اولویت عدالت بر حکومت دینی

نمونه‌هایی از تأکید امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) در نهج‌البلاغه بر این نکته که رعایت اخلاق و عدالت، واجب‌تر و مهم‌تر از استقرار و حفظ حکومت اسلامی است:

و إِنِّي لَعَالِمٌ بِمَا يُصْلِحُكُمْ وَ يُقِيمُ أَوَدَكُمْ وَ لَكِنِّي لَاأَرَى إِصْلَاحَكُمْ بِإِفْسَادِ نَفْسِي (خطبهٔ ۶۹)
و من می‌دانم چگونه شما را درست کنم و کژی‌ شما را راست گردانم؛ ولی حاضر نیستم به‌خاطر اصلاح شما خودم را تباه سازم.

واللّهِ ما مُعاوِیَةُ بِاَدْهی مِنّی، وَلكِنَّهُ یَغْدِرُ وَ یَفْجُرُ، وَ لَوْ لا كَراهِیَةُ الْغَدْرِ لَكُنْتُ مِنْ اَدْهَی النّاسِ، وَ لكِنْ كُلُّ غَدْرَةٍ فَجْرَةٌ وَ كُلُّ فَجْرَةٍ كَفْرَةٌ. (خطبهٔ ۱۹۱)
به‌خدا سوگند معاویه زیرک‌تر از من نیست؛ ولی او نیرنگ‌ و جنایت می‌کند. و اگر ناپسندی نیرنگ نبود، من از زیرک‌ترین افراد بودم. ولی هر نیرنگی فجور است و هر فجوری کفر.

واللّهِ لاَنْ اَبيتَ عَلى حَسَكِ السَّعْدانِ مُسَهَّداً، وَ اُجَرَّ فِى الاْغْلالِ مُصَفَّداً، اَحَبُّ اِلَىَّ مِنْ اَنْ اَلْقَى اللّهَ وَ رَسُولَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ ظالِماً لِبَعْضِ الْعِبادِ. (خطبهٔ ۲۲۴)
به‌خدا قسم اگر شب را بر خارهای سخت بیابان سر کنم و با غل و زنجیر روی خارها و سنگ‌ها کشیده شوم، برایم محبوب‌تر است از اینکه در روز قیامت، خدا و پیامبرش را دیدار کنم در حالی که به بعضی از بندگان ستم کرده باشم.

‏أَتَأمُرُونِّى‏ أَنْ أَطْلُبَ النَّصْرَ بِالْجَوْرِ فِيمَنْ وُلِّيتُ عَلَيْهِ وَ اللَّهِ ‌‏لا‌‌‏أَطُورُ‏ ‌‏بِهِ‌‏ ‌‏ما‏ ‌‏سَمَرَ‏ ‌‏سَمِيرٌ‏ (خطبهٔ ۱۲۶)
آيا از من می‌خواهید پيروزى را با ستم دربارهٔ کسانی كه بر آنها ولايت یافته‌ام به‌دست آورم؟ به‌خدا سوگند تا شب و روز برقرار است چنین نخواهم کرد.

#اخلاق_دین
@hamidhossaini