَمَن يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلَامِ دِينًا فَلَن يُقْبَلَ مِنْهُ» صراحتاً اعلام کرده است که جز دین اسلام را از کسی نمی‌پذیرد. همان‌گونه که اسلام را دین پسندیده توصیف کرده و به مؤمنان توصیه نموده جز در حال اسلام از دنیا نروند.
کلیدی‌ترین نکته در فهم معنای دین حق، یافتن مفهوم اسلام از نظرگاه قرآن است. چرا که گروهی از مسلمانان در برداشتی سطحی، اسلام را معادل مذهب و فرقهٔ خود می‌دانند و در حالی که دقیقاً نقطهٔ مقابل مقصود این آیات را فهمیده‌اند، برخی از احکام و رفتارهای خشن و تنگ‌نظرانه را بر همین مبنا به قرآن نسبت می‌دهند.
برای نزدیک شدن به مقصود اصلی قرآن از واژهٔ اسلام توجه به چند نکته ضروری است:
1 قرآن تنها از یک دین سخن می‌گوید و هرگز تعبیر «ادیان» را به‌کار نبرده است. این کتاب آسمانی نه‌تنها دین و امت هیچ پیامبری را با دیگری مقایسه و از هم تفکیک نمی‌کند، بلکه پیروان همهٔ انبیا را امتی واحد می‌داند که متأسفانه خود را از هم جدا کرده و هر یک به دسته و گروه خود دلخوش شده‌اند.
2 دین و دعوت همهٔ انبیای الهی در قرآن اسلام نامیده شده است. بر اساس آیات این کتاب، ابراهیم و یعقوب (علیهما‌السلام) به فرزندانشان توصیه می‌کردند جز در حال اسلام نمیرند. همان‌گونه که یوسف (علیه‌السلام) از خدا می‌خواست او را در حال اسلام از دنیا ببرد و موسی (علیه‌السلام) پیروان خود را مسلمین می‌نامید و فرعون در حال غرق شدن اعلام کرد ایمان آورده و جزو مسلمین است و حواریان عیسی (علیه‌السلام) نیز خود را مسلم می‌دانستند.
3 یکی از اهداف به‌کارگیری تعبیر اسلام در قرآن، مقابله با انحصارطلبی و مرزبندی‌های مذهبی است. چنان‌که در اعتراض به یهودیان و مسیحیانی که فقط همکیشان خود را اهل نجات و بهشت می‌دانستند، این ادعای خودخواهانه را آرزوی آنان می‌خواند و اسلام یعنی تسلیم شدن در برابر خدا و نیکوکاری را برای نجات کافی اعلام می‌کند.
4 همان آیه‌ای که تنها دین قابل قبول را اسلام معرفی می‌کند نیز اگر در سیاق آیات قبلش بررسی شود، پیامش در مقابله با انحصارگرایی دینی آشکار می‌گردد. زیرا در آنجا سخن از این است که حتی پیامبرانِ صاحبِ کتاب و حکمت هم اگر با پیامبری جدید مواجه شوند باید در برابر حقیقت تازه‌ای که به آن رسیده‌اند سر تسلیم فرود آورند.
5 تأکید مکرر قرآن بر «حنیف» بودن دین حق و اعلام فطرت، عقل و تفکر مشترک انسانی به‌عنوان تنها راه تشخیص راه درست زندگی به‌خوبی نشان می‌دهد دین مقبول قرآنی چیزی جز تبعیت از وجدان بشری نیست. توضیح این نکته در ادامهٔ مباحث تقدیم خواهد شد.
#دین_حنیف ۲
@hamidhossaini