هر کس مسئول تشخیص خودش
با توجه به انتشار ناقص پاسخ برخی از مراجع محترم تقلید به استفتا دربارهٔ وجوب روزه در شرایط شیوع بیماری کرونا، لازم است به متن کامل این‌گونه مطالب مراجعه و توجه شود که هیچ حکم جدیدی در این زمینه وجود ندارد و تنها بر همان حکم قبلی که تشخیص مصداقش با خود مکلف بوده تأکید شده است.
به‌عنوان نمونه ترجمهٔ پاسخ کامل حضرت آیت الله سیستانی به استفتایی در این زمینه را در اینجا نقل می‌کنم:
وجوب روزهٔ ماه مبارک رمضان یک تکلیف فردی است و هرکس که شرایط وجوب آن را داشته باشد باید فارغ از اینکه برای دیگران واجب باشد یا خیر، روزه بگیرد و اگر فرد مسلمان بیم آن داشته باشد که روزه گرفتن ولو با اتخاذ همهٔ تدابیر احتیاطی، باعث ابتلایش به کرونا میشود، وجوب هر روزی که می‌ترسد در صورت روزه گرفتن به این بیماری مبتلا میشود، از او ساقط می‌گردد.
اما اگر بتواند درجهٔ احتمال ابتلا به بیماری را کم کند تا آنچا که از نظر عقلا دیگر احتمال ابتلا مورد اعتنا نباشد ـ ولو از طریق ماندن در خانه و عدم اختلاط نزدیک با دیگران، استفاده از ماسک و دستکش‌های پزشکی و رعایت موارد ضد عفونی مکرر و نظیر آن ـ و موجب مشقت شدید و غیرقابل تحملی نیز نباشد، وجوب روزه از او ساقط نمی‌شود.
اما دربارهٔ آنچه گفته شد که پزشکان نوشیدن مکرر آب را در فاصلهٔ زمانی نزدیک به هم جهت جلوگیری از کمبود آب بدن و خشکی حلق توصیه می‌کنند ـ به این دلیل که احتمال ابتلای به ویروس کرونا را مرتفع می‌کند ـ این امر مانع وجوب روزه نمی‌شود، غیر از کسانی که به آن رسیده باشند و در صورت روزه گرفتن، ترس ابتلای به بیماری وجود داشته باشد و هیچ راهی برای کاهش احتمال آن هم وجود نداشته باشد ـ ولو با ماندن در منزل و اتخاذ سایر راه‌های احتیاطی پیشرفته ـ اما افراد دیگر غیر از چنین فردی باید روزه بگیرند.
البته چه بسا بتوان با مصرف سبزیجات و میوه‌های سرشار از آب پیش از سحر، کمبود آب بدن ناشی از روزه‌داری را جبران کرد؛ همچنانکه می‌توان با جویدن آدامس بدون قند، جلوی خشکی حلق را گرفت، البته به شرطی که ذرات آن در دهان جدا نشده، وارد حلق نشود. بنابراین جویدن آدامس باعث افزایش ترشح بزاق دهان میشود و مانعی از آن در صورت روزه‌داری وجود ندارد.
بنابراین کسانی که می‌توانند کار خود را در ماه رمضان رها کرده و در منزل باقی بمانند و از ابتلا به بیماری مذکور در امان باشند، وجوب روزه از آنان ساقط نمی‌شود؛ اما افرادی که نمی‌توانند کار خود را رها کنند ـ بنا به هر دلیلی ـ و از ابتلا به ویروس در صورت ترک نوشیدن آب در بازه‌های زمانی در روز بیم دارند و نمی‌توانند اقدامات دیگر برای در امان ماندن از ابتلا به کرونا را اتخاذ کنند، روزه بر آنان واجب نیست، هر چند مجاز به روزه‌خواری در ملأ عام هم نیستند.
روشن است که روزه ماه رمضان از مهم ترین فریضه‌های شرعی است و تنها در صورت وجود عذر واقعی، ترک روزه جایز است و هر فردی نسبت به وضعیت خود آگاه‌تر است که آیا عذر واقعی برای ترک روزه دارد یا خیر.
@hamidhossaini
با توجه به انتشار ناقص پاسخ برخی از مراجع محترم تقلید به استفتا دربارهٔ وجوب روزه در شرایط شیوع بیماری کرونا، لازم است به متن کامل این‌گونه مطالب مراجعه و توجه شود که هیچ حکم جدیدی در این زمینه وجود ندارد و تنها بر همان حکم قبلی که تشخیص مصداقش با خود مکلف بوده تأکید شده است.
به‌عنوان نمونه ترجمهٔ پاسخ کامل حضرت آیت الله سیستانی به استفتایی در این زمینه را در اینجا نقل می‌کنم:
وجوب روزهٔ ماه مبارک رمضان یک تکلیف فردی است و هرکس که شرایط وجوب آن را داشته باشد باید فارغ از اینکه برای دیگران واجب باشد یا خیر، روزه بگیرد و اگر فرد مسلمان بیم آن داشته باشد که روزه گرفتن ولو با اتخاذ همهٔ تدابیر احتیاطی، باعث ابتلایش به کرونا میشود، وجوب هر روزی که می‌ترسد در صورت روزه گرفتن به این بیماری مبتلا میشود، از او ساقط می‌گردد.
اما اگر بتواند درجهٔ احتمال ابتلا به بیماری را کم کند تا آنچا که از نظر عقلا دیگر احتمال ابتلا مورد اعتنا نباشد ـ ولو از طریق ماندن در خانه و عدم اختلاط نزدیک با دیگران، استفاده از ماسک و دستکش‌های پزشکی و رعایت موارد ضد عفونی مکرر و نظیر آن ـ و موجب مشقت شدید و غیرقابل تحملی نیز نباشد، وجوب روزه از او ساقط نمی‌شود.
اما دربارهٔ آنچه گفته شد که پزشکان نوشیدن مکرر آب را در فاصلهٔ زمانی نزدیک به هم جهت جلوگیری از کمبود آب بدن و خشکی حلق توصیه می‌کنند ـ به این دلیل که احتمال ابتلای به ویروس کرونا را مرتفع می‌کند ـ این امر مانع وجوب روزه نمی‌شود، غیر از کسانی که به آن رسیده باشند و در صورت روزه گرفتن، ترس ابتلای به بیماری وجود داشته باشد و هیچ راهی برای کاهش احتمال آن هم وجود نداشته باشد ـ ولو با ماندن در منزل و اتخاذ سایر راه‌های احتیاطی پیشرفته ـ اما افراد دیگر غیر از چنین فردی باید روزه بگیرند.
البته چه بسا بتوان با مصرف سبزیجات و میوه‌های سرشار از آب پیش از سحر، کمبود آب بدن ناشی از روزه‌داری را جبران کرد؛ همچنانکه می‌توان با جویدن آدامس بدون قند، جلوی خشکی حلق را گرفت، البته به شرطی که ذرات آن در دهان جدا نشده، وارد حلق نشود. بنابراین جویدن آدامس باعث افزایش ترشح بزاق دهان میشود و مانعی از آن در صورت روزه‌داری وجود ندارد.
بنابراین کسانی که می‌توانند کار خود را در ماه رمضان رها کرده و در منزل باقی بمانند و از ابتلا به بیماری مذکور در امان باشند، وجوب روزه از آنان ساقط نمی‌شود؛ اما افرادی که نمی‌توانند کار خود را رها کنند ـ بنا به هر دلیلی ـ و از ابتلا به ویروس در صورت ترک نوشیدن آب در بازه‌های زمانی در روز بیم دارند و نمی‌توانند اقدامات دیگر برای در امان ماندن از ابتلا به کرونا را اتخاذ کنند، روزه بر آنان واجب نیست، هر چند مجاز به روزه‌خواری در ملأ عام هم نیستند.
روشن است که روزه ماه رمضان از مهم ترین فریضه‌های شرعی است و تنها در صورت وجود عذر واقعی، ترک روزه جایز است و هر فردی نسبت به وضعیت خود آگاه‌تر است که آیا عذر واقعی برای ترک روزه دارد یا خیر.
@hamidhossaini